T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/86 Esas
KARAR NO: 2021/68
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 01/02/2018
KARAR TARİHİ: 08/02/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmenin İptali davasının açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan 01/02/2018 sistem tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili firma ile ... /... Yapı Malzemeleri arasında yapılan 30/11/2017 tarihli Makine Alım-Satım sözleşmesi kapsamında davalı tarafından 50 ton 3m kapasiteli vinç ekipmanı imal ve montajı müvekkili şirketten satın alındığını, 50 ton3m kapasiteli vinç ekipmanı imal ve montajının müvekkil şirkete ait olduğuna dair ... Hidroluk San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturayı eklerinde sunduklarını, davalının, müvekkilinden almış olduğu makineye karşılık alım satım sözleşmesinde belirtilen çekleri müvekkiline verildiğini, sözleşmenin 5. Maddesi gereği KDV tutarı karşığlı bir adet 63.900,00-TL'lik çekin ödenmesini müteakip fatura kesileceği konusunda anlaşmaya vardıklarını, ancak davalının çekin ödemesini gerçekleştirmediğini, müvekkilinin davalından makinenin iade edilmesini talep ettiğini, davalının makineyi teslim etmediğini müvekkili tarafından yapılan araştırmada davalının dava tarihi itibariyle ödenmemiş ve karşılıksız kalan toplam 6 adet çek karşılığı 676.930,00-TL borcunun bulunduğunu, davalının söz konusu vinci kaçırdığını, makinenin Mardin/Nusaybin yolu üzerinde Ortaköy beldesinden 5 km ileride bulunan Mirmari Madencilik sahasında park halinde olduğunun tespit edildiğini, davalının makineyi 3. Kişilere satılması veya parçalanmak suretiyle parçalar halinde satılması tehlikesinin mevcut olduğunu, bu nedenle yediemin olarak müvekkiline teslimini, teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini, beyan ederek, 30/11/2017 tarihli sözleşmenin iptali ile sözleşme konusu vinç ekipmanının davacıya iadesine, sözleşme bedeli olan 418.900,00-TL + tazminat bedeli olan 5.000,00-TL olmak üzere 423.900,00-TL bedelin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... usulüne uygun tebligat rağmen davaya cevap vermemiştir.
İhbar olunan Davalıların vekilince mahkememize sunulan 15/05/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde ve dava konusu vince ilişkin bir kısım beyanlarına ilişkin belirttiği hususların hiçbirisini kabul etmediklerini, dava konusu vinç'in müvekkili ... Ltd. Şti tarafından iyiniyetli olarak ... isimli satıcı ile yapılan anlaşma uyarınca ve ... Vinç şirket yetkisili ...'a bedelinin ödenerek satın alındığınıdı ve müvekkilinci söz konusu vinç bedeli olan 156.940,00-TL 'nin ... Bankası vasıtasıyla satıcıya gönderildiğini, davacının sunduğu beyanlarında müvekkilinin davalı ile beraber hareket ettiğini ve yapılmış olan satışın gerçek satış olmadığına ilşikin beyanlarının gerçeği ifade etmediğini, ispat külfetinin davacıda olduğunu, hileli ve gerçek dışı satış ilişkisinin varlığı halinde davacının somut belge ve tespitler ile ispat etmesi gerektiğini, dava konusu vinç'in müvekkili ... Ltd. Şti tarafından faturaları olarak ve bedeli banka yoluyla ödenerek satın alındığını öncelikle müvekkili ... yönünden açılan davanın reddinin gerektiğini beyanla, davacı tarafça müvekkillere haksız ve hukuka aykırı bir şekilde yöneltilen davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Sözleşmenin İptali davasıdır.
Mahkememizce, Sicil Müdürlüğü kayıtları, Vergi Dairesi Kayıtları, Emniyet Müdürlüğü kayıtları, Ankara CBS .... sayılı soruşturma dosyası uyap sureti, sözleşme sureti ile çek asılları ilgili yerlerden getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce, sözleşme altındaki imzanın davalı ...'na ait olup olmadığı hususunda isticvap edilmesi maksadı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, İzmir Ticaret Mahkemesince davalı adına çıkarılan tebligatın bila ikmal gerçekleştirilmesi üzerine talimat evrakının iade edildiği, davalı ...'nun Aydın Cezaevinde hükümlü olması nedeniyle İzmir 11. Sulh hukuk mahkemesince ...nun vasi olarak atandığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu 09/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda, 2015-2016-2017 ve 2018 yıllarına ilişkin yevmiye, defteri kebir, envanter defterlerinin açılış tasdikleri ile yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun olarak yaptırıldığı, bu haliyle şirketin ticari defterlerinin TTK maddelerinde belirtilen tasdik hükümlerine uygun olduğu, defterlerin kağıt ortamında tutulduğu, dava dışı ... Hidrolik San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından davacı adına tanzim edilmiş olan "50 tonluk vinç imalatı ve montajı" içerikli, 24/07/2015 tarih ve A-123180 sıra nolu, KDV dahil 236.000,00-TL tutarındaki faturanın, davacı şirketin 2015 yılı ticari defterinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin 2014 ve önceki yıllarda şirkete verilen avanslardan mahsup edilerek ödendiği, davacı şirketin 2018 yılına ilişkin ticari defter kayıtlarında davalı ...'nun cari hesabı Alıcılar Hesabının 120.081 alt hesabında takip edildiği, davacı şirket tarafından davalı'dan alınmış olan toplam 348.900,00-TL'lik ekin davacı şirketin 2018 yılı ticari defterine 10/01/2018 tarih ve 008 yevmiye maddesi ile kaydedildiği, çeklere karşılık herhangi bir ödeme alınmadığının tespit edildiği rapor edilmiştir.
Davacı vekilince sunulan 23/01/2019 tarihli talep dilekçesi ile HMK 125 maddesi gereğince dava konusunun devri hususunda seçimlik hakkını kullanmayı, dava konusunun üçüncü bir kişiye devredilmesi sebebi ile devreden tarafla olan davasından vazgeçtiğini, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam ettiğini beyan etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yerleşim yeri olan Mardin Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, Mali Müşavir marifetiyle hazırlanan 09/10/2019 tarihli raporda, 2017 dönemine ait ticari defteri olan yevmiye defteri uygun tasdik edildiğinin görüldüğü, yerinde yapılan incelemede vince ait 1 fotoğraf satışı gerçek fiyat üzerinden değerlendirilmesi ve satılması için 4 ayrı vinç firmasından fiyat araştırması yaptırdıklarına dair fiyat araştırması tutanağının dosyada mevcut olduğunun görüldüğünü, dava konusu alacağın davalı ... Patlayıcı Maddi Hafriyat Taşımacılık Madencilik Yapı Deniz Ürünleri tarım ithalat ihracat sanayi ve ticaret limited şirketine ait yevmiye defterine 16/12/2017 tarihli ... VİNÇ (...) ten satın alınan 2016 model Hidrolik Katlanır Bomlu Mobil Vinç 'e ait faturanın ticari defterin 7 sayfasında (yevmiye defterinde) 20/12/2017 tarih ve 23 yevmiye nolu sırasında kayıtlara işlenmiş olduğunun görüldüğünü, 16/12/2017 tarih ve 18869 nolu vinç satış faturasında belirtilen bedelin ... Bankası Mardin şubesinden internet bankacılığı üzerinden ...'a ait Vakıfbank şubesi TR58 00015 8007299015613 ıban numarasına 15/12/2017 tarihinde EFT yapılarak ödendiğinin tespit edildiği rapor edilmiştir.
Mardin Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, 30131450099 seri numaralı 2016 model hidrolik katlanabilir mobil vinçin makine mühendisi bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek sözleşmedeki fiyatlar gözetilmeksizin 30.11.2017 tarihi ve 16.12.2017 tarihi itibari ile ayrı ayrı serbest piyasa rayiçlerinin tespit edilerek düzenlenecek olan talimat zaptının mahkememize gönderilmesi ve ayrıca 30.11.2017 tarihi itibari ile vincin "0" hiç kullanılmamış olduğu 16.12.2017 tarihi itibari ile ise ikinci el olduğunun nazara alınarak, ekipmanın fotoğraflarının da eklenerek rapor hazırlanılmasına karar verilmiş, sunulan 16/10/2019 tarihli raporda, tespit konusu 2016 model 30131450099 seri numaralı hidrolik katlanabilir vinç'in değer tespitine ilişkin 30/11/2017 için (sıfır hali) dosyada bulunan montajlı halinin 355.000,00-TL olduğu, serbest piyasa değerleri yansıttığının tespit edildiği, 16/12/2017 için 2.El ve de montajı yapılmamış haldeki satış fiyatının 320.000,00-TL olduğu rapor edilmiştir.
Dosyanın tetkikinde, ... Ltd. Şti tarafından alınan fiyat araştırma tutanakları ile tespit edilen bedel ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu arasında ciddi fiyat farkı bulunduğu ve davaya konu vinç değerinin tespiti için 3 kişilik makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş, sunulan 12/05/2020 tarihli raporda, İhbar olunan davalılar olan ... Vinç firması ile ... Patlayıcı Madde Haf. Tic. Ltd. Şti firması arasında 16/12/2017 tarihinde dava konusu vincin 195.000,00-TL karşılığında (156.940,00-TL Mobil Vinç fatura bedeli +38.000,00-TL Mobil Vinç Çalışma Bedeli) satışı ile ilgili karşılıklı sözleşmenin imzalandığı, 156.940,00-TL'nin ...'a ödendiğine dair banka dekontunun dosyada mübrez olduğu, yapılan hesaplamalarda dava konusu mobil vincin 2017 sıfır fiyatının 500.000,00-Tl civarında olabileceği, 2017 yılı 2.El fiyatının ise davalı vincin çalışma saatine bağlı olarak maksimum %30 civarında değer kaybedeceği göz önüne alınmasıyla ve %30 tenzili ile 350.000,00-TL civarında olabileceği, dava konusu mobil vincin 355.000,00+%18 KDV=418.900,00-TL bedelli davacının, davalı ...'na sattığı ve bu değerin %30 tenzili ile dava konusu mobil vincin 2.El değerinin 293.230,00-TL olabileceği, rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, Davacı ... Grup .... Ltd. Şti (satıcı) ile davalı ... (alıcı) arasında 30/11/2017 tarihli konusu 8X4 şaşi kamyon üzerine 50 ton/3M kapasiteli Vinç Ekipman imal ve markası olan 355.000-TL bedelli satış sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 2. Maddesinde toplam bedeli satış bedeli olan 5 adet çek vermek suretiyle ödemenin yapıldığı, ek maddelerinde ise çeklerin ödenmesi halinde faturanın kesileceği düzenlenmiş olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde dava konusu vincin davacı tarafından, dava dışı ... Hidrolik.... Ltd. Şti tarafından düzenlenen 24/07/2015 tarihli 236.000-TL bedelli faturadan bu firmadan satın alındığı davalı ... takip edilen cari hesabına sözleşme konusu çeklerin kayıtlı olduğu, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, söz konusu çeklerin asılları 05/07/2018 tarihinde davacı tarafından mahkememize ibraz edildiği bu durumda taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalı ...'nun üzerine düşen malın satış bedelini ödeme edimini yerine getirmediği anlaşılmakla, 30/11/2017 tarihli sözleşmenin feshine sözleşme feshedildiğinden çeklerin davalıya iadesine;
İhbar olunan davalılar tarafından dosyaya sunulan 16/12/2017 tarihli faturada dava ve sözleşme konusu vincin davalı ... firması ile ... vinç firmasının 195.000-TL bedelle satışı ve çalışma bedeli karşılığı sözleşme imzalandığı bedelin ödendiği anlaşılmakla dava konusu iyi niyetli 3. Kişilerin elinde bulunduğundan davacının vincin aynen iadesi talebinin Reddine, sözleşme bedeli olan 355.000-TL'nin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine;
Davacı tarafından sadece ...'na açılan dava ... ve ... ....Ltd. Şti yöneltilmiş ise de , HMK 125. maddesi gereğince dava konusu vincin dava tarihinden sonra devredilmesi koşulunun gerçekleşmediği dava açılmadan önce 16/12/2017 tarihinde devredildiğinden bu kişilere davaya yöneltilemeyeceğinden bu kişiler hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına ve bu kişilerin taraf sıfatı olamayacağından lehine veya aleyhine vekalet ücreti verilmemesine karar vermek gerekmiş ve ayrıca Dava konusu vincin kullanılmasından dolayı çalışma bedeli talebinin dava konusunun tarafların, edimlerini satış sözleşmesinin bir sonucu olduğundan davacının talebi yerinde görülmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :
Davanın Kısmen Kabulü ile,
1-... Grup....Ltd. Şti ve ... arasında akdedilen 30/11/2017 tarihli sözleşmenin feshine,
2- Davacının sözleşme kapsamındaki emtianın aynen iade isteminin reddine,
3- 355.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- ... ve Aslan Dayar hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5- Sözleşme feshedildiğinden ;
- ... şubesine ait 15/08/2018 ödeme tarihli, 75.000,00-TL bedelli Z100734 seri nolu
- ... şubesine ait 27/02/2018 ödeme tarihli 70.000,00-TL bedelli Z1007345 seri nolu
- ... şubesi 23/04/2018 ödeme tarihli 70.000,00-TL bedelli Z1007347 seri nolu
-... şubesi 23/03/2018 ödeme tarihli 70.000,00-TL bedelli Z1007346 seri nolu
-... şubesine ait 15/04/2018 ödeme tarihli 63.900,00-TL bedelli E1-1238408 seri nolu çeklerin davalıya iadesine,
6-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 24.250,05-TL olduğundan peşin alınan 7.239,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.010,90-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul red oranına göre hesaplanan 33.300,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 7.275,05-TL harç toplamı ile 4.058,30-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.333,35-TL yargılama giderinin, kabul red oranına göre 9.490,54- TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile Davalı ... ile ... vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 08/02/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır