Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2020/62, K.2024/109 Sayılı Karar - 25/12/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2020/62 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2024/109

Karar Tarihi : 25/12/2024

R.G.Tarih-Sayı :13/3/2025-32840

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Milliyetçi Hareket Partisinin 2019 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, YusufŞevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTEŞ ve Basri BAĞCI’nın katılımlarıyla 14/1/2021 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Milliyetçi Hareket Partisinin 2019 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Milliyetçi Hareket Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2019 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihlive 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2019 yılı gelirler toplamının 117.101.163,05 TL, birönceki yıldan devreden nakit toplamının 32.825.300,87 TL, geçen yıldan devredenalacak tahsili toplamının 213.143,29 TL, yıl sonundaki borç toplamının 1.678.837,68TL olduğu ve giderler toplamının 88.164.106,91 TL, geçen yıldan kalan borçödemelerinin 2.494.466,41 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının 60.527.444,49TL, yıl sonundaki alacak toplamının 632.427,08 TL olduğu anlaşılmaktadır.

5. Partinin 2019 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2019 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 101.161.033,85TL olup bu tutarın 12.345.990,25 TL’si faiz ve nemalandırma gelirlerinden, 87.510.211,69TL’si devlet yardımlarından, 917.000,00 TL’si demirbaş satış gelirlerinden,39.400,00 TL’si milletvekili aidatından ve 348.431,26 TL’si diğer gelirlerdenoluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 15.940.129,20TL olup bu tutarın 58.834,16 TL’si üye giriş aidatından, 1.719.242,63 TL’si üyeyıllık aidatından, 11.425.567,41 TL’si bağışlardan, 2.732.000,00 TL’siyardımlardan ve 4.485,00 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2019 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 71.525.278,98 TL olupbu tutarın 9.629.254,34 TL’si personel giderlerinden, 592.475,99 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 966.635,61 TL’si kırtasiye ve bürogiderlerinden, 542.923,99 TL’si haberleşme giderlerinden, 1.167.142,45 TL’sitaşıma giderlerinden, 1.194.467,28 TL’si seyahat giderlerinden, 60.562,50 TL’sikira giderlerinden, 2.827.396,65 TL’si bakım onarım giderlerinden, 1.479.648,42TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 856.387,53 TL’si vergi,sigorta ve noter giderlerinden, 6.008.855,62 TL’si demirbaş giderlerinden, 2.732.000,00TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 67.433,32 TL’si araştırma, geliştirme veeğitim giderlerinden, 3.301.185,18 TL’si toplantı giderlerinden, 39.119.377,81TL’si propaganda-tanıtım ve seçim giderlerinden ve 979.532,29 TL’si çeşitligenel giderlerinden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 16.638.827,93TL olup bu tutarın 279.605,27 TL’si personel giderlerinden, 1.767.743,11 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 397.748,49 TL’si kırtasiye ve bürogiderlerinden, 662.790,72 TL’si haberleşme giderlerinden, 200.867,65 TL’sitaşıma giderlerinden, 246.776,20 TL’si seyahat giderlerinden, 4.508.012,79TL’si kira giderlerinden, 541.240,05 TL’si bakım ve onarım giderinden, 1.599.131,64TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 214.371,39 TL’si vergi,sigorta ve noter giderlerinden, 161.777,51 TL’si demirbaş giderlerinden, 806.310,96TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 301.829,62 TL’si bayrak, rozet, afişgiderlerinden, 83.086,42 TL’si araştırma geliştirme ve eğitim giderlerinden, 357.221,18TL’si toplantı giderlerinden, 2.881.350,60 TL’si seçim giderlerinden ve 1.628.955,33TL’si çeşitli genel giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2019 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede 6.170.633,13 TL tutarında taşınır ve taşınmaz mal edinimininolduğu anlaşılmıştır.

15. Partinin 2019 yılında 2820 sayılı Kanun’un 74.maddesi uyarınca değeri 100 TL’yi aşan ve Genel Merkez kesin hesabında kayıtlıolan toplam 6.008.855,62 TL’nin 748.716,01 TL’sinin taşınır, 260.139,61TL’sinin taşıt, 5.000.000,00 TL’sinin ise taşınmaz edinim giderlerindenoluştuğu anlaşılmaktadır.

16. İl örgütlerine ait toplam 161.777,51 TL değerindekialımların 151.777,51 TL’si taşınır, 10.000,00 TL’si taşınmaz mal edinimdenoluşmaktadır.

17. Yapılan incelemede Partinin 2019 yılı içindegerçekleştirdiği 6.170.633,13 TL tutarındaki taşınır ve taşınmaz mal ediniminin2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ

Milliyetçi Hareket Partisinin 2019 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2019 yılı kesin hesabında gösterilen 117.101.163,05 TLgelir, 32.825.300,87 TL bir önceki yıldandevreden nakit, 213.143,29 TL geçen yıldan devreden alacak tahsili ve 1.678.837,68 TL yılsonundaki borç toplamı ile 88.164.106,91 TLgider, 2.494.466,41 TL önceki yıldan kalan borç ödemeleri, 632.427,08 TL yılsonundaki alacak toplamı ve 60.527.444,49 gelecek yıla devreden nakit toplamıile 6.170.633,13 TL tutarındaki taşınır ve taşınmaz mal ediniminin eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 25/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.