Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2022/80, K.2025/23 Sayılı Karar - 07/05/2025

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2022/80 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2025/23

Karar Tarihi : 7/5/2025

R.G.Tarih-Sayı : 14/10/2025-33047

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

İyi Partinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE’nin katılımlarıyla9/3/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. İyi Partinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. İyi Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2021 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıpRaportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2021 yılı gelirleritoplamının 93.753.858,07 TL, geçen yıldan devreden nakit toplamının6.009.570,65 TL, geçen yıldan devreden verilen depozito ve teminatlar ileavanslar toplamının 1.046.840,35 TL, gelecek yıla devreden borç toplamının5.565.715,39 TL olmak üzere gelir genel toplamının 106.375.984,46 TL; giderleritoplamının 96.649.501,41 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının 2.747.975,06TL, gelecek yıla devreden verilen depozito ve teminatlar ile avanslartoplamının 1.175.468,72 TL, geçen yıldan devreden borç toplamının 5.803.039,27TL olmak üzere gider genel toplamının 106.375.984,46 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2021 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2021 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 60.890.537,01 TLolup bunun 85.000 TL’si teşkilat yardımlarından, 48.979.273,48 TL’si devlet yardımlarından,6.485.168,10 TL’si bağış ve yardımlardan ve 5.341.095,43 TL’si TL’si sairgelirlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakittoplamı 2.704.780,54 TL, geçen yıldan devreden verilen depozito ve teminatlartoplamı 482.305,52 TL ile gelecek yıla devreden satıcılara borçlar toplamı2.621.137,29 TL, gelecek yıla devreden personele borçlar toplamı 26.640,24 TL,gelecek yıla devreden Sosyal Güvenlik Kurumu borcu toplamı 204.862,77 TL vegelecek yıla devreden vergi borcu toplamı 137.669,40 TL olarak görülmüştür.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 32.863.321,06TL olup bunun 235.535,27 TL’si üye giriş aidatlarından, 2.183.554,22 TL’siyıllık üye aidatlarından, 5.000 TL’si milletvekili aidat gelirlerinden,9.187,50 TL’si satış gelirlerinden, 19.211.114 TL’si teşkilat yardımlarından,71.870 TL’si faaliyet gelirlerinden, 10.953.849,04 TL’si bağış ve yardımlardanve 193.211,03 TL’si sair gelirden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin bir önceki yıldan devreden nakit toplamı 3.304.790,11 TL,geçen yıldan devreden iş avansları 526.223,42 TL, geçen yıldan devredenpersonel avansları 2.950,06 TL, geçen yıldandevreden verilen depozito ve teminatlar toplamı 35.361,35 TL ve gelecek yıla devreden borçlar toplamı 2.575.405,69 TLolarak görülmüştür.

9. Parti il örgütlerinin 2021 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 64.256.688,10 TL’si olup bunun 9.269.530,96 TL’sipersonel giderlerinden, 8.493.869,84 TL’si yönetim giderlerinden 11.852.469,92 TL’sibasın yayın ve propaganda giderlerinden, 334.468,77 TL’si vergi, hukuk, mahkemegiderlerinden, 4.091.696,66 TL’si mal varlığı giderlerinden, 17.646.423,34 TL’siverilen teşkilat yardımlarından ve 12.568.228,61 TL’si gezi, seçim ve toplantıgiderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakittoplamı 28.138,28 TL, gelecek yıla devreden verilen depozito ve teminatlar 488.205,15TL, geçen yıldan devreden borçlar 2.084.972,97 TL, geçen yıldan Sosyal GüvenlikKurumu’na borçlar 137.523,15 TL ve geçen yıldan devreden vergi borçları 72.405,12TL olarak görülmüştür.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 32.392.813,31TL olup bunun 2.382.348,19 TL’si personel giderlerinden, 20.194.878 TL’siyönetim giderlerinden, 1.867.939,45 TL’si basın yayın propaganda giderlerinden,599.350,88 TL’si vergi, hukuk, mahkeme giderlerinden, 473.951,73 TL’si malvarlığı giderlerinden, 1.649.690,66 TL’si verilen teşkilat yardımlarından, 5.209.654,40TL’si gezi, seçim ve toplantı giderlerinden ve 15.000 TL ‘si diğer giderlerdenoluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamı2.719.836,78 TL, gelecek yıla devreden iş avansları 650.076,83 TL, gelecek yıladevreden personel avansları 2.000 TL, gelecek yıla devreden verilen depozito veteminatlar toplamı 35.186,74 TL ve geçen yıldan devreden borçlar toplamı3.508.138,03 TL olarak görülmüştür.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2021 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 4.565.648,39 TL tutarında taşınır mal giderlerinin 2820 sayılıKanun'a uygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ

İyi Partinin 2021 yılıkesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2021 yılıkesin hesabında gösterilen 93.753.858,07 TL gelir toplamı, 6.009.570,65TL geçen yıldan devreden nakit toplamı, 1.046.840,35 TL geçen yıldan devreden verilendepozito ve teminatlar ile avanslar toplamı, 5.565.715,39 TL gelecek yıladevreden borçlar toplamı olmak üzere 106.375.984,46 TL gelirgenel toplamı ile 96.649.501,41 TL gider toplamı, 2.747.975,06TL gelecek yıla devreden nakit toplamı, 1.175.468,72 TL gelecek yıla devreden verilendepozito ve teminatlar ile avanslar toplamı ve 5.803.039,27 TL geçen yıldandevreden borç toplamı olmak üzere 106.375.984,46 TL gider genel toplamının eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’na uygun olduğuna 7/5/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy