-D.3/80 ANAYASA MAHKEMESİ 5/79
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 113. maddesi uyarınca.
7/79 -sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 137. maddesinin iptaline ilişkin istemi.
(Toplumcu Kurtuluş Partisi ile Kıbrıs Türk Federe Meclisi)
Toplumcu Kurtuluş Partisi namına: Fuat Veziroğlu.
Kıbrıs Türk Federe Meclisi namına: Ümit S. Onan.
Amicus curiae olarak B-aşsavcı Zaim M. Necatigil.
-----------
K A R A R
İPTAL DAVASININ KONUSU:
6 Haziran 1979 tarihinde Kıbrıs Türk Federe Devleti Resmi Gazetesi Ek.I'inde yayınlanan 7/79 sayılı "Kamu Görevlileri Yasası"nın 137. maddesinin Anayasanın 1, 4 ve 113. maddelerine -aykırı olduğu davacı tarafından ileri sürülmüş ve Anayasanın 113. maddesine dayanılarak iptali istenmiştir.
I. DAVACININ GEREKÇESİNİN ÖZETİ:
Kamu Görevlileri Yasasının 137. maddesi Yasanın mali kurallarının 1 Mart 1979 tarihinden başlayarak yürürlüğe g-irmesini öngörmektedir. Halbuki Bakanlar Kurulu 1976 ve 1977 yılları içinde Kamu Görevlileri Yasa Tasarısını 1 Mart 1977'den önce Federe Meclise sunacağına, 1 Mart 1977'e kadar yasalaştıracağına ve 1 Mart 1977'den başlayarak yürürlüğe koyacağına söz verdi-ler ve/veya taahhütte bulundular. Nitekim Kamu Görevlileri Yasa Tasarısı Bakanlar Kurulunun 28 Eylül 1977 tarihli toplantısında görüşülerek onaylanmış ve 1014/77 sayılı kararla Federe Meclise sunulmasına karar verilmiştir. Bu karara uyularak Kamu Görevli-leri Yasa tasarısı 29 Aralık 1977 tarihinde Federe Meclise sunuldu. Sunulan tasarıda yürürlüğe girişe ilişkin 52. maddesine göre mali hükümler 1 Mart 1977 tarihinden başlayarak yürürlüğe girecekti. Bakanlar Kurulu Kamu Görevlileri Yasa Tasarısının 1 Mart- 1977 tarihinden uygulanacağı esasından hareket ederek 1 Mart 1978 tarihinden başlayarak yürürlüğe giren Bütçe Yasasına ödenek koymuş ve bu husus ilgili Bütçe Yasasında Fasıl 11, Kesim 16'da yer almıştır. Kamu Görevlileri Yasa Tasarısı 1978 yılında Kıbrıs- Türk Federe Meclisinde müzakere edilip kabul edilememiştir. Ancak gündemde kalmaya devam etmiştir. Kamu Görevlileri Yasa tasarısı zamanında müzakere edilip kabul edilemediğinden tasarıda öngörülen ödenekleri kamu görevlilerine avans olarak ödenmesine Ba-kanlar Kurulu karar vermiş ve bu husustaki kararı Resmi Gazetenin 17 Mart 1978 tarihli sayısında yayınlamıştır. Bütün bu gerçeklere rağmen Bakanlar Kurulu bazı yasal ve moral taahhütlerinden takriben Haziran 1979'da vazgeçmiş, Kıbrıs Türk Federe Meclisi d-e aynı şekilde davranmış ve ilgili yasanın mali kurallarını 1 Mart 1979 tarihinden itibaren yürürlüğe koymuştur.
II. DAVALI GEREKÇESİNİN ÖZETİ:
Davacının iddialarının hukuksal dayanaktan yoksun olduğu iddia edildi. Herhangi bir konuda geriye dönük yüküm-lülük koymak yasama organına ait olduğu ve Yasama organının mali konularda geriye dönük hüküm koymamakla hukuk ilkesine ters düşmediği iddia edildi.
III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
Kamu Görevlileri Yasasının 137. maddesi aynen şöyledir:
"137. Bu Yasanın ma-li kuralları 1 Mart 1979 tarihinden başlayarak, diğer kuralları ise Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer."
