T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/714 Esas - 2021/215
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/714 Esas
KARAR NO: 2021/215
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2019
KARAR TARİHİ: 29/03/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan 06/12/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile ... Mühendislik San. Tic. Paz. Ltd. Şti - ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti iş ortaklığı arasında 31/12/2009 tarihinde hizmet sözleşmesi imzalandığını, müvekkili idare ile ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Müh. Müş. Hiz. Tic. Ltd. Şti arasında 26/08/2017 tarihinde hizmet sözleşmesi imzalandığını, hizmet sözleşmelerine göre çalıştırılan personellerden ...'nun işten çıkartılması sonucunda müvekkili aleyhine fesih işlemi kapsamında kıdem tazminatı talebiyle dava açıldığını, ... Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu takip sonrası müvekkilince 27.249,54-TL yatırıldığını, arabulucuya başvuru yapıldığı ancak davalılarla uzlaşılamadığını, davalıların ilgili sözleşme, BK ve sair mevzuat gereğince müvekkili tarafından ödenmek zorunlu kalınan bedellerden sorumlu olduğunu, ancak her bir şirketin sorumlu olduğu bedelin idare tarafından tespit edilmesinin mümkün olmadığını ve şimdilik her bir şirketten 1.000,00-TL olmak üzere kısmi dava açmak zaruretinin hasıl olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkilince ödenmek zorunda kalınan toplam 27.249,54-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik her bir davalıdan 1.000,00-TL olmak üzere tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.ş vekilince mahkememize sunulan 25/12/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili yönünden arabuluculuk görüşmesinin gerçekleşmediğini, söz konusu ödeme ve arabuluculuk görüşmesinden bu dava ile müvekkilinin haberdar olduğunu, usulüne uygun gerçekleşmeyen dava şartı arabuluculuk süreci nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, huzurdaki davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilinin yerleşim yerinin İstanbul olduğunu ve davaya bakmakta Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının taleplerinin yasal zamanaşımına uğradığını, iş mahkemesi kararının kesinleşmeden yapılan hesaplamaların hiçbir zaman hükme esas tutalamayacağını, iş mahkemesi dosyasının kesinleşip kesinleşmediğinin sorulmasını talep ettiklerini, kesinleşmemiş ise bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, kıdem tazminatından ...'nin sorumlu olduğunu ve müvekkiline rucü edemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkilinin sadece kendi dönemiyle sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili bünyesinde 28/08/2017-31/03/2018 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin kendi dönemendi sorumlu olduğunun kabulü halinde bu sorumluluğun ancak davacı ile birlikte yarı oranında olacağını beyan ederek, zorunlu dava şartı olan arabuluculuk sürecinde usulüne uyugn taraf teşkili sağlanmaması nedeniyle davanın usulden reddine, davanın yetkisizlik yönünden reddine ve yetkili mahkemeye gönderilmesine, haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi İşlem Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi. ... Mühendislik Sanayi Ticaret Ve Pazarlama Limited Şirketi, ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne TK 35. Maddesine göre tebligat yapılmıştır.
Diğer davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uyugn tebligata rağmen davaya cevap sunmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalı bünyesinde çalışan dava dışı işçinin işten çıkarılması nedeniyle açmış olduğu ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosaysı ile verilen karar üzerinde davacı tarafından ödenen işçi alacaklarının davalılardan istenip istenemeyeceği, davalıların sorumlulukları noktasında toplandığı görülmüştür.
Mahkememizce, ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası uyap sureti dosya arasına alınmış,
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, mahkememize sunulan 19/10/2020 tarihli raporda, ... Mühendislik San. Tic. Paz. Ltd. Şti - ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti iş ortaklığı'nın 12.225,35-TL'den sorumlu olacağı, ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hiz. Tic. Ltd. Şti'nin 15.135,50-TL'den sorumlu olacağının hesaplandığı rapor edilmiş, tarafların itirazlarının değerlendirmek üzere bilirkişiden tarafından sunulan 22/12/2020 tarihli raporda, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen miktardan davalı şirketlerin sorumluluk miktarlarının kök rapordaki yapılan hesaplama ile aynı olduğu, davalı şirketlerin dava açılmadan önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin bulunmadığı, taraf itirazlarının rapordaki tespit ve değerlendirmeleri değiştirecek nitelikte olmadığı rapor edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak hazırlanan bilirkişi kök raporu ve ek raporu denetime elverişli olması nedeniyle kabul görülmüştür.
Davacı vekilince mahkememize sunulan 09/02/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Müh. Müş. Hizm. Tic. Ltd. Şti'nden talep edilen 1.000,00-TL olan dava değerini 15.135,50-TL'ye , ... Mühendislik San. Tic. Paz. Ltd. Şti ile ... İnş. .... Ltd. Şti'nden her bir şirket için talep edilen 1.000,00-TL olmak üzere 2.000,00-TL olan dava değerini 12.225,35-TL'nin ödeme tarihi olan 04/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiklerini beyan etmiş, ıslah harcının yatırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi kök raporu ve ek raporu ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde, dosyada bulunan bilgi belgelerden davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'nun 06/12/2011 ile 31/03/2018 tarihleri arasında çalıştığı, dava dışı işçinin açmış olduğu ... Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından verilen kararın ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsilinin istenildiği anlaşılmıştır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak; emsal mahiyette Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 sayılı kararı ile "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " şeklinde karar verildiği görülmüştür.
Eldeki davada ; yukarıda aktarılan emsal Yargıtay İçtihadı ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi kök raporu ve ek raporu ile dosyada bulunan tüm bilgi belgeler ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının ödemiş olduğu icra takibine konu edilen işçi alacağın davalılardan rücuen tahsili amacıyla mevcut dava açılmış olup, söz konusu davanın rucuen tazminat talebine ilişkin olduğu, davalı şirketlerin sigortalı işçisine kıdem tazminatı ödemesi yapan davacının, iş mevzuatına göre işçiye karşı asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunun bu sorumluluğunun işçi alacaklarını güvence altına alma amacına yönelik olduğu, asıl işverenle alt işveren arasındaki ilişkinin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmeye göre dava dışı işçi'nin davalı şirketler ... Mühendislik San. Tic. Paz. Ltd. Şti - ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Tic. Ltd. Şti iş ortaklığı, ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hiz. Tic. Ltd. Şti bünyesinde çalıştığı ve her türlü işçilik haklarından işçiyi çalıştıran davalı şirketler sorumlu olduğu, sözleşme bedeli içerisinde işçilere ait bu alacaklarında bulunduğu bu nedenle kıdem tazminatı dahil işçiye ödenen tüm bedeller davalılarca bunu işçiye ödeyen davacıya ödeme mükellefiyetinin söz konusu olduğu, davacının yaptığı ödemenin, davalılardan kıdem tazminatının dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak, davalılar ... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd.Şti iş ortaklığının 12.225,35-TL, ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti 15.135,50-TL'den sorumlu olduğu nazara alınarak ödeme tarihi olan 04/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar ... İnş.... Ltd. Şti - ... Sayaç.... Ltd. Şti - ... Sosyal Hizm.... Ltd. Şti - ... Dağıtım...A.ş yönüden yapılan ödeme miktarının bu şirketlerin sorumluluk miktarlarından fazla olduğu dava dışı işçiye yapılan ödemeden sorumluluğunun bulunmadığı kanaatiyle davanın Kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile,
-... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd.Şti'nin 12.225,35-TL rücuen işçi alacağının 04/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti 15.135,50-TL ödeme tarihi olan 04/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Diğer davalılar ... İnş.... Ltd. Şti - ... Sayaç.... Ltd. Şti - ... Sosyal Hizm.... Ltd. Şti - ... Dağıtım...A.ş yönüden davanın Reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.869,02-TL olduğundan, peşin alınan 51,24-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.817,78-TL'nin 783,64-TL'sinin davalılar ... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd. Şti'nden, 969,96-TL' sinin davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti'nden kalan 64,18TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin 569,05-TL'sinin davalılar ... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd. Şti'nden, 704,35-TL'sinin davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti'nden 46,60-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan kabul ret oranına göre AAÜT uyarınca hesaplanan 4.104,13-TL vekalet ücretinin, 1.833,81-TL'sinin davalılar ... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd. Şti'nden, 2.270,33-TL'sinin davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 512,64-TL harç toplamı ile 1.800,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.312,64-TL yargılama giderinin 996,98-TL'sinin davalılar ... Mühendislik....Ltd. Şti ve ... İnş. .... Ltd. Şti'nden, 1.234,02-TL'sinin davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri.... Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2021
Katip Hakim
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır