ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/41 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/6
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G.Tarih-Sayı : 25/6/2025-32937
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Hak ve Adalet Partisinin 2023 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Hak ve Adalet Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2023 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan ilk inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 2820 sayılı Kanun’un73. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde illerteşkilatından gönderilenler ile parti merkezine ait olan kesin hesaplarınmerkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı öngörülmüş, aynı Kanun’un 74. maddesinin ikincifıkrasında da incelenen kesin hesabın ait olduğu yıl itibarıyla “Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği,birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağıhükme bağlanmıştır.
4. Partinin 2023 yılı kesin hesabına ilişkin olarakgönderdiği yazıda Anayasa Mahkemesi Başkanlığına hitaben yazılmış bir üst yazımevcut olup kira ödenmemesi sebebiyle Parti binalarının tahliye edildiği, PartiGenel Başkanı’nın partiye ait tüm evrakla ortadan kaybolduğunu bildiren biraçıklama bulunmaktadır. Parti, kesin hesabında bulunması gereken hiçbir belgeyiibraz etmemiştir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendinde, yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyenve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yılakadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezasıverileceği hüküm altına alınmıştır.
6. Anayasa Mahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt vebelge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelikeylemler olduğundan Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendigereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
7. Diğer yandan parti kesin hesabında hiçbir bilge vebelge yer almaması nedeniyle Parti Genel Merkez hesabının denetimigerçekleştirilemediğinden Partinin 2023 yılı hesabının 2820 sayılı Kanunuyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
Hak ve Adalet Partisinin 2023 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
A. AnayasaMahkemesine hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması,hesabın dışında gelir ve gider gerçekleştirilmesi inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti GenelMerkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2023 yılıhesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI