Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-27 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-30/494-216
Karar Tarihi : 27.09.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: İbrahim Hilmi KOÇAK, Ömer Volkan YAZAR, Mehmet GERÇEK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - İhbar
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Osman YILDIRAN
Çaylı Köyü - Tefenni/Burdur
- İbrahim AVCI
Çavdır/Burdur
- Mustafa TUĞRUL
Çamköy Köyü - Gölhisar/Burdur
- Mustafa KARATAŞ
Ambarcık Köyü - Çavdır /Burdur
- Hamit KARATAŞ
Ambarcık Köyü - Çavdır /Burdur
- Ali DÖNMEZ
Ambarcık Köyü - Çavdır /Burdur
- Muhsin SALMAN
Ambarcık Köyü - Çavdır /Burdur
- Arif SANCAR– Sancarlar Ticaret
Ambarcık Köyü - Çavdır /Burdur
(1) E. DOSYA KONUSU: Anason piyasasındaki çeşitli uygulamalarla 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edildiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.03.2017 tarihinde
intikal eden isimsiz bir başvuruda özetle, üretilen anasonun İbrahim AVCI, Mustafa
TUĞRUL gibi depo sahibi kişiler tarafından toplanarak Osman YILDIRAN’a iletildiği,
çiftçilerin ürünlerini satmak için çok fazla seçeneği olmadığı, bu durumdan faydalanan
alıcıların alım fiyatlarını düşürmeye çalıştığı, Osman YILDIRAN’ın deposunda
anasonun içerisine çeşitli karışımlar eklendikten sonra Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (MEY
İÇKİ)’ye satışının gerçekleştirildiği, MEY İÇKİ Satın Alma Müdürü (…..) ile Osman
YILDIRAN’ın yakınlığı nedeniyle MEY İÇKİ’nin Osman YILDIRAN dışında kimseden
alım yapmadığı, bu durumun da anason üreticilerini mağdur etttiği iddialarına yer
verilerek, konu hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Söz konusu başvuru hakkında Rekabet Kurulunun (Kurul)
20.04.2017 tarihli ve 17-13/187-M sayılı kararı ile iddialara yönelik olarak önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Anılan karar uyarınca düzenlenen 11.09.2017 tarih ve
2017-3-27/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
17-30/494-216
2/5
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu başvuru sırasında gerçeğe aykırı
şekilde imza listesinin kullanılmış olması, herhangi somut bir şikayet başvurusunun
olmaması ve halihazırda anason pazarındaki ticaret borsası fiyatlarının iddia edilenin
aksine geçmiş yıllara göre yüksek seyretmesi nedeniyle başvuru konusu iddialar
hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun)
41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi
gerektiği belirtilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında İnceleme Yapılanlar
I.1.1. Osman YILDIRAN
(5) Burdur Ticaret Borsasına kayıtlı, Burdur ili Tefenni ilçesi Çaylı köyünde bulunan gerçek
kişi teşebbüs, anason alım satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.1.2. İbrahim AVCI
(6) Burdur Ticaret Borsasına kayıtlı, Burdur ili Çavdır ilçesinde faaliyet gösteren gerçek kişi
teşebbüs, esasen çiftçilik ile uğraşmakta iken 2000 yılından itibaren anason ve diğer
emtia alım satımı işi ile iştigal etmeye başlamıştır.
I.1.3. Mustafa TUĞRUL
(7) Burdur ili Gölhisar ilçesi Çamköy köyünde bulunan gerçek kişi teşebbüs, anason alım
satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.1.4. Mustafa KARATAŞ
(8) Burdur Ticaret Borsasına kayıtlı, Burdur ili Çavdır ilçesi Ambarcık köyünde bulunan
gerçek kişi teşebbüs, anason alım satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.1.5. Hamit KARATAŞ
(9) Başvuru dilekçesinde, Mustafa KARATAŞ’ın kardeşi olduğu belirtilen Hamit KARATAŞ
aynı şekilde anason ticareti ile iştigal etmektedir.
I.1.6. Ali DÖNMEZ
(10) Burdur Ticaret Borsasına kayıtlı, Burdur ili Çavdır ilçesi Ambarcık köyünde bulunan
gerçek kişi teşebbüs, anason alım satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.1.7. Muhsin SALMAN
(11) Burdur Ticaret Borsasına kayıtlı, Burdur ili Çavdır ilçesi Ambarcık köyünde bulunan
gerçek kişi teşebbüs, anason alım satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.1.8. Arif SANCAR - Sancarlar Ticaret
(12) Burdur ili Çavdır ilçesi Ambarcık köyünde faaliyet gösteren teşebbüs, anason alım
satımı işi ile iştigal etmektedir.
I.2. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(13) Önaraştırma konusu başvuruda toplu olarak 460 kişilik bir imza listesi bulunmaktadır.
İmza listesinde ismi yer alan kişilerin bir kısmı ile iddialarının detayına ilişkin olarak
telefon görüşmesi gerçekleştirilmiştir.
17-30/494-216
3/5
(14) Konuya ilişkin ilk telefon görüşmesi, ismi imza listesinin ilk sırasında yer alan (…..) ile
yapılmıştır. Yapılan görüşmede (…..) tarafından aşağıdaki hususlar dile getirilmiştir:
“Şikayet dilekçesinin ekinde yer alan imza bana ait olabilir ancak anason
üretimine, ticaretine ilişkin bir faaliyette bulunmuyorum. Bu konu hakkında da
herhangi bir makama şikayette bulunmadım. Birkaç yıl önce bulunduğumuz
yerde bir yol yapımı talebimize istinaden bir imza atmıştım. Söz konusu imza
listesinin o dönem oluşturulan liste olabileceğini düşünüyorum. Şikayetçi olarak
benim ismimin görülmesinin nedeni imza listesinde ilk sırada benim adımın yer
almasıdır.”
(15) İkinci telefon görüşmesi ise (…..) ile yapılmıştır. (…..) tarafından aşağıdaki hususlar
ifade edilmiştir:
“Öncelikle benim anason üretimine veya ticaretine ilişkin bir faaliyetim
bulunmamaktadır. Burdur İli Gölhisar İlçesinde ikamet ediyorum. Bulunduğum
yerde anason üretimi yapan çiftçiler bulunuyor. Bahsettiğiniz imza listesinde
benim imzam yer alabilir ancak dilekçe içeriği ile herhangi bir bilgim görgüm
yoktur. İki yıl kadar önce yol yapımına ilişkin bir dilekçeye imza atmıştım. Size
ulaştırılan dilekçeye bu imza listesinin iliştirilebilmiş olacağını düşünüyorum.
Bölgemizde (…..) anason ticareti ile ilgileniyorlar konu ile ilgili bu şahıslardan
bilgi alabilirsiniz.”
(16) Yapılan görüşmeler sonucunda başvuruya ek olarak sunulan imza listesinin başvuru
konusu ile ilgili olmadığı anlaşılmıştır. Buna karşılık, (…..) tarafından konuyla ilgili
olabileceği gerekçesiyle imza listesinde ismi bulunmayan fakat başvuruyu yapmış
olabileceği düşünülen (…..) ismi öne sürülmüştür. Bu kapsamda (…..) başvuru ile ilgisi
olabileceğinden hareketle kendisi ile de bir telefon görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (…..)
ile yapılan telefon görüşmesinde ifade edilen hususlar ise şu şekildedir:
“Bahsettiğiniz konu ile ilgili olay Tefenni Cumhuriyet Savcılığına intikal etti. Söz
konusu dilekçeler Maliye Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Rekabet
Kurumu, Cumhurbaşkanlığı ve MEY İÇKİ’ye iletilmiş. (…..). Bu sebeple bir imza
listesi oluşturduk. Bu liste çeşitli makamlara yapılan şikayet başvurularında
kullanılmış. Dolayısıyla şikayet dilekçesinde şikayet edilenler şikayetçinin ben
olduğumu düşünerek savcılığa suç duyurusunda bulunmuşlar. Konu hakkında
dilekçenin gönderildiği postanenin kamera kayıtları incelenmiştir. Yapılan
inceleme sonucunda dilekçenin benim tarafımdan gönderilmediği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine yetkili savcı hakkımda takipsizlik kararı vermiştir. Konuya ilişkin
adli makamlarca düzenlenen belgeleri kurumunuza ileteceğim. Anason üretimi
ve ticaretine ilişkin ise üç yıldır herhangi bir faaliyette bulunmuyorum.”
(17) (…..) telefon görüşmesinde göndereceğini belirttiği bilgi ve belgeler 25.08.2017
tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu yazıda;
Osman YILDIRAN’ın piyasadaki anasonun büyük bölümünü satın aldığı ve bu
satın almayı çok düşük fiyatlardan gerçekleştirerek üreticileri mağdur ettiği,
Osman YILDIRAN’ın MEY İÇKİ’ye anason satmadığı iddiasının gerçeği
yansıtmadığı aksine MEY İÇKİ’nin sadece Osman YILDIRAN ve ortağı İbrahim
AVCI’dan alım yaptığı,
hususları ifade edilmiştir. Buna ek olarak gönderilen yazıda, (…..).
17-30/494-216
4/5
(18) Söz konusu telefon görüşmelerinin ardından şikayet başvurusunun asılsız olduğu ve
şikayet ekinde yer alan imzaların şikayetle bir ilgisinin olmadığı anlaşılmıştır. Buna
karşılık her ne kadar şikayet başvurusunun asılsız ve hukuka aykırı bir şekilde elde
edilen imzalar üstüne inşa edildiği anlaşılsa da, öne sürülen iddiaların gerçek yüzünü
ortaya koyabilmek adına şikayet edilen konumundaki Osman YILDIRAN ile de bir
telefon görüşmesi yapılmıştır. Osman YILDIRAN ile yapılan telefon görüşmesinde
aşağıdaki hususlar dile getirilmiştir.
“Bahsettiğiniz konu ile ilgili olay hakkında savcılığa şikayette bulundum.
Benimle birlikte bu dilekçede adı geçen diğer kişilerin de şikayette
bulunduklarını biliyorum. Adli makamlar tarafından yürütülen tahkikat devam
ediyor. Dilekçeye ekli imza listesinde üretici olarak gösterilen kişiler bu
imzaların bir yol yapımı talebine istinaden attıklarını savcılıkta ifade ettiler.
Anason konusuna gelecek olursak piyasadan anason alan elliye yakın kişi
vardır diye tahmin ediyorum. Bu kişilerin arasında benden çok daha fazla
miktarda alım yapan tüccarlar da bulunmaktadır. Benim Mey içkiye de
doğrudan bir satışım bulunmuyor. Mey ile tüccarlar arasındaki ticarette pazarlık
yöntemi ile gerçekleşir. Bu ticarette İzmir Ticaret Borsasındaki anason fiyatları
göz önünde bulundurulur. Bu fiyat arz ve talebin yapısına göre değişiklik
gösterebilir. Geçmiş yıllara göre bu yıl anason fiyatlarının yüksek olduğunu
söyleyebilirim. Anason piyasasında faaliyet gösteren alıcılar piyasaya yön
verebilecek büyüklükte oyuncular değildir. Anason üretimi sadece Burdur’a
özgü değildir. Denizli, Afyon ve İzmir gibi diğer illerimizde de bu işin üretimi/
ticareti yapılmaktadır.”
(19) Bu kapsamda hukuka aykırı bir şekilde elde edilen imzalar üzerine inşa edilen
başvurunun asılsız olduğu ve konuya ilişkin olarak adli makamlarda yargılama
sürecinin devam ettiği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra Osman YILDIRAN tarafından
anason fiyatlarının ticaret borsası tarafından belirlendiği ve bu yılki anason fiyatlarının
geçmiş yıllara göre yüksek seyrettiği ifade edilmektedir. Nitekim İzmir Ticaret Borsası
verilerine bakıldığında, şikayet başvurusunun yapıldığı Mart ayı sonu itibariyle birinci
kalite anason kilogram fiyatının 9,75 TL dolaylarında olduğu görülmektedir. 2016 yılının
aynı dönemindeki birinci kalite anason kilogram fiyatı ise 7,40 TL civarında seyretmiştir.
Mevcut anason fiyatlarına bakıldığında ise Ağustos 2017 itibarıyla birinci kalite anason
kilogram fiyatının 17,00 TL dolaylarında olduğu görülebilmektedir. Geçen yılın aynı
dönemindeki birinci kalite anason kilogram fiyatı da geçen yılın Mart ayına benzer
şekilde 7,20 TL civarında işlem görmüştür. Dolayısıyla halihazırda anason pazarındaki
ticaret borsası fiyatlarının iddia edilenin aksine geçmiş yıllara göre yüksek seyrettiği
tespit edilmiştir.
J. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy