ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/2 (Siyasi Parti MaliDenetimi)
Karar Sayısı : 2025/13
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G.TARİH-SAYI : 4/8/2025-32976
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Cihan Partisinin 2020 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN,Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ve KenanYAŞAR’ın katılımlarıyla 20/7/2022 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulupbulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu'nun 75. maddesinin birinci fıkrasında “Anayasa Mahkemesi,kesinhesaplara ait bilgilerin belgelendirilmesini siyasi partilerden her zamanisteyebilir.” denilmiştir.
3. Diğer yandan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 5l.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde siyasi partilerin “Merkezkarar ve yönetim kurullarınca (parti tüzüğünde kesinhesapları onaylama göreviverilen yetkili organlarınca) alınmış parti genel merkezi ve iller örgütlerikesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkinkararın onaylı örneğini”, (e) bendinde ise “Parti genel sekreterive genel saymanın imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmışmutabakat yazılarını...” Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesinesunacakları belirtilmektedir.
4. Cihan Partisinin 2020 yılı kesin hesabına ilişkinolarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarını gönderilmediğitespit edilmiştir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 11l. maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde 75. madde gereğince yapılan inceleme ve araştırmalarıengelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydanbir yıla kadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezasıverileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 75. maddesi hükümlerineaykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun'un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Cihan Partisinin 2020 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda:
- Genel Merkeze ait kesin hesap cetvelinin sunulmasındandolayı işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazısınıve Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ilebu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi içinPartiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiğişekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider yapılması, inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Parti sorumluları hakkında2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarıncayasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Cihan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2020 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıpRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2020 yılı gelirler toplamının gelirleri toplamının 2.110,93 TL, giderleri toplamının2.106,59 TL ve gelecek yıla devreden nakit toplamının 4,34 TL olduğu anlaşılmıştır.
9. Partinin 2020 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2020 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 1.923,93 TLolup bu tutarın 1.850 TL’si aidatlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçenyıldan devreden nakit tutarı 73,93 TL’dir.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
12. Partinin tek bir ilörgütü olup geliri 187 TL’dir. Bunun tamamı üye aidatlarından oluşmaktadır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
13. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 1.920,90 TL olup bututarın tamamı büro ve kira giderlerinden oluşmaktadır. Parti GenelMerkezinin gelecek yıla devreden nakit tutarı 3,03 TL’dir.
14. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
15. Partinin il örgütününgiderleri toplamı 185,69 TL olup bu tutarın tamamı büro giderlerindenoluşmaktadır. Parti il örgütünün gelecek yıla devreden nakit toplamı1,31 TL’dir.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
16. Partinin 2020 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınırve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Cihan Partisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2020 yılıkesin hesabında gösterilen 2.110,93 TL gelir ile 2.106,59 TL gider ve 4,34 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldekibilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygunolduğuna 27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI