ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2023/22 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2025/57
Karar Tarihi:22/7/2025
R.G.Tarih-Sayı:5/12/2025-33098
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokratik Sol Partinin 2022 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. EminKUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE veYılmaz AKÇİL’in katılımlarıyla 7/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Demokratik SolPartinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemeninyapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve giderbelgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığınagöndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süreverilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Demokratik Sol Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2022yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıncahazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerden Partinin 2022 yılı gelirleri toplamı 1.556.884,66 TL, yıl sonundakiborçları toplamı 578.163,89 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı 207.472,38 TL,geçen yıldan devreden öz varlıkları toplamı 2.326.955,20 TL olmak üzere gelirgenel toplamının 4.669.476,13 TL, giderleritoplamı 1.497.760,45 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamı 407.461,81 TL, yılsonundaki alacakları toplamı 483.043,67 TL, bina, taşıt ve demirbaş tutarıtoplamı 2.281.210,20 TL olmak üzere gider genel toplamının 4.669.476,13 TL olduğuanlaşılmıştır.
5. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 935.930,16 TL olup bu tutarın 31.183,12 TL’sibağışlardan, 104.861,12 TL’si üye yıllık aidatından, 6.337,58 TL’si faiz venemalandırma gelirinden, 793.548,34 TL’si seçim adaylık gelirindenoluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamı 205.888,62 TL, geçen yıldan devreden diğer özvarlıklar toplamı 2.326.955,20 TL ve yıl sonundaki borçlar toplamı 556.759 TLolarak görülmüştür.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partininil örgütlerinin gelirleri toplamı 620.954,50 TL olup bu tutarın 19.610TL’si giriş aidatlarından, 71.180 TL’si yıllık aidatlardan, 438.437,35 TL’sibağışlardan, 7.690 TL’si yardımlardan, 83.117,15 TL’si faaliyet gelirlerindenve 920 TL’si yayın gelirlerinden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin geçenyıldan devreden nakit tutarı 1.583,76 TL, yıl sonundaki borçlar toplamı ise21.404,89 TL olarak görülmüştür.
9. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. PartininGenel Merkez giderleri toplamı 855.174 TL olup bu tutarın 370.516TL’si personel giderlerinden, 48.741,87 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden,5.589,34 TL’si büro giderlerinden 22.998,78 TL’si haberleşme giderlerinden,29.795,34 TL’si seyahat giderlerinden, 81.229,73 TL’si bakım ve onarımgiderinden, 124.792,21 TL’si ısınma giderlerinden, 36.836,06 TL’si vergi vesigorta giderlerinden, 18.000 TL’si örgüte yardım giderinden, 54.102,50 TL’siakaryakıt giderlerinden, 31.209,12 TL’si basın ve yayın giderlerinden, 8.005,11TL’si afiş baskı giderlerinden, 406,44 TL’si seçim tanıtım giderlerinden,22.951,50 TL’si ise diğer giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkeziningelecek yıla devreden nakit tutarı 407.461,81 TL, yıl sonundaki alacaklartoplamı 481.686,97 TL, bina, taşıt ve demirbaş tutarı toplamı 2.281.210,20 TLolarak görülmüştür.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin ilörgütlerinin giderleri toplamı 642.586,45 TL olup bu tutarın 25.400TL’si personel giderlerinden, 37.903,53 TL’si temsil, ağırlama giderlerinden,97.249,35 TL’si büro giderlerinden, 22.997,44 TL’si haberleşme giderlerinden,188.100 TL’si kira giderlerinden, 81.741,17 TL’si seyahat giderlerinden,4.920,00 TL’si taşıma giderlerinden, 9.986,80 TL’si bakım ve onarımgiderlerinden, 46.372,89 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlikgiderlerinden,15.000 TL’si demirbaş giderlerinden, 4.000 TL’si geçen yıldankalan borç ödemelerinden, 66.965,83 TL’si akaryakıt giderlerinden, 8.750 TL’sibasın yayın giderlerinden, 1.290 TL’si afiş baskı giderlerinden, 3.502,44 TL’sikurultay giderlerinden, 28.407 TL’si ise diğer giderlerden oluşmaktadır. Partiil örgütlerinin yıl sonundaki alacak tutarı 1.356,70 TL olarak görülmüştür.
13. Parti il örgütlerinindefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesindegiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2022 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınırve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Demokratik Sol Partinin 2022 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2022 yılı kesin hesabında gösterilen 1.556.884,66TL gelir, 578.163,89 TL yıl sonundaki borçlar toplamı, 207.472,38 TL geçenyıldan devreden nakit toplamı, 2.326.955,20 TL geçen yıldan devreden özvarlıklar toplamı olmak üzere 4.669.476,13 TL gelir genel toplamı ile 1.497.760,45 TLgider, 407.461,81 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı, 483.043,67 TL yılsonundaki alacaklar toplamı, 2.281.210,20 TL bina, taşıt ve demirbaş tutarıtoplamı olmak üzere 4.669.476,13 TL gider genel toplamının eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’na uygun olduğuna 22/7/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI