Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/483 Esas 2021/774 Karar

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR

ESAS NO: 2019/483 Esas
KARAR NO: 2021/774
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/06/2018
KARAR TARİHİ: 09/12/2021
GR.KR.YZM.TARİHİ: 13/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin dava konusu hak ve alacağını temlik eden ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin geçmişte Velimeşe Beldesi Pelitlik mevkii ve Yulaflı Belediyesi, Hacı Şeramettin mevkiinde Doğalgaz-Elektrik Çevrim Santrali sahibi ve işletmecisi konumunda iken davalı şirket ile ticari ilişki içerisine girdiğini, nitekim davalının T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Petrol İşleri Genel Müdürlüğü nezdinde tescili yapılan "Trakya Ortak Girişim" sözleşmesinde tanımlanan "A Bölgesi Operatörü" olup, kendisine imtiyaz hakkı verilmiş bulunan bölgede doğalgaz istihsal etmekte ve bu doğalgazı ihtiyat sahiplerine bedeli karşılığında satan bir şirket olduğunu, ... Enerji ... A.Ş.'nin ihtiyaçları için davalı şirkete müracaatla doğalgaz alımı konusunda 01.11.2012 tarihli Doğalgaz Satış Sözleşmesi'nin yapıldığını, bu süreçte davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile uyarıldığını, sonuç alınamadığını, başka bir şirketten daha yüksek bir bedel ödenerek doğalgaz alımı yapıldığını, sözleşmeye aykırılık sebebi ile dava açıldığını, son olarak Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nce ... Esas, 2018/243 Karar sayılı karar ile 100.000,00-TL zarar yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, bilirkişi raporları ile ortaya çıkan dava konusu alacağın 7.000.000,00-TL olduğunu, davalı şirketin yabancı uyruklu bir şirket olup, mevcut durumunun değişmesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağını beyanla; toplamda 1.022.025,47 USD ve 1.675.798,02-TL alacağın davalıdan tahsiline, davalı şirketin menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati tedbir zımnında ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; öncelikle alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nde devam eden ve Yargıtay aşamasında olan davanın devamı niteliğinde olduğunu, somut olayda davacının sözleşme kapsamında temerrütünün bulunduğu, kabul anlamına gelmemek şartıyla huzurdaki davanın ek dava olması sebebiyle ancak dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini beyan ederek, davanın reddini istemiştir.
KABUL VE GEREKÇE : Dava, sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Eldeki davada, taraflar arasında temlik eden .....A.Ş. ile davalı arasında 01.11.2002 tarihli "Doğalgaz Satış Sözleşmesinin" imzalandığı, sözleşmenin tarafı olan ....A.Ş.'nin işbu sözleşmeden kaynaklanan haklarını davacıya temlik ettiği, davacının Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... esasına kayıtlı davada dava dilekçesi ile, basınç düşürme istasyonu ödenen bedel için 20.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 248.906 USD'ye çıkarttığı, RMS-B istasyonu için harcanan bedel için 20.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 59.000 USD'ye çıkarttığı, gaz hattının yatırımı nedeniyle 20.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 726.995 USD'ye çıkarttığı, fiyat farkı nedeniyle 20.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 870.648,00-TL'ye çıkarttığı, üretim yapılmayan dönem nedeniyle kar kaybı için 10.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 697.634,07-TL'ye çıkarttığı, kazı tesfiye ve mecburi yatırımlar nedeniyle 10.000,00-TL alacak talebinde bulunup, müteakiben 03.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 147.515,97-TL'ye çıkarttığı, Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... esas-2018/43 karar sayılı ilamı ile, " taraflar arasında 01.11.2002 tarihli sözleşmenin mevcut olduğu, söz konusu bu sözleşme ve sözleşme altındaki imzalar konusunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın bu sözleşme ile yüklenen yükümlülüklerin kimin tarafından yerine getirilmediği ve davacı zararlarından dolayı davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı, bozma kararından önce mahkemece iki ayrı heyetten bilirkişi raporları alındığı, ikinci bilirkişi heyeti tarafından sunulan rapor ve ek raporlarda özetle, sözleşme ile davalı tarafından üstlenilen işlerin yapılmaması nedeniyle davacı tarafın, basınç düşürme istasyonu için yapılan 248.906,00 ABD Doları, RMS-B istasyonu için harcanan 59.000,00 ABD Doları, doğalgaz hattının yatırımı nedeniyle harcanan 756.995,00 ABD Doları, davacının başka bir üreticiden almış olduğu doğalgaz nedeniyle oluşan fiyat farkından dolayı 798.078,18 TL, üretim yapılmayan dönem yönünden kâr kaybı nedeniyle 279.053,67 TL, kazı ve tesfiye benzeri mecburi yatırımlar nedeniyle 96.235,00 TL’yi davalı taraftan talep edilebileceğinin, birleşen dava yönünden ise sözleşmenin 1 yıllık olması nedeniyle istenilen fiyat farkı talebinin yerinde olmadığının bildirildiği, mahkemece bu raporun toplanan delillere ve dosya içeriğine uygun bulunduğu, tarafların kabulünde olan 01.12.2002 tarihli sözleşmeye göre ana yükümlülüğün doğalgaz alım ve satımına ilişkin bulunduğu, ancak bu alım ve satım işlerinin gerçekleştirilebilmesi için davalı tarafından bir kısım imalatların gerçekleştirilerek doğalgazın alıcının ayağına götürülmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşme süresince ve en son davalı satıcının akdi feshettiği 14.05.2004 tarihli ihtarname uyarınca, davalı satıcının doğalgazın alıcıya götürülebilmesi için gerekli sabit yatırımları yapmadığı, bunun üzerine davacı tarafından başka bir doğalgaz tedarikçisi ile anlaşma yapılıp doğalgaz satın alındığı, bu doğalgazın satın alınması için davacı alıcının sabit yatırımları kendisinin yapmak zorunda kaldığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalı satıcı tarafından gerekli alt yapı yatırımlarının tamamlanarak doğalgazın davacı alıcıya teslim edilmesi gerektiği göz önüne alındığında, sözleşmenin yerine getirilmemesinden dolayı davacının yapmış olduğu sabit yatırımların ve sözleşme süresi olan 1 yıl içerisinde başka bir tedarikçiden sağlamış olduğu doğalgaz fiyat farkını davalıdan talep edebileceği kanaatine varıldığı, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 100.000,00 TL’nin talep edildiği, davacı vekilinin asıl davada davasını ilk bozmadan sonra miktar olarak ıslah ettiği, ancak bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı, birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki sözleşme süresinin 1 yıl olması ve davacının ancak bu 1 yıllık süre için fiyat farkı talebinde bulunabileceği" gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, 100.000,00 TL'nin dava tarihi olan 11.04.2005 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağından davacı tarafın ıslah ile talep ettiği tutarların ve birleşen davanın reddine karar verildiği, ilamın asıl davada davalı vekilince, birleşen davada ise davacı vekilince temyiz edildiği, Yargıtay 19. HD'nin ...karar sayılı ilamı ile onanmasına hükmedildiği (birleşen davanın değişik gerekçeyle), yine Yargıtay 19. HD.'nin .... karar sayılı ilamı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmek suretiyle ilamın kesinleştiği dosya kapsamı ile sabit olup; somut olayda davacı vekili, Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... esas-2018/243 karar sayılı ilamı ile hüküm altına alınan alacağın fazlaya ilişkin kısmı yönünden işbu alacak davasının açmıştır.
Öncelikle mahkememizce davalı vekilinin zamanaşımı itirazı mahkememizce değerlendirilerek mahkememizin 18.06.2018 tarih ve 2018/463-895 esas-karar sayılı ilamı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, mahkememiz ilamı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. HD.'nin ... karar sayılı ilamı ile davanın zamanaşımına uğramadığı gerekçesiyle kesin olarak kaldırılmış ve mahkememizce kesin karar doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesi ile her ne kadar basınç düşürme istasyonu ödenen bedel, RMS-B istasyonu için harcanan bedel, gaz hattının yatırımı için harcanan bedel için USD cinsinden işbu alacak davasını açmış ise de, Ankara ... Ticaret Mahkemesi'ne 11.04.2005 tarihinde açılan davada , davacının dava dilekçesinde anılı alacak kalemleri için TL cinsinden talepte bulunduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 83. maddesi (TBK. 99. maddesi) uyarınca alacağını yabancı para üzerinden isteme hakkına sahip iken, dava tarihinde alacağını TL'ye çeviren ve bu suretle tercih hakkını Türk Lirası üzerinden kullanan davacının anılı 3 adet alacak kalemi yönünden artık eldeki davada USD cinsinden talepte bulunamayacağı kabul edilerek, ilk dava tarihi olan 11.04.2005 tarihi itibariyle USD cinsindeki alacağın TL'ye çevrilmesi gerektiği mahkememizce kabul edilmiş ve yine Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ...-243 esas-karar sayılı ilamı ile belirlenen bedeller için asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazında bulunmaması, davalının ise temyiz itirazlarının reddedilmesi karşısında davaya konu alacak kalemlerinin miktarların kesinleşmiş mahkeme ilamı ile belirlendiği kabul edilerek, her bir alacak kalemi yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapmak gerekmiştir.
(a) Basınç düşürme istasyonuna ödenen bedel yönünden;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , basınç düşürme istasyonu için davacının 248.906,00 USD talep edebileceği, 11.04.2005 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası'nın USD cinsinden efektif satış kuru üzerinden alacağın TL karşılığının mahkememizce re'sen yapılan hesaplamaya göre (248.906 X 1.3493=335.848,86-TL) 335.848,86-TL olduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 20.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 315.848,86-TL olduğu,
(b) RMS-B istasyonu için harcanan bedel yönünden;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , RMS-B istasyonu için davacının 59.000,00 USD talep edebileceği, 11.04.2005 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası'nın USD cinsinden efektif satış kuru üzerinden alacağın TL karşılığının mahkememizce re'sen yapılan hesaplamaya göre (59.000 X 1.3493=79.608,70-TL) 79.608,70-TL olduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 20.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 59.608,70-TL olduğu,
(c) Gaz hattının yatırımı için harcanan bedel yönünden;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , gaz hattının yatırımı için davacının 726.995 USD talep edebileceği, 11.04.2005 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası'nın USD cinsinden efektif satış kuru üzerinden alacağın TL karşılığının mahkememizce re'sen yapılan hesaplamaya göre (726.995 X 1.3493=980.934,35-TL) 980.934,35-TL olduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 20.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 960.934,35-TL olduğu,
(d) Fiyat farkından kaynaklanan alacağı yönünden;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , davacının fiyat farkından kaynaklanan alacağının 798.078,18-TL olduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 20.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 778.078,18-TL olduğu,
(e) Üretim yapılmayan dönem yönünden kar kaybı alacağı için;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , davacının üretim yapılmayan dönem yönünden kar kaybı alacağının 279.053,67-TLolduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 10.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 269.053,67-TL olduğu,
(f) Kazı, tesfiye ve. Mecburi yatırımlar nedeniyle istenilen alacak talebi yönünden;
Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ilamına göre , davacının kazı, tesfiye ve Mecburi yatırımlar nedeniyle talep edeceği alacak miktarının 96.235,00-TL olduğu, anılı alacak kalemi yönünden Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin 10.000,00-TL için hüküm tesis ettiği nazara alındığında bakiye alacak miktarının 86.235,00-TL olduğu, mahkememizce kabul edilmiştir.
Böylelikle davacının basınç düşürme istasyonuna ödenen bedel için 315.848,86-TL, RMS-B istasyonu için harcanan bedel için 59.608,70-TL, gaz hattının yatırımı için harcanan bedel için 960.934,35-TL, fiyat farkından kaynaklanan alacak için 778.078,18-TL, üretim yapılmayan dönem yönünden kar kaybı alacağı için 269.053,67-TL, kazı, tesfiye vb. mecburi yatırımlar nedeniyle 86.235,00-TL olmak üzere toplamda davalıdan 2.469.758,76-TL alacaklı olduğu, tarafların tacir, ihtilafın ticari iş mahiyetinde olması sebebiyle davacının avans faizi isteminde bulunabileceği, eldeki davadaki alacak kalemleri ve miktarının Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nde hükme bağlanan davadaki ıslaha konu edilen alacak kalemleri ve alacak miktarı ile aynı olduğu, kadar Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... esas karar sayılı ilamı ile bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesi ile ilam bozulmuş ise de dilekçenin sadece ıslah müessesesi yönünden hukuki sonuç doğurmayacağı, ancak anılı dilekçe ile TBK 117/1 maddesi anlamında davacı/ alacaklının davalıyı ıslaha konu miktar için temerrüde düşürdüğünün kabul edilmesi gerektiği nazara alındığında, ıslah tarihi olan 03/03/2016 tarihi itibariyle davaya konu alacak kalemleri için davalının temerrüte düştüğü kabul edilerek, 2.469.758,76-TL'nin 03/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-2.469.758,76-TL'nin 03/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 168.709,22-TL harcın peşin alınan 109.952,41-TL harcın mahsubu ile bakiye 58.756,81-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 108.280,66-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 103.455,57-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 320,30-TL (dava açılış masrafı, posta gideri olmak üzere) davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 169,34-TL yargılama gideri ile davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 109.952,41-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 27,83-TL'nin davanın red ve kabul oranına göre hesap edilen 13,12-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Taraflarca tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/12/2021
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza

Full & Egal Universal Law Academy