Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2022/59, K.2024/94 Sayılı Karar - 27/06/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2022/59 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2024/94

Karar Tarihi : 27/6/2024

R.G.Tarih-Sayı : 5/2/2025-32804

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE’ninkatılımlarıyla 9/3/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2021 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2021 yılı gelirler toplamının 391.136.000,09 TL, birönceki yıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 201.528.991,27 TL,yılsonundaki borç toplamının 28.486.137,27 TL; giderleri toplamının435.926.441,84 TL, geçen yıldan devreden borç toplamının 32.039.757,95 TL vegelecek yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının 153.184.928,84 TL olduğuanlaşılmıştır.

5. Partinin 2021 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2021 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 254.245.808,03TL olup bu tutarın 44.743.242,43 TL’si parti malvarlığı gelirlerinden,209.303.709,91 TL’si devlet yardımlarından, 131.415,69 TL’si sair gelirlerden,67.440 TL’si bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 136.890.192,06TL olup, bu tutarın 66.275 TL’si üye giriş aidatından, 5.080.137,95 TL’si üyeyıllık aidatından, 1.576.400 TL’si satış gelirlerinden, 66.579.046,29 TL’sigenel merkez yardımlarından, 423.640,64 TL’si parti malvarlığı gelirlerinden,2.943.362,05 TL’si sair gelirlerden ve 60.221.330,13 TL’si bağış ve yardımlartoplamından oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2021 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 302.564.365,96 TL olupbu tutarın 40.607.539,30 TL’si personel giderlerinden, 10.818.677,74 TL’si kiragiderlerinden, 1.429.156,27 TL’si haberleşme giderlerinden, 635.722,80 TL’sibasılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 7.412.363,77 TL’si ısıtmaaydınlatma ve temizlik giderlerinden, 3.313.683,97 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 66.579.046,29 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 6.120.611,79TL’si seyahat giderlerinden, 3.284.156,93 TL’si taşıma vasıta giderlerinden,36.668.868,83 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 672.408,88 TL’sivergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.314.089,27 TL’si gelirgetirici malzeme giderlerinden ve 123.708.040,12 TL’si sair giderlertoplamından oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12.Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 133.362.075,88 TL olup bu tutarın 26.511.881,71TL’si personel giderlerinden, 23.026.511,64 TL’si kira giderlerinden,4.777.557,13 TL’si haberleşme giderlerinden, 3.120.252,41 TL’si basılı kâğıt,kırtasiye ve diğer giderlerden, 11.286.726,85 TL’si ısıtma, aydınlatma,temizlik giderlerinden, 22.971.759,96 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden,2.039.019,86 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 2.368.596,82 TL’si seyahatgiderlerinden, 3.548.441,39 TL’si taşıma vasıta giderlerinden, 4.869.630,15TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 12.206.603,61 TL’si vergi, sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 1.558.613,61 TL'si gelir getirici malzemegiderlerinden ve 15.076.480,74 TL’si sair giderler toplamından oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2021 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 96.320.200 TLtutarında bina alım gideri ve 6.853.619,99 TL tutarında taşıt alım gideri ile4.567.034,62 TL tutarındaki demirbaş ve hak alım giderinin 2820 sayılı Kanun'auygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2021 yılı kesin hesabında gösterilen 391.136.000,09TL gelir, 201.528.991,27 TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacak toplamı,28.486.137,27 TL yıl sonundaki borç toplamı ile 435.926.441,84 TL gider,32.039.757,95 TL önceki yıldan kalan borç toplamı ve 153.184.928,84 TL gelecekyıla devreden nakit ve alacak toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygunolduğuna 27/6/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.