T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/724 Esas
KARAR NO: 2021/26
2- ...
3- ...
4- ....
5- ... -
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2018
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan 08/10/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; PTT Genel Müdürlüğüne bağlı hizmet binalarının temizlik işlerini her yıl Hazine Müşteşarlığınca verilen yetkiye istinaden ihale yoluyla hizmet alımı suretiyle taşeron firmalara yaptırıldığını, ihaleyi kazanan yüklenici tarafından temin edilen personel tarafından binaların temizlik işine ilişkin hizmet yürütüldüğünü, İdarenin temizlik işleri ile ilgili ihalelere ilişkin kayıtların incelenmesi neticesinde; davalı şirketlerin ihale temizlik işini üstlendiğinin tespit edildiğini, söz konusu işte çalışan davalı şirketler çalışanı olan dava dışı ..... vekili tarafından müvekkilinin iş akdinin emeklilik nedeni ile işten ayrılma ile son bulması sonucu kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağı ödenmediğinden bahisle şirketleri aleyhine Ankara. ...İş Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasına kayden dava açıldığını, açılan dava neticesinde dava dışı ..... talepleri doğrultusunda alacaklarını tahsiline karar verildiği ve kararın onanarak kesinleştiğini, Ankara .....İcra Müdürlüğünün .....sayılı dosyası üzerinden gönderilen icra emri gereği icra dosyasına 03/08/2017 tarihinde makbuzla 45.846,13-TL teminat olarak yatırıldığını, bahsi geçen icra müdürlüğü tarafından karar kesinleştikten sonra 26/06/2018 tarihinde de bakiye borç muhtırası gönderildiğini ve 29/06/2018 tarihinde de 2.288,26-TL yatırıldığını, davalı şirketler ile akdedilen sözleşme gereğince davalı şirketlerin işçi alacaklarından sorumlu olduklarını, müvekkilinin yasal olarak davalılara rücu yoluyla başvurma hakkı bulunduğunu, her bir davalının işçiyi şirketlerinde çalıştırdıkları dönemlere ait işçilik alacaklarına dair müvekkili tarafından yapılan ödemelere ilşikin müvekkil şirketin rücuen alacak hakkı bulunduğunu beyan ederek, fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, 45.846,13-TL'nin ödeme tarihi olan 03/08/2017 tarihinden itibaren ve 2.288,26-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı şirketlere TK 35. Maddesi gereğince tebligat yapılmış, davalı şirketlerce davaya cevap sunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi .....'ın emekli olması nedeniyle Ankara .....İş Mahkemesinin ......... Esas sayılı kesinleşen mahkeme ilamı üzerine ödenen kıdem tazminatı ile ilgili ücret alacağının davalılara rücu edilip edilemeyeceği davalıların sorumluluklarına ilişkin olduğu görülmüştür.
Mahkememizce, Ankara 14.İcra Müdürlüğünün....Esas sayılı takip dosyası ile Ankara 40.İş Mahkemesinin ..........Esas sayılı dosyası aslı ilgili yerlerden getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara 11 İş Mahkemesinin ........ Esas sayılı dosyası aslı ile Ankara 3.İcra Müdürlüğünün .........Esas sayılı takip dosyası aslı, hizmet alım sözleşmeleri ve dava dışı işçiye ait hizmet döküm cetveli dosyamız arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, mahkememize sunulan 23/03/2020 tarihli raporda, ..Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 4.738,80-TL, .... Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 13.942,15-TL, .... Ltd. Şti'nin 2.014,21-TL, Ltd. Şti'nin 1.348,80-TL, ... Ltd. Şti' (yeni ünvan ... Ltd. Şti) nin sorumlu olduğu miktarın 130,38-TL olduğu rapor edilmiş, davacı vekilince davaya konu sözleşme, idari ve teknik şartnameler sunulduktan sonra bilirkişi tarafından yeniden hesaplama yapılmak suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş sunulan 04/08/2020 tarihli ek raporda, ...Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 6.011,18-TL, .... Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 27.884,31-TL, .... Ltd. Şti'nin 2.149,09-TL, .... Ltd. Şti'nin 2.697,61-TL, ... Ltd. Şti' (yeni ünvan .. Ltd. Şti) nin sorumlu olduğu miktarın 260,76-TL olduğu, dava dışı işçinin çalıştığı iş yerlerini gösterir işyeri unvan listesinin dosyada bulunmadığını Ankara 40.İş Mahkemesinin 2016/615 Esas sayılı dosyasına sunulan 03/02/2016 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen dönemlerin esas alınarak hesaplama yapıldığı, davalı şirketlerin, dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyada bulunmadığı yönündeki tespitler ve değerlendirmeleri içerdiği rapor edilmiş, davacı vekilinin davalı şirketlerin sözleşmeye dayalı olması sözleşmenin akdedildiği anda sorumluluklarının başladığı taraflarınca icra dosyasına yatırılan meblağlara ilişkin dosyaya yatırma tarihinden itibaren davalıların temerrüde düştüğüne yönelik itirazları mahkememizce kabul görmekle bilirkişi tarafından yeniden yapılan inceleme sonucu 14/12/2020 tarihli rapor içeriğinde; ..Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 4.451,26-TL, .... Ltd. Şti'nin sorumluluk miktarının 20.648,29-TL, ... Ltd. Şti'nin 14.082,35-TL, .... Ltd. Şti'nin 1.997,58-TL, ... Ltd. Şti' (yeni ünvan ... Ltd. Şti) nin sorumlu olduğu miktarın 193,10-TL olmak üzere toplamda 41.372,58-TL rücu edilebileceği, davalı şirketlerden ....Ltd. Şti'nin 10/02/2003-31/03/2004 döneminde yapılan ödemeden de tam sorumlu olacağının kabulü halinde toplam sorumlu olacağı miktarın 7.018,15-TL olarak hesaplandığı, rapor edilmiş olup, mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak hazırlanan bilirkişi ek raporu denetime elverişli olması nedeniyle kabul görmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi ek raporu ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde, dosyada bulunan bilgi ve belgelerden davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ......ın 09/05/2000-30/03/2015 tarihleri arasında çalıştığı ancak davalılar bünyesinde 10/02/2021 tarihi ile iş akdinin sona erdiği 30/03/2015 tarihleri arasında çalıştığı, bu tarihten önce çalışmış olduğu firmaların davalı olarak gösterilmediği, dava dışı işçinin açmış olduğu Ankara 40.İş Mahkemesi .... Esas dosyasından verilen karar, Ankara 14.İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı icra dosyası ile yapılan icra takibi neticesinde ödenen toplam 48.134,39-TL üzerinden davalılardan rücuen tahsilinin istenildiği anlaşılmıştır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak;
"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. "
(Yargıtay .....Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 K)
Eldeki davada ; yukarıda aktarıldığı üzere hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen Bilirkişi raporunda yapılan belirlemeler neticesinde davalı olarak gösterilen firmaların dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerdeki kıdem tazminat kısımların tamamından işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmamasından dolayı sorumlu olduğu, son işveren olan ....firmasında sözleşmeyi fesheden son yüklenici olması yıllık izninin fesihte ücreti dönüşmesi nedeniyle yıllık izin ücretinin tamamından sorumlu olduğu anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis kılınmıştır.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile;
... Ltd. Şti 7.018,29-TL'nin
.. Ltd. Şti 20.648,29-TL'nin
...Ltd. Şti 14.082,35-TL'nin
...Ltd. Şti 1.997,58-TL'nin
-..Ltd. Şti 193,10-TL'nin ayrı ayrı davalılardan alınarak toplam 43.939,47-TL 'nın ödeme tarihi olan 03/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 3.001,51-TL olduğundan peşin olarak alınan 822,02-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.179,49-TL harcın davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında,
-317,77-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-935,00-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden,
-637,50-TL'sinin davalı .... Ltd. Şti'nden
-90,45-TL'sinin davalı .. Ltd. Şti'nden,
-8,72-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti 'nden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.512,13-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında,
-947,49-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-2.793,70-TL'sinin davalı .. Ltd. Şti'nden
-1.904,80-TL'sinin davalı .. Ltd. Şti'nden,
-270,25-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-26,05-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 857,92-TL harç toplamı ile 1.957,70-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.815,62-TL 'nin kabul ret oranına göre 2.570,10-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında,
-374,72-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-1.102,57-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-751,75-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden
-106,65-TL'sinin davalı .. Ltd. Şti'nden
-10,30-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 25/01/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır