T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/192 Esas - 2022/566
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/192 Esas
KARAR NO: 2022/566
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2020
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
KR.YZL.TARİHİ: 30/09/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... arasında işletmekte olduğu Ankara İli, Polatlı ilçesi, Taşpınar Köyünde bulunan 550 KWH Güneş Enerji Santrali Konulu Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi akdedildiğini, poliçe 26/09/2018-26/09/2019 tarihleri arasını kapsadığını, söz konusu santralde 25/07/2019 tarihinde santrale ait dağıtım merkezi içerisindeki otoprodüktör hücresinde şebeke hattı üzerinde anlık gelişen akım/gerilim düzensizliği sonucunda alevli otomasyon panosu yandığını ve gerilim trafoları patladığını, olayın hemen ardından yapılan ekspertiz incelemesinde röle kartı, enerji kabloları, pano ve içerisindeki elemanların yanarak kullanılamaz hale geldiği, söz konusu hasarın şebeke enerjisi kaynaklı gerçekleştiği ve enerji sağlayıcı firmanın söz konusu hadisede sorumluluğu bulunacağı kanaatine varıldığını, sigortalı ..., hasarın araştırılması ve gerilim değerlerinin belirlenebilmesi için enerji sağlayıcı firması olan davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den 23/08/2019 tarihinde yazılı olarak bilgi talebinde bulunduğunu ancak şirketten gönderilen 02/09/2019 tarihli cevapta "Kayıtlarımızda yapılan inceleme neticesinde belirtilen gerilim trafosunun kendi sorumluluğunuzda olduğu belirlenmiştir." denilmek suretiyle herhangi bir bilgi verildiğini, güneş enerjisi santralinde herhangi bir teknik sorun olmadığı, ... Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 24/08/2017 tarihli Geçici Kabul Tutanağı'nın incelenmesinden de anlaşılabileceğini beyanla, Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu gerilim trafosu davacının sigortalısına ait olduğunu ve oluşan zarardan müvekkilinin hiçbir kusur ve sorumluluğu olmadığını, sigortalının kendisine ait trafosu, alçak gerilim tesisi ve branşman hattı bulunduğunu, sigortalının özel trafolu abone olduğunu, bu abonelerin hat ve trafolarının bakım onarımlarının ve mülkiyetinin kendilerine ait olduğunu, bahsi geçen zararın da sigortalının kendi tesisinden ve kusurundan kaynaklanmakta olduğunu, arızaya uğrayan cihazların periyodik bakımlarının yaptırılıp yaptırılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, müvekkili tarafından yapılan incelemede anılan adres ve tarihte cihaz hasarına sebebiyet verecek voltaj dalgalanması/gerilim düzensizliği ve arıza kaydı bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME : Dava, Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Davanın dayanağı olan Ankara ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasının aslı, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.yazı cevabı, ... Dağıtım A.Ş. yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdikleri diğer tüm deliller toplanmıştır.
Davanın dayanağı olan Ankara ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının 12.507,72 TL asıl alacak, 567,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.507,72 TL alacak için davalı aleyhine icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının süresi içinde borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu hasar sebebiyle tarafların sorumluluk durumu ve zarar miktarının tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edilmiş, 02/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava dosyası detaylı incelenmesi sonucu 300 kW Güneş Enerjisi Santralinde meydana gelen hasarın teknik olarak neden meydana geldiğinin tespit edilebilmesi ve hasar sebebiyle tarafların sorumluluk durumunun belirlenebilmesi için eksik belgelerin dosya kapsamına sunulmasının gerektiği rapor edilmiştir.
Eksik belgeler tamamlandıktan sonra dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 29/12/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; meydana gelen yangın olayında 300 kW Güneş Enerji Santrali İşletme Sahibinin kusuru olmadığı, meydana gelen yangın olayının; Tesis Dışında Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin sorumluluğunda olan Enerji Nakil Hatlarında anlık gerilim (voltaj) dalgalanmalarından olduğu değerlendirilmiş olup meydana gelen yangın olayında ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin TAM kusurlu olduğu, elektronik Cihaz Sigortası genel şartları madde 1/d-e bendi uyarınca kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkilerinden oluşan hasarlar ile yangın hasarının poliçe teminatı kapsamında olduğu, 25.07.2019 tarihi itibariyle meydana gelen hasar bedelinin 27.077,50 TL olduğu, poliçede tenzili muafiyet kaydı yer aldığı; hasarın %10 luk kısmının ( 2.707,75 ) sigortalı uhdesinde kalacağı, bakiye 24.369,75 TL hasar oluştuğu, 300 kW Güneş Enerji Santralinin Elektrik Üretim Kaybının 2.619,13 USD 25.07.2019 Tarihi dolar kuru üzerinden 14.953,39 TL olduğu, üretim kaybı hasarında da hasarın %10’u oranında (1.495,33) tenzili muafiyet uygulanmasının poliçede yer aldığı, bakiye 13.458,05 TL hasar bulunduğu; sigorta şirketinin ekspertiz incelemesi neticesinde sigortalısına meydana gelen hasar nedeniyle 27.09.2019 tarihinde 11.940,00 TL hasar tazminatı ödemiş olması nedeni ile ödediği tazminatı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Halefiyet” başlıklı 1472. Maddesi uyarınca
talep hakkı bulunduğu rapor edilmiştir.
Davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişilerden ek rapor alınması amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 31/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda hesaplamanın yapıldığı ve hesaplamalarında değişikliğin olmadığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu davacı sigortalısı dava dışı ...'ın iş yerinde meydana gelen kaza nedeniyle ...'a ödenen zararın rücuen davalıdan istenip istenmeyeceği noktasında toplanmış olduğu tespit edilmiştir.
Davacı sigorta şirketi, dava dışı ... tarafından işletilmekte olan Ankara ili, Polatlı ilçesi, Taşpınar Köyünde bulunan Güneş Enerji Santrali İşletmesine ilişkin olarak elektronik cihaz sigorta poliçesi düzenlediklerini, poliçenin 26/09/2018 -26/09/2019 tarihleri arasını kapsadığını, söz konusu santralde 25/07/2019 tarihinde santrale ait dağıtım merkezi içerisindeki otoprüdüktör hücresinde şebeke hattı üzerinde anlık gelişen akım gerilim düzensizliği sonucunda alevli otomasyon panosunun yandığı ve gerilim trafolarının patladığı, patlama neticesinde dava dışı sigortalıya ait iş yerinde hasar meydana geldiğini, söz konusu hasarın sigorta poliçesi kapsamında teminat altında olması sebebiyle dava dışı sigortalıya 11.940,00 TL ödeme yaptıklarını, yaptıkları ödeme ile dava dışı ...'a 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca halef olduklarını, yaptıkları ödemenin tahsili için başlattıkları takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini savunarak itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, olayın olduğu tarihlerde herhangi bir arıza gerçekleşmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava dışı ...'ında müterafik kusurlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce alınan ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi asıl ve ek raporunda özetle; zarara sebebiyet veren yangının tesis dışında davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin sorumluluğunda olan enerji nakil hatlarında anlık gerilim (voltaj) dalgalanmalarından kaynaklandığının değerlendirildiği ve meydana gelen yangın olayında ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin tam kusurlu olduğu, Güneş Enerji Santrali İşletmesi sahibi dava dışı ...'ın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ortaya çıkan toplam zararın %10'luk muafiyet düşüldüğünde üretim kaybı dahil toplam 38.411,80 TL olduğu belirlenmiştir. Davalı taraf dava dışı işletmenin faaliyet gösterdiği bölgede bir arızanın olmadığını savunmuş ise de davalı şirkete yazılan müzekkereye verilen 22/12/2020 tarihli cevabi yazıda, bahse konu bölgeyi besleyen enerji nakil hattında 25/07/2019 tarihinde kısa süreli iki adet arıza meydana geldiği bildirilmiştir. Alınan bilirkişi raporuna ve gelen cevabi yazıya göre davalı şirketin zarar gören santralde meydana gelen yangının oluşumunda tam kusurlu olduğu belirlenmiş olup davalı ortaya çıkan zarardan kusuru nedeniyle sorumludur. Davalı taraf, davacının en azından basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü kapsamında müterafik kusurlu olduğunu savunmuş ise de; güneş enerjisi santralinin yapısı gereği dağıtım şirketinden elektrik alan değil, dağıtım şirketinin enerji hattına elektrik tedariki sağlayan bir tesis olması sebebiyle dağıtım şirketi sorumluğunda bulunan enerji nakil hatlarında meydana gelebilecek gerilim (voltaj) dalgalanmalarında GES tesis sahibinin güneş enerji sistemi tesisini korumak için jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı tesis etmesinin elektrik üretimi yapan teknik santraller için uygun olmadığı, böylelikle dava dışı işletme sahibinin müterafik kusurlu dahi sayılamayacağı değerlendirilmiştir.
Ortaya çıkan hasar, Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları madde 1/d-e bendi uyarınca; kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkilerinden oluşan hasarlar ile yangın hasarı klozu kapsamında poliçe teminatına dahildir. Davacının dava dışı işletme sahibine yapmış olduğu 11.940,00 TL tutarındaki ödemenin poliçe teminatı kapsamında yapıldığı, davalının sorumlu olduğu ve halefiyet koşullarının gerçekleştiği anlaşılmakla 11.940,00 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Bunun yanında davacı her ne kadar icra takip dosyasında 567,72 TL işlemiş faiz talebinde de bulunmuş ise de; mahkememize resen yapılan hesaplamada, ödemenin yapıldığı 27/09/2019 tarih ile takip tarihi olan 25/12/2019 tarihi arasında işleyen avans faizinin 531,17 TL olduğu belirlenmiş ve ayