ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2020/61 (Siyasi PartiMali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/12
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G.Tarih-Sayı : 4/8/2025-32976
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
İyi Partinin 2019 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, YusufŞevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTEŞ ve Basri BAĞCI’nın katılımlarıyla 14/1/2021 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında;
2. İyi Partinin 2019 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. İyi Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2019 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıpRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2019 yılı gelirleritoplamının 150.250.639,38 TL, dönem içi gelirler toplamının 142.458.657,68 TL, gelirleritoplamının geçen yıldan devreden nakit (kasa/banka) toplamının 3.420.961,95 TL,gelecek yıla devreden borçlar 4.371.019,75 TL; giderleri toplamının150.250.639,38 TL, dönem içi giderler toplamının 138.686.352,72 TL, gelecekyıla devreden nakit (kasa/banka) toplamının 7.352.232,24 TL ve geçen yıldandevreden borç ödemesi 4.212.054,42 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2019 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2019 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 90.123.344,77TL olup bunun 2.411.907 TL’si milletvekili aday adaylığı gelirlerinden, 395.000TL’si parti mal varlığı gelirlerinden, 78.518.313,53 TL’si devletçe yapılanyardımlardan, 23.518,92 TL’si bağış ve yardımlardan, 4.538.478,97 TL’si sairgelirlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit (kasa/banka)toplamı 2.592.870,41 TL olarak görülmüştür.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 60.127.294,61TL olup bunun 296.316,26TL’si üye giriş aidatlarından, 2.077.063,65 TL’siyıllık üye aidatlarından, 26.200 TL’si milletvekili aidat gelirlerinden,549.195,78 TL’si aday adaylığı özel gelirlerinden, 111,73 TL’si satışgelirlerinden, 47.088.759,80 TL’si teşkilat yardımlarından, 39.213 TL’sifaaliyet gelirlerinden, 6.294.846 TL’si bağış ve yardımlardan ve 199.733,04TL’si sair gelirden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin geçen yıldan devredennakit toplamının 810.938,31 TL, gelecek yıla devreden borçlar toplamının ise2.744.917,04 TL olarak görülmüştür.
9. Parti il örgütlerinin 2019 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 90.123.344,77 TL olup bunun 2.345.251,92 TL’sipersonel giderlerinden, 9.763.056,79 TL’si yönetim giderlerinden 11.631.534,55TL’si basın yayın ve propaganda giderlerinden, 407.359,37 TL’si vergi, hukukmahkeme giderlerinden, 6.098.060,72 TL’si mal varlığı giderlerinden, 35.110.426TL’si verilen teşkilat yardımlarından ve 19.871.637,48 TL’si gezi, seçim vetoplantı giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıladevreden nakit toplamı 2.894.517,17 TL, gelecek yıla devreden verilen depozitove teminatlar 449.582,73 TL, geçen yıldan satıcılara borçlar 1.527.705,38 TL,geçen yıldan Sosyal Güvenlik Kurumuna borçlar 7.148,40 TL ve geçen yıldandevreden vergi borçları 17.064,26 TL olarak görülmüştür.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 60.127.294,61TL olup bunun 1.770.122,11 TL’si personel giderlerinden, 19.048,385,19 TL’siyönetim giderlerinden, 5.255.912,59 TL’si basın yayın propaganda giderlerinden,723.827,05 TL’si vergi, hukuk mahkeme giderlerinden, 1.030.643,72 TL’si malvarlığı giderlerinden, 11.978.333,80 TL’si verilen teşkilatyardımlarından,13.074.271,34 TL’si gezi, seçim ve toplantı giderlerinden ve577.530,09 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecekyıla devreden nakit toplamı 2.660.136,38 TL, gelecek yıldan devreden borçlartoplamı 4.008.132,34 TL olarak görülmüştür.
13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2019 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6.098.060,72 TL tutarında taşınır mal giderlerinin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu tespit edilmiştir.
IV. SONUÇ
İyi Partinin 2019 yılıkesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2019 yılıkesin hesabında gösterilen 150.250.639,38 TL gelir, 142.458.657,68TL dönem içi gelir, 3.420.961,95 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı, 4.371.019,75 TL gelecek yıla devreden borç ile 150.250.639,38 TL gider, 138.686.352,72 TL dönem içigider, 7.352.232,24 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı, 4.212.054,42 TLgeçen yıldan devreden borç toplamının eldekibilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI