ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2021/48 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2024/65
Karar Tarihi : 27/6/2024
R.G.Tarih-Sayı :31/12/2024-32769
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
İyi Partinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahattin MENTEŞ, İrfan FİDAN ve Kenan YAŞAR’ın katılımlarıyla 12/5/2022tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. İyi Partinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. İyi Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2020 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıpRaportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2020 yılı gelirler toplamının 83.918.242,46 TL, geçen yıldan devreden nakit toplamı7.352.748,24 TL, gelecek yıla devreden borçlar toplamının 5.803.039,27 TL;giderleri toplamının 85.646.599,22 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının7.056.411,00 TL geçen yıldan devreden borç toplamının 4.371.019,75 TL olduğu anlaşılmıştır.
5. Partinin 2020 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2020 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 49.607.552,89 TLolup bu tutarın 42.638.165,08 TL’si devletçe yapılan yardımlarından, 4.330,00TL’si bağış ve yardımlardan ve 6.965.057,81 TL’si ise sair gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin ilörgütlerinin gelirleri toplamı 34.310.689,57 TL olup bu tutarın 311.069,70 TL’si üye giriş aidatından,2.198.603,84 TL’si üye yıllık aidat gelirlerinden, 2.750,00 TL’si milletvekiliaidat gelirinden, 10.000,00 TL’si aday adaylığı özel gelirinden, 40.000,00TL’si satış gelirinden, 23.379.306,85 TL’si teşkilat yardımlarından, 41.264,71TL’si faaliyet gelirinden, 3.400,00 TL’si parti mal varlığı gelirinden,7.870.027,67 TL’si bağış ve yardım gelirinden ve 454.266,80 TL’si sair gelirlertoplamından oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 50.433.365,26 TL olupbu tutarın 5.502.003,01 TL’si personel giderlerinden, 7.933.855,33 TL’siyönetim giderlerinden, 4.903.392,15 TL’si basın, yayın ve propagandagiderlerinden, 212.360,30 TL’si vergi, hukuk ve mahkeme giderlerinden,3.736.960,89 TL’si mal varlığı giderlerinden, 15.861.850,00 TL’si verilenteşkilat yardımları giderlerinden ve 12.282.943,58 TL’si gezi, seçim vetoplantı giderlerinden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin ilörgütlerinin giderleri toplamı 35.213.233,96 TL olup bu tutarın 2.025.809,91 TL’si personel giderlerinden,18.083.941,37 TL’si yönetim giderlerinden, 1.432.824,03 TL’si basın, yayın vepropaganda giderlerinden, 893.402,18 TL’si vergi, hukuk ve mahkemegiderlerinden, 757.346,16 TL’si mal varlığı giderlerinden, 7.517.456,85 TL’siverilen teşkilat yardımları giderlerinden ve 4.502.453,46 TL’si gezi, seçim vetoplantı giderlerinden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2020 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 4.494.307,05TL tutarında taşınır mal giderlerinin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu tespitedilmiştir.
IV. SONUÇ
İyi Partinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2020 yılı kesin hesabında gösterilen 83.918.242,46TL gelir, 7.352.748,24 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı, 5.803.039,27 TLgelecek yıla devreden borçlar toplamı ile 85.646.599,22 TL gider, 7.056.411,00TL gelecek yıla devreden nakit toplamı ve 4.371.019,75 TL geçen yıldan devredenborç toplamı eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 27/6/2024 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR