ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2019/25 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/183
Karar Tarihi : 14/7/2021
R.G.Tarih-Sayısı :2/10/2021-31616
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Birlik Partisinin 2019 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN,Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, YıldızSEFERİNOĞLU ve Selahaddin MENTEŞ’in katılımlarıyla 4/12/2019 tarihinde yapılanilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağısorunu görüşülmüştür.
2. Türkiye Birlik Partisinin 2019 yılı kesin hesapdosyasında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının siyasi parti teşkilatlistesinde aktif görünen 3 ile ait kesin hesap cetvellerinde herhangi birgelir-gider bildirilmediği tespit edilmiştir.
3. Sayıştay Başkanlığı tarafından Partiye gönderilen8/10/2019 tarihli ve 96894684-175.03-E.19005687 sayılı yazıyla 2018 yılındaYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının göndermiş olduğu listede aktif olarakgörünen 3 il ve bağlı ilçe örgütlerinin gerçek durumunu yansıtan kesinhesabının 10 (on) gün içerisinde Sayıştay Başkanlığına gönderilmesiistenmiştir.
4. Parti, Sayıştay Başkanlığına 24/10/2019 tarih ve19005493 sayı ile vermiş olduğu cevapta, söz konusu il teşkilatları ile ilgiliolarak 24/8/2017 ve 29 sayılı tarihinde kapatma kararı aldıklarını, ancak bukararın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına sehven bildirilmemiş olduğunubelirtmiştir.
5. Sayıştay Başkanlığı tarafından Anayasa Mahkemesinesunulan ilk inceleme raporu ve eklerinde ilgili kapatma kararı yer almamaktaolup konuya ilişkin tereddüt giderilememiştir.
6. Bu itibarla Türkiye Birlik Partisinin 2019 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkezeait kesin hesap cetvelinin sunulmasından dolayı işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemeninyapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelirgider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığınagöndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Kesin hesapcetvellerinde herhangi bir gelir gider beyan edilmeyen il örgütlerininkapatıldığına ilişkin belgelerin Sayıştay Başkanlığı tarafından ve esasincelemede değerlendirilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Türkiye Birlik Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2019 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Kesin hesap cetvellerinde herhangi bir gelir giderbeyan edilmeyen ve ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının göndermiş olduğulistede aktif görünen il örgütlerinin kapatılmasına ilişkin kararlar ve sairbelgeler parti tarafından Sayıştay Başkanlığına sunulmuştur.
9. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2019 yılı gelirler toplamının 6.345 TL, geçen yıldandevreden nakit toplamının 188,49 TL olduğu ve giderler toplamının 6.433,49 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 100 TL olduğu anlaşılmaktadır.
10. Partinin 2019 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2019 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
11. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 3.172,50 TLolup bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
12. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
13. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 3.172,50 TLolup bu tutarın tamamı yardımlardan oluşmaktadır.
14. Parti il örgütlerinin 2019 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
15. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 3.172,50 TL olup bututarın tamamı teşkilata yardım giderlerinden oluşmaktadır.
16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
17.Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 3.260,99 TL olup bu tutarın 1.463 TL’sikira giderlerinden, 1.000 TL’si taşıma giderlerinden, 718,24 TL’si bakım veonarım giderlerinden, 79,75 TL’si ise haberleşme giderlerinden oluşmaktadır.
18. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
19. Partinin 2019 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkulkıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Türkiye Birlik Partisinin 2019 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2019 yılı kesin hesabında gösterilen 6.345 TL gelir ve 188,49 TL geçen yıldandevreden nakit toplamı ile 6.433,49 TL gider ve 100 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 14/7/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN