T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/160 Esas
KARAR NO: 2022/173
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/03/2020
KARAR TARİHİ: 09/03/2022
KR.YZL.TARİHİ: 08/04/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, davalı ... Anonim Şirketi Ankara 0126 Kızılay Şubesi'den toplam 735.000,00TL ticari kredi kullandırıldığını, bu ticari kredi müvekkili şirket tarafından 12/02/2019 tarihinde tamamını ödendiğini, ancak davalı banka müvekkili tüm kredileri kapatırken müvekkilinden değişik kalemlerde dosya ve kredi kapama masrafı adı altında hukuka uygun olmayan bir şekilde tahsilatlar yaptığını, ayrıca müvekkili kredi kapama yaparken davalı banka vadesi gelmemiş taksit tutarları içinde müvekkilinden faiz tahsilatı yapmış bunları da kredi kapama masrafı olarak gösterdiğini, müvekkili şirketten haksız olarak değişik kalemlerde dosya masrafı adı altında alınan bu miktarların müvekkiline iadesi için arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ve 20/08/2019 tarihinde yapılan arabuluculuk ilk oturumunda davalı banka ile anlaşılamadığını beyanla fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL tutarındaki dosya masrafı adı altında tahsilat işlem masrafı, komisyon tahsilatı, kredi faiz vergi tahsilatının avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle; davacının elinde hesap ekstresi bulunduğu ve hangi kesintilerin iadesini talep ettiği belli olduğuna göre alacağın toplam miktarı belirli iken fazlaya dair haklarını saklı tutarak belirsiz veya kısmi dava açmasına itiraz ettiğini, davacıya kullandırılan kredilerin, ticari nitelikli olduğunu, 10.06.2014, 17.03.2016 ve 24.11.2017 tarihinde “Genel Kredi Sözleşmesi” imza edildiğini, davaya konu edilen masraflar (dosya masrafı, tahsilat işlem masrafı, komisyon tahsilatı, kredi faiz vergi tahsilatı); kullandırılan üç adet taksitli ticari kredi ve BCH kredisinin masraflarından ibaret olduğunu, dava konusu tahsilatlar sözleşmede davacı müşteri tarafından okunup, imzalanıp ve kabul edildiğini, bu tahsilâtların iadesi talebinin hukuki bir dayanağı olmadığını, mevzuata ve sözleşmeye uygun biçimde yapılmış bir tahsilât olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME : Dava, davacının davalı bankadan kullanmış olduğu ticari kredilerden ötürü davacıdan haksız olarak kesildiği iddia edilen kesintilerin tahsili istemine ilişkindir.
Davalı bankadan dava konusu sözleşmelerin onaylı örneği getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup ... bu dava şartı yerine getirilmiştir.
Dava dilekçesinde ayrıntıları yazılı kredi sözleşmeleri ve dosyaya getirtilen emsal banka uygulamaları dikkate alınarak; davacıdan söz konusu krediler nedeniyle masraf adı altında alınan tüm giderlerin kalemler halinde tespiti, davacıdan vadesi gelmeyen taksit tutarları için faiz alınıp alınmadığı alınmış ise miktarı, masraf ve faiz adı altında alınan bedellerin emsal banka uygulamaları, Merkez Bankası uygulaması, taraflar arasındaki sözleşme ve mevzuat hükümleri ile uyumlu olup olmadığı hususlarında amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 27/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki sözleşme, emsal içtihat, davalı bankanın TCMB bildirimleri, hesap ekstreleri ve dekontlarına, mahkemece sadece ... Bankasına/....Bankasına ait dava konusu masraf/ücretlerine ilişkin bildirimleri alınan aritmetik ortalamanın yeterli görülmesi halinde; davacıdan U2017031000030 nolu ,165.000,00 TL bedelli ,kredinin açılış tarihi olan 10.03.2017 tarihinde "TAKSİTLİ TİCARİ KREDİ KREDİ NAKİT KULLANDIRIM" adı altında tahsil edilen 667,85.-TL dosya masrafı, 33,40.-TL'sının BSMV olduğu, kredi tutarına göre bankanın ilan ettiği oran ve ... Bankası ve ... Bankası bildirimlerinin aritmetik ortalamalarına göre tahsil edilen dosya masrafı tutarın makul olduğu, davacıdan U2017072100240 nolu, 350.000,00 TL bedelli, kredinin açılış tarihi olan 21.07.2017 tarihinde "TAKSİTLİ TİCARİ KREDİ KREDİ NAKİT KULLANDIRIM" adı altında tahsil edilen 90,00.-TL dosya masrafı,4,50.-TL'sının BSMV olduğu, kredi tutarına göre bankanın ilan ettiği oran ve ... Bankası ve ... Bankası bildirimlerinin aritmetik ortalamalarına göre tahsil edilen dosya masrafı tutarın makul olduğu, davacıdan U2018011500058 nolu ,120.000,00 TL bedelli ,kredinin açılış tarihiolan 15.01.2018 tarihinde "TAKSİTLİ TİCARİ KREDİ KREDİ NAKİT KULLANDIRIM" adı altında tahsil edilen 30,85.-TL dosya masrafı,1,55.-TL'sının BSMV olduğu, kredi tutarına göre bankanın ilan ettiği oran ve ... Bankası ve ... Bankası bildirimlerini aritmetik ortalamalarına göre tahsil edilen dosya masrafı tutarın makul olduğu, davacıdan U201822400348 nolu, 100.000,00 TL bedelli, kredinin açılış tarihi olan 24.12.2018 tarihinde"TAKSİTLİ TİCARİ KREDİ KREDİ NAKİT KULLANDIRIM" adı altında tahsil edilen 200,00.-TL dosya masrafı,10,00.-TL'sının BSMV olduğu, kredi tutarına göre bankanın ilan ettiği oran ve ... Bankası ve ... Bankası bildirim aritmetik ortalamalarına göre tahsil edilen dosya masrafı tutarın makul olduğu, 12.02.2019 tarihinde U2017031000030 nolu Taksitli Ticari Krediye ait erken kapama yapıldığı; kapama tarihinde Şubat 2019 tarihli taksitin anapara/taksit faiz/taksit BSMV tahsilatının yapıldığı fazladan bir faiz tahsilatının da yapılmadığı, ayrıca kalan anaparanın tamamının tahsil edildiği,TOPLAM KALAN ANAPARANIN üzerinden ;"U2017031000030 NOLU KREDİ TAHSİLAT İŞLEMİ MASRAF TAHSİLATI"adı altında 794,35 TL masraf tahsil edildiği,Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında;79,44.-TL masraf fazla tahsil edildiği, 12.02.2019 tarihinde U2017072100240 nolu Taksitli Ticari Krediye ait erkenkapama yapıldığı; kapama tarihinde Şubat 2019 tarihli taksitin anapara/taksit faiz/taksit BSMV tahsilatının yapıldığı fazladan bir faiz tahsilatının da yapılmadığı, ayrıca kalan anaparanın tamamının tahsil edildiği,TOPLAM KALAN ANAPARANIN üzerinden ;" U2017072100240 NOLU KREDİ TAHSİLAT İŞLEMİ MASRAF TAHSİLATI"adı altında 4.973,93.-TL masraf tahsil edildiği,Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında;497,39.-TL masraf fazla tahsil edildiği, 12.02.2019 tarihinde U2018011500058 nolu Taksitli Ticari Krediye ait erkenkapama yapıldığı; kapama tarihinde Şubat 2019 tarihli taksitin anapara/taksit faiz/taksit BSMV tahsilatının yapıldığı fazladan bir faiz tahsilatının da yapılmadığı, ayrıca kalan anaparanın tamamının tahsil edildiği,TOPLAM KALAN ANAPARANIN üzerinden ;" U2018011500058 NOLU KREDİ TAHSİLAT İŞLEMİ MASRAF TAHSİLATI"adı altında 3.301,98.-TL masraf tahsil edildiği,Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında;452,31.-TL masraf fazla tahsil edildiği, 12.02.2019 tarihinde U2018122400348 nolu Taksitli Ticari Krediye ait erkenkapama yapıldığı; kapama tarihinde Şubat 2019 tarihli taksitin anapara/taksit faiz/taksit BSMV tahsilatının yapıldığı fazladan bir faiz tahsilatının da yapılmadığı, ayrıca kalan anaparanın tamamının tahsil edildiği,TOPLAM KALAN ANAPARANIN üzerinden; "U2018122400348 NOLU KREDİ TAHSİLAT İŞLEMİ MASRAF TAHSİLATI"adı altında 4.226,51.-TL masraf tahsil edildiği,Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında; 1.341,97.-TL masraf fazla tahsil edildiği, 2.02.2019 tarihinde U2014062500458 nolu Borçlu Cari Hesaba ait erken kapama yapıldığı; napara+31.12.2018-12.02.2019 tarih aralığında işleyen faiz+vergi+ komisyon+vergi tahsilatının yapıldığı, fazladan da bir faizin tahsil edilmediği, "U2014062500458 NOLU KREDI TICARI KREDI OPERASYON MASRAFLARI TAHSILATI"adı altında 100,00 TL Masraf ve 5,00 TL Gider Vergisi tahsil edildiği,Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında makul olduğu, 1483381 nolu ipoteğe ilişkin "1483381 NOLU İPOTEK ÇIKIŞ KOMİSYON TAHSİLATI"adı altında 250,00 TL komisyon,12,50 BSMV tahsil edildiği, Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında makul olduğu, 14400365 nolu ipoteğe ilişkin "1483381 NOLU İPOTEK ÇIKIŞ KOMİSYON TAHSİLATI"adı altında 250,00 TL Komisyon,12,50 BSMV tahsil edildiği, Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında makul olduğu, 574705 nolu ipoteğe ilişkin "1483381 NOLU İPOTEK ÇIKIŞ KOMİSYON TAHSİLATI"adı altında 250,00 TL komisyon, 2,50 BSMV tahsil edildiği, Tahsil edilen bu tutarın davalı banka da dahil olmak üzere ... Bankası bildirimleri ile aritmetik ortalaması alındığında makul olduğu, davalı banka tarafından davacı ...Ş.'den kredi tahsis ,kullandırım aşaması ve erken kapatılması ile tahsil edilen bütün ücret ve masrafların birlikte (toplam olarak)değerlendirilmesinin uygun olmadığı,her kredi için alınan ücretin/masrafın kendi içinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği hususunun takdiri ve değerlendirilmesi mahkemeye ait olmak üzere, tahsil edilen toplam 15.145,47 TL'sının; 12.774,37 TL lık kısmının tahsilatının makul olduğu, Taksitli Ticari Kredilerin erken kapamasına ilişkin "TAHSİLAT İŞLEMİ MASRAF TAHSİLATI" adı altında tahsil edilen 4 kalem toplam 2.371,10.-TL (79,44+497,39+452,31+1.341,97) masrafın fazla tahsil edildiği, fazla tahsil edilen masraf/ücretin dava tarihinden itibaren davacıya iadesi gerektiği rapor edilmiştir.
Davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 03/01/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök rapora karşı itirazın incelenip değerlendirilmesi sonucunda kök raporda belirtilen kanaat ve tespitlerin değişmesini gerektirecek bir husus olmadığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının davalı banka nezdinde kullandığı krediler sebebiyle tahsilat işlem masrafı, komisyon tahsilatı ve kredi faiz vergi tahsilatı adı altında alınan ücretlerin yerinde olup olmadığı ve miktarı ile iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmış olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankadan kullanmış olduğu ticari krediler için kredi kullandırımında, kredinin erken kapatılması ve ipoteklerin fek edilmesi aşamalarında müvekkilinden fazladan tahsil edilen masraf/ücretlerin iadesini talep etmiştir. 5411 Sayılı Bankalar Kanu'nun 144.maddesi uyarınca, davalı bankanın müşterilerine sunduğu bankacılık hizmeti sebebiyle komisyon, dosya masrafı, kredi tahsis ve değerlendirme gibi adlar altında ücret tahsil etmesi mümkündür. Davalı bankaca müşteriden tahsil edilen faiz dışı gelirlerden olan masraf, komisyon vb.tahsilatın 4721 Sayılı Türk Medeni Kanu'nun 2. maddesi kapsamında ele alınarak hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olup olmadığının, bu tür masrafların alınması hususunda teamül bulunup bulunmadığı, eğer var ise diğer bankalarca nasıl uygulandığının ve davalı bankaca masraf ve komisyonların tahsil edildiği tarihte yine davalı banka tarafından TCMB 'ye bildirilen masraf, komisyon ve ücret listesinde belirtilen oran ve miktarlara uygun olup olmadığının ve ayrıca alınan masrafın bankaca görülen hizmet veya işlemle olan ilgi ve gereğinin araştırılarak bir sonuca varılması gerekmektedir. Mahkememizce emsal olması bakımından Türkiye Garanti Bankası A.Ş, Türkiye ... Bankası A.Ş., Türkiye ... Bankası A.Ş., Türkiye ... Bankası A.Ş., ... A.Ş.ve ... ... Bankası A.Ş.'ye ayrı ayrı müzekkere yazılarak davacının talebi kapsamındaki emsal uygulamaları istenilmiş ve dosya kapsamına alınmıştır. Emsallerin getirtilmesinden sonra bilirkişi SPK Lisanslı bankacı ... tarafından emsaller ve TCMB uygulamaları dikkate alınarak hazırlanan asıl ve ek raporda, davalıdan masraf adı altında tahsil edilen toplam 15.145,47 TL tahsilatın, 12.774,37 TL'sinin makul olduğu, taksitli ticari kredilerin erken kapatılmasına ilişkin tahsil işlemi masraf tahsilatı adı altında tahsil edilen 4 kalem toplam 2.371,10 TL'nin fazladan tahsil edildiği tespit edilmiş olup mahkememizce de bu miktarın davacıya iade edilmesi gerektiğine kanaat getirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2.371,10 TL'nin dava tarihi olan 09/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 161,97 TL olduğundan peşin alınan 85,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 76,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL olduğundan söz konusu ücretin 625,97 TL'sinin davalılardan geri kalan 694,03 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.371,10 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.628,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 147,59 TL harç toplamı ve 920,60 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.068,19 TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 506,56 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/03/2022
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır