ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2023/36 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2025/60
Karar Tarihi:22/7/2025
R.G.Tarih-Sayı:10/12/2025-33103
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Milliyetçi Hareket Partisinin 2022 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, RecaiAKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, BasriBAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇİL’in katılımlarıyla7/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Milliyetçi HareketPartisinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
B. Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Milliyetçi Hareket Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2022 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2022 yılı gelirleritoplamı 148.855.590,44 TL, geçen yıldan devreden nakit toplamı 121.222.868,31TL, yıl sonundaki borç toplamı 4.892.958,84 TL olmak üzere gelir geneltoplamının 274.971.417,59 TL, giderleri toplamı 162.730.993,48 TL, geçen yıldandevreden borç toplamı 1.753.733,34 TL ve gelecek yıla devreden nakit vealacaklar toplamı 110.486.690,77 TL olmak üzere gider genel toplamının274.971.417,59 TL olduğu anlaşılmıştır.
5. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 116.007.220,75TL olup bu tutarın 42.186.959,48 TL’si faiz ve nemalandırma gelirlerinden,73.099.266,10 TL’si devlet yardımından, 530.000 TL’si demirbaş satışgelirlerinden ve 190.995,17 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır. Parti GenelMerkezinin önceki yıldan devreden nakit ve alacak toplamının 120.205.067,32 TL,yıl sonundaki borçları toplamının ise 4.607.555,34 TL olduğu anlaşılmıştır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin ilörgütlerinin gelirleri toplamı 32.848.369,69 TL olup 34.079 TL’si üye giriş aidatından, 4.747.997,36 TL’si üyeyıllık aidatından, 24.628.836,83 TL’si bağışlardan, 2.013.000 TL’siyardımlardan, 39.325 TL’si faaliyet gelirlerinden, 9.768,86 TL’si faiz venemalandırma gelirlerinden, 1.266.800 TL’si demirbaş satış gelirlerinden ve108.562,64 TL’si diğer gelirler toplamından oluşmaktadır. Parti il örgütlerininbir önceki yıldan devreden nakit vealacaklar toplamının 1.017.800,99 TL, yıl sonundaki borçları toplamının ise285.403,50 TL olduğugörülmüştür. Parti Genel Merkezinin önceki yıldan kalan borç toplamının1.748.283,34 TL, gelecek yıla devreden nakit ve alacak toplamının ise 108.728.756,68TL olduğu anlaşılmıştır.
9. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 130.342.803,39 TL olupbu tutarın 18.523.077,74 TL’si personel giderlerinden, 805.467,66 TL’sitemsil ve ağırlama giderlerinden, 2.224.149,32 TL’si kırtasiye ve bürogiderlerinden, 1.002.280,90 TL’si haberleşme giderlerinden, 3.314.376,55 TL’sitaşıma giderlerinden, 844.536,38 TL’si seyahat giderlerinden, 66.000 TL’si kiragiderlerinden, 4.626.732,68 TL’si bakım ve onarım giderlerinden, 4.901.472,48TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 1.508.976,70 TL’si vergi,sigorta ve noter giderlerinden, 5.890.826,67 TL’si demirbaş giderlerinden,2.013.000 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 599.851,94 TL’si araştırma,geliştirme ve eğitim giderlerinden, 1.574.752,20 TL’si toplantı giderlerinden,80.581.287,32 TL’si propaganda tanıtım ve seçim giderlerinden, 1.866.014,85TL’si çeşitli genel giderler toplamındanoluşmaktadır. Parti Genel Merkezininönceki yıldan kalan borç toplamının 1.748.283,34 TL, gelecek yıla devredennakit ve alacak toplamının ise 108.728.756,68 TL olduğu anlaşılmıştır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin ilörgütlerinin giderleri toplamı 32.388.190,09 TL olup bu tutarın 255.363,53 TL’si personel giderlerinden,3.826.132,76 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 962.843,91 TL’si kırtasiyeve büro giderlerinden, 1.145.302,22 TL’si haberleşme giderlerinden, 449.877,01TL’si taşıma giderlerinden, 358.937,09 TL’si seyahat giderlerinden,8.843.887,17 TL’si kira giderlerinden, 1.848.944,56 TL’si bakım onarım giderlerinden,4.069.658 TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 448.741,77 TL’sivergi, sigorta ve noter giderlerinden, 4.621.961,01 TL’si demirbaşgiderlerinden, 948.813 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 208.803,48 TL’sibayrak, rozet ve afiş giderlerinden, 30.043,59 TL’si araştırma, geliştirme veeğitim giderlerinden, 853.055,03 TL’si toplantı giderlerinden ve 3.515.825,96TL’si çeşitli genel giderler toplamından oluşmaktadır. Parti il örgütlerininönceki yıldan kalan borç toplamının 5.450 TL, gelecek yıla devreden nakit vealacaklar toplamının ise 1.757.934,09 TL olduğu anlaşılmıştır.
13. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Milliyetçi HareketPartisinin 2022 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede;10.512.787,68 TL tutarındaki demirbaş alım giderinin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Milliyetçi Hareket Partisinin 2022 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2022 yılı kesin hesabında gösterilen 148.855.590,44TL gelir, 121.222.868,31 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı, 4.892.958,84TL yıl sonundaki borç toplamı ile 162.730.993,48 TL gider, 1.753.733,34 TL geçen yıldandevreden borç toplamı, 110.486.690,77 TL gelecek yıla devreden nakit vealacaklar toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 22/7/2025 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI