Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2019/49, K.2024/33 Sayılı Karar - 27/06/2024

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2019/49 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2024/33

Karar Tarihi : 27/6/2024

R.G.Tarih-Sayı : 11/12/2024-32749

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2018 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, KadirÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU veSelahaddin MENTEŞ’in katılımlarıyla 4/12/2019 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında;

2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2018 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2018 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2018 yılı gelirler toplamının 683.029.115,48 TL, birönceki yıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 8.217.591,30 TL, yıl sonundakiborç toplamının 44.971.811,76 TL olduğu ve giderleri toplamının 512.497.504,87 TL, geçenyıldan devreden borç toplamının 52.917.294,77 TL ve gelecek yıla devreden nakitve alacaklar toplamının 170.803.718,90 TL olduğu anlaşılmaktadır.

5. Partinin 2018 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarınınyukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2018 yılı kesin hesabınındoğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 479.792.883,79TL olup bu tutarın 36.702.131,51 TL’si aday adaylığı özel aidatlarından,24.993.974,44 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden, 417.050.988,00 TL’si devletyardımlarından, 966.027,00 TL’si bağış ve yardımlardan, 79.762,84 TL’si sairgelirlerden oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 203.236.231,69TL olup bu tutarın 108.126,00 TL’si üye giriş aidatından, 3.664.844,59 TL’siüye yıllık aidatından, 37.634.372,89 TL’si aday adaylığı özel aidatlarından,521.238,00 TL’si satış gelirlerinden, 102.993.850,00 TL’si genel merkez yardımlarından,291.971,57 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden, 13.666.117,42 TL’si sairgelirlerden ve 44.355.711,22 TL’si bağış ve yardımlar toplamından oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2019 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 348.040.138,82 TL olupbu tutarın 26.009.614,47 TL’si personel giderlerinden, 6.207.051,19 TL’si kiragiderlerinden, 1.625.434,30 TL’si haberleşme giderlerinden, 939.888,17 TL’sibasılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 4.461.051,00 TL’si ısıtmaaydınlatma ve temizlik giderlerinden, 1.556.877,42 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 102.993.850,00 TL’si teşkilata yardım giderlerinden,4.548.553,23 TL’si seyahat giderlerinden, 2.853.307,49 TL’si taşıma vasıtagiderlerinden, 35.558.695,78 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,214.656,82 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 2.171.234,20TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden, 136.552.026,58 TL’si seçimgiderlerinden, 22.347.898,17 TL’si sair giderler toplamından oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12.Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 164.457.366,05 TL olup bu tutarın 13.316.526,79TL'si personel giderlerinden, 17.815.916,31 TL'si kira giderlerinden,7.199.176,92 TL'si haberleşme giderlerinden, 4.875.322,22 TL'si basılı kâğıt,kırtasiye ve diğer giderlerden, 8.882.552,63 TL'si ısıtma, aydınlatma, temizlikgiderlerinden, 28.964.596,81 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden,11.086.080,37 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 3.282.321,88 TL'si seyahatgiderlerinden, 7.980.947,98 TL'si taşıma ve vasıta giderlerinden, 9.224.173,96TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 7.032.784,29 TL’si vergi, sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 5.117.183,13 TL'si gelir getirici malzemegiderlerinden, 22.736.958,11 TL’si seçim giderlerinden ve 16.942.824,65 TL'sisair giderler toplamından oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2018 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde tutarında bina alımgiderinin 3.483.507,00 TL, taşıt alım giderinin 2.846.115,00 TL, demirbaş alımgiderlerinin 4.935.984,34 TL, hak alım giderinin 4.168,76 TL tutarında olduğuanlaşılmıştır.

15. Yapılan inceleme neticesindePartinin 2018 yılı içinde gerçekleştirdiği bu edinimlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2018 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2018 yılı kesin hesabında gösterilen 683.029.115,48TL gelir, 8.217.591,30 TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacak ve 44.971.811,76TL yıl sonundaki borç toplamı ile 512.497.504,87 TL gider, 52.917.294,77 TLönceki yıldan kalan borç ödemeleri ve 170.803.718,90 TL gelecek yıla devredennakit ve alacaklar toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 27/6/2024tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.