ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2023/66 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2025/63
Karar Tarihi:22/7/2025
R.G.Tarih-Sayı:10/12/2025-33103
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
İyi Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, RecaiAKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, BasriBAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇİL’in katılımlarıyla7/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. İyi Partinin 2022yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemeninyapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve giderbelgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığınagöndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süreverilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. İyi Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2022 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıpRaportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa’nınve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2022 yılı gelirleri toplamının 137.604.223,62 TL, geçenyıldan devreden nakit, avans ve teminat toplamı 3.923.443,78 TL, gelecek yıladevreden borçlar toplamının 10.950.883,14 TL olmak üzere gelir genel toplamının152.478.550,54 TL, giderleri toplamının 141.528.678,27 TL, gelecek yıladevreden nakit, avans ve teminat toplamının 5.384.156,88 TL geçen yıldandevreden borç toplamının 5.565.715,39 TL olmak üzere gider genel toplamının152.478.550,54 TL olduğu anlaşılmıştır.
5. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılı kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 88.279.529,94TL olup bu tutarın 65.588.129,47 TL’si devletçe yapılan yardımlardan,8.772.899,06 TL’si bağış ve yardımlardan, 2.916.428,01 TL’si parti mal varlığıgelirlerinden, 11.002.073,40 TL’si ise sair gelirlerden oluşmaktadır. PartiGenel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 28.138,28 TL, geçenyıldan devreden verilen depozito ve teminatlar toplamının 488.205,15 TL vegelecek yıla devreden borçlar toplamının 6.594.099,21 TL olduğu anlaşılmıştır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin ilörgütlerinin gelirleri toplamı 49.324.693,68 TL olup bu tutarın 581.525,19 TL’si üye giriş aidatlarından,2.668.922,06 TL’si üye yıllık aidat gelirlerinden, 21.112.199,76 TL’si teşkilatyardımlarından, 25.540 TL’si faaliyet gelirinden, 1.600 TL’si parti malvarlığıgelirlerinden, 24.857.686,49 TL’si bağış ve yardım gelirlerinden, 77.220,18TL’si ise sair gelirler toplamından oluşmaktadır.Parti il örgütlerinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 2.719.836,78 TL,geçen yıldan devreden iş avanslarının 650.076,83 TL, geçen yıldan devredenpersonel avanslarının 2.000 TL, geçen yıldan devreden verilen depozito veteminatlar toplamının 35.186,74 TL ve gelecek yıla devreden borçlar toplamının4.356.783,93 TL olduğu anlaşılmıştır.
9. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 90.466.641,61 TL olupbu tutarın 15.613.874,35 TL’si personel giderlerinden, 14.787.905,63 TL’siyönetim giderlerinden, 17.890.956,05 TL’si basın, yayın ve propagandagiderlerinden, 458.988,91 TL’si vergi, hukuk ve mahkeme giderlerinden,2.139.817,30 TL’si mal varlığı giderlerinden, 20.037.050,56 TL’si verilenteşkilat yardımları giderlerinden ve 19.538.048,81 TL’si gezi, seçim vetoplantı giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıladevreden nakit toplamının 1.438.278,56 TL, gelecek yıla devreden verilendepozito ve teminatlar toplamının 494.742,71 TL ve geçen yıldan devredenborçlar toplamının 2.990.309,70 TL olduğu anlaşılmıştır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin ilörgütlerinin giderleri toplamı 51.062.036,66 TL olup bu tutarın 4.163.816,62 TL’si personel giderlerinden,30.173.295,87 TL’si yönetim giderlerinden, 3.848.662,68 TL’si basın, yayın vepropaganda giderlerinden, 1.109.669,87 TL’si vergi, hukuk ve mahkemegiderlerinden, 496.994,67 TL’si mal varlığı giderlerinden, 1.075.149,20 TL’siverilen teşkilat yardımları giderlerinden, 10.139.859,28 TL’si gezi, seçim vetoplantı giderlerinden ve 54.588,47 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır. Partiil örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 2.905.416,35 TL, gelecekyıla devreden iş avansları toplamının 467.231,51 TL, gelecek yıla devredenpersonel avansları toplamının 13.996,21 TL, gelecek yıla devreden verilendepozito ve teminatlar toplamının 64.491,54 TL ve geçen yıldan devreden borçlartoplamının 2.575.405,69 TL olduğu anlaşılmıştır.
13. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2022 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 2.139.817,30 TLtutarında mal varlığı (taşınır mal) giderlerinin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
İyi Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2022 yılı kesin hesabında gösterilen 137.604.223,62TL gelir, 3.923.443,78 TL geçen yıldan devreden nakit, avans ve teminat toplamıve 10.950.883,14 TL gelecek yıla devreden borçlar toplamı ile 141.528.678,27 TLgider, 5.384.156,88 TL gelecek yıla devreden nakit, avans ve teminat toplamı ve5.565.715,39 TL geçen yıldan devreden borç toplamının eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nauygun olduğuna 22/7/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI