ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
ESASSAYISI : 2021/70 (SİYASİ PARTİ MALİ DENETİMİ)
Karar Sayısı : 2025/18
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G. Tarih – Sayı : 5/8/2025- 32977
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Hak ve Özgürlükler Partisinin 2020 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. EminKUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, SelahaddinMENTEŞ, İrfan FİDAN ve Kenan YAŞAR’ın katılımlarıyla 12/5/2022 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Hak ve Özgürlükler Partisinin 2020 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Hak ve Özgürlükler Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2020 yılı gelirler toplamının 222.188,63 TL, geçenyıldan devreden nakit toplamının 20.808,28 TL olduğu ve giderler toplamının 239.274,83 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 3.722,08 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2020 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2020 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 59.429,87 TL olupbu tutarın 48.700 TL’si bağışlardan, 1.800,00 TL’si üye yıllık aidatlarından,8.466,66 TL’si devreden borçlardan ve 463,21 TL’si verilen depozito veteminatlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin önceki yıldan devreden nakittoplamının 20.144,79 TL olduğu görülmüştür.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 162.758,76 TLolup bu tutarın 123.823,76 TL’si bağışlardan, 33.935 TL’si üye aidatlarından ve5.000 TL’si giriş aidatlarından oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin öncekiyıldan devreden nakit toplamının 663,49 TL olduğu görülmüştür.
9. Parti il örgütlerinin 2020 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 77.911,33 TL olup bututarın 44.011,10 TL’si kira giderlerinden, 9.696,50 TL’si seyahat vekonaklama giderlerinden, 5.520,75 TL’si ise taşıma giderlerinden, 4.690,12TL’si elektrik, su ve apartman giderlerinden, 6.000 TL’si 2019 yılındandevreden borçlardan, 1.201,63 TL’si haberleşme giderlerinden, 3.290 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 2.486,61 TL’si kırtasiye giderlerinden,551,41 TL’si vergi ve sigorta giderlerinden ve 463,21 TL’si ise verilendepozito ve teminatlar toplamından oluşmaktadır.Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 1.663,33TL olduğu görülmüştür.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 161.363,50 TLolup bu tutarın 123.500 TL’si kira giderinden, 3.935,31 TL’si elektrik ve sugiderinden, 1.500 TL’si taşıma giderinden, 1.268,15 TL’si haberleşme giderinden,2.400 TL’si temsil ve ağırlama giderinden, 26.124 TL’si seyahat ve konaklamagiderinden, 2.161,04 TL’si kırtasiye giderinden, 350 TL’si personel giderindenve 125 TL’si vergi ve sigorta giderinden oluşmaktadır. Parti ilörgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamı 2.058,75 TL’dir.
13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2020 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınırve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Hak ve ÖzgürlüklerPartisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2020 yılıkesin hesabında gösterilen 222.188,63 TL gelir, 20.808,28 TL bir önceki yıldandevreden nakit toplamı ile 239.274,83 TLgider, 3.722,08 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’na uygun olduğuna 27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI