Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2021/50, K.2024/67 Sayılı Karar - 27/06/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2021/50 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2024/67

Karar Tarihi : 27/6/2024

R.G.Tarih-Sayı :31/12/2024-32769

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2020 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN ve Kenan YAŞAR’ın katılımlarıyla 12/5/2022tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2020 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2020 yılı gelirler toplamının 330.039.227,18 TL, bir önceki yıldan devreden nakit vealacaklar toplamının 155.266.762,12 TL, yılsonundaki borç toplamının32.039.757,95 TL; giderleri toplamının 274.956.646,80 TL, geçen yıldan devredenborç toplamının 40.860.109,18 TL ve gelecek yıla devreden nakit ve alacaklartoplamının 201.528.991,27 TL olduğuanlaşılmıştır.

5. Partinin 2020 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2020 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 212.710.719,54TL olup bu tutarın 21.403.495,37 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden,182.206.176,22 TL’si devlet yardımlarından, 187.420,95 TL’si sair gelirlerden,8.913.627 TL’si bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin ilörgütlerinin gelirleri toplamı 117.328.507,64 TL olup bu tutarın 68.845 TL’si üye giriş aidatından,4.190.094,42 TL’si üye yıllık aidatından, 903.545 TL’si satış gelirlerinden, 73.193.000TL’si genel merkez yardımlarından, 184.690,73 TL’si parti mal varlığıgelirlerinden, 1.568.483,84 TL’si sair gelirlerden ve 37.219.848,65 TL’si bağışve yardımlar toplamından oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 172.993.716,47 TL olupbu tutarın 33.961.807,72 TL’si personel giderlerinden, 7.392.279,43TL’si kira giderlerinden, 1.588.862,37 TL’si haberleşme giderlerinden,653.594,61 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 5.990.192,76TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 616.570,51 TL’si temsil veağırlama giderlerinden, 73.193.000 TL’si teşkilata yardım giderlerinden,1.951.245,49 TL’si seyahat giderlerinden, 2.972.175,25 TL’si taşıma vasıtagiderlerinden, 19.381.119,45 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,659.808,53 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 3.250.611,81TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden ve 21.382.448,54 TL’si sair giderlertoplamından oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin ilörgütlerinin giderleri toplamı 101.962.930,33 TL olup bu tutarın 19.670.908,13TL'si personel giderlerinden, 20.789.124,35 TL'si kira giderlerinden,5.113.360,19 TL'si haberleşme giderlerinden, 2.250.817,85 TL'si basılı kâğıt,kırtasiye ve diğer giderlerden, 8.694.504,10 TL'si ısıtma, aydınlatma, temizlikgiderlerinden, 15.601.348,32 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden,1.118.729,72 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 747.462,47 TL'si seyahatgiderlerinden, 2.574.611,86 TL'si taşıma vasıta giderlerinden 4.459.641,29TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 9.102.095,10 TL’si vergi, sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 721.937,55 TL'si gelir getirici malzemegiderlerinden ve 11.118.389,40 TL'si sair giderler toplamından oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2020 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6.878.365,99TL tutarında bina alım gideri ve 831.985,20 TL tutarında taşıt alım gideri ile3.171.644,61 TL tutarındaki demirbaş ve hak alım giderinin 2820 sayılı Kanun'auygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2020 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2020 yılı kesin hesabında gösterilen 330.039.227,18 TLgelir, 155.266.762,12 TL bir önceki yıldandevreden nakit ve alacak toplamı, 32.039.757,95 TL yılsonundaki borç toplamıile 274.956.646,80TL gider, 40.860.109,18TL önceki yıldan kalan borç toplamı ve 201.528.991,27 TL gelecek yıla devredennakit ve alacak toplamının eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’na uygun olduğuna 27/6/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.