IV. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:
"Madde 1.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun ü-stünlüğü ilkelerine dayanan lâik bir cumhuriyettir.
Madde 4.
Yasalar, Anayasaya aykırı olamaz.
Anayasa kuralları, yasama, yürütme ve yargı organlarını, devlet yönetimi makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır."
V. İNCELEME:
İptal dile-kçesinde, itiraznamede ve duruşma esnasında taraflarca ileri sürülen iddia ve gerekçeler, iptali istenen Yasa hükmü ve kuralları, Anayasaya aykırılık iddiasına dayanıklık eden ve konuyu ilgilendiren Anayasa metinleri incelendikten sonra gereği görüşülüp dü-şünüldü.
Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasasının başlangıç kısmı insan hak ve özgürlüklerini kişilerin ve toplumun huzur ve refahını ve demokratik, lâik ve sosyal hukuk devletini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Anayasanın 1. maddesi ise Kıbrıs Türk Fed-ere Devletinin demokrasi, sosyal adalet ve hukuk üstünlüğü ilkelerine dayandığını açıklıkla belirtmektedir. Anayasanın 4. maddesi ise yasaların Anayasaya aykırı olamayacağını, Anayasa kurallarının tüm devlet organlarını ve kişilerini bağladığını öngörmekt-edir. Hiç şüphe yoktur ki Devletin kamu görevlilerinin huzur ve refahını sağlaması gerekir. Devlet bu huzur ve refahı sağlarken mali yükümlülük yüklenmesi gerektiğine kuşku yoktur. Ancak Devlet ekonomik ve sosyal görevlerini yerine getirirken mali kayna-klarının yeterliliğini göz önünde tutması gerekir. Hükümet mali olanaklarının yeterli olduğuna kanaat getirdiği takdirde herhangi bir yasa tasarısının yasalaştırılmasını Federe Meclise sunabilir. Federe Meclis de uygun gördüğü takdirde yasa tasarısını ya-salaştırır. Aralık 1977'de Federe Meclise sunulan Kamu Görevlileri Yasa tasarısının mali hükümler ile ilgili kısımının hangi aşamada değiştirildiği hususunda huzurumuzda herhangi bir bilgi mevcut değildir. Bu durumda mali hükümler ile ilgili kısmın hüküm-et tarafından değiştirilip değiştirilmediği kesinlikle söylenemez. Kaldı ki hükümet tarafından değiştirilse dahi Anayasanın 52. maddesi gözönünde tutularak hükümetin Anayasaya aykırı hareket ettiği söylenemez. Yasama Meclisi Kamu Görevlileri Yasası ile i-lgili mali hükümlerinin 1 Mart 1979'dan itibaren yürürlüğe girmesini uygun görmüş ve bu hususta karar almıştır. Gerek hükümet gerekse Yasama Meclisi Kamu Görevlileri Yasasının mali hükümler ile ilgili kısmının 1 Mart 1979 tarihinden itibaren yürürlüğe gir-mesini öngörmekle Anayasaya veya Anayasanın belli bir kuralına aykırı hareket etmiş değildir. Bakanlar Kurulunun kamu görevlilerine vermiş olduğu sözü veya taahhüdü yerine getirmesi arzu edilen bir husus olmakla beraber, bunun yapılmaması, kendiliğinden, -Anayasa Mahkemesinin müdahalesini gerektirmez. Bu gibi durumlarda kendilerini mütezarrır addeden kişiler veya zümre siyasal haklarından yararlanmak suretiyle yürütmeyi denetleyebilir.
SONUÇ:
Sonuç olarak 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 137. madde-sinin Anayasaya ve özellikle Anayasanın 1 ve 4. maddelerine aykırı olmadığına oy birliği ile karar verilir.
(Ülfet Emin) (Şakir Sıdkı İlkay)
Başkan Yargıç
(Salih S. Dayıoğlu)(N. Ergin Salâhi) (Niyazi F. Korkut)
Yar-gıçYargıç Yargıç
9 Nisan 1980.
-
4
-
Full & Egal Universal Law Academy