ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/76 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/8
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G.Tarih-Sayı : 25/6/2025-32937
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Saadet Partisinin 2023yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Saadet Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023 yılı kesinhesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren veRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti tarafından verilen kesin hesap dosyasında, GenelMerkez kesin hesabının onaylı örneğinin denk ve tutarlı olmadığı, ayrıca YargıtayCumhuriyet Başsavcılığının gönderdiği listede 2023 yılında açık olduğu görülen78 ile ait bağlı ilçeleri ile il sorumluları tarafından imzalanan illerteşkilatı kesin hesaplarının onaylı örneklerinin, parti genel sekreteri veparti genel saymanı imzalı yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağıile banka yetkililerince onaylanmış yıl sonu banka mutabakat yazılarının, partigenel merkez ve il teşkilatlarının aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri bin beş yüz lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini belirten listelerinbulunmadığı görülmüştür.
3. 2820 sayılı Kanun’un “Parti bütçeleri vekesinhesabı” başlıklı 73. maddesinin ikinci fıkrasında parti hesaplarınınbilanço esasına göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bilanço; birkuruluşun belli bir dönem sonunda alacak verecek durumunu, bütün mal ve paravarlığını denk bir biçimde gösteren çizelgedir. Bilançoda yer alan her varlığınbir kaynağı bulunmak zorundadır.
4. Genel Merkez kesin hesabının denk olmaması kayıt dışıgelir ve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun’un69. maddesindeki bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edileceği ile aynı Kanun’un 70. maddesindeki bir siyasipartinin bütün giderlerinin o siyasi Partinin tüzel kişiliği adına yapılacağıhükmüne aykırı davranılmıştır.
5. Anayasa Mahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt vebelge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. İbraz ettiği kesin hesabın denk ve tutarlı olmamasınedeniyle Parti Genel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğindenPartinin 2023 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkündeğildir.
III. SONUÇ
Saadet Partisinin 2023yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. AnayasaMahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması,hesabın dışında gelir ve gider gerçekleştirilmesi inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2023 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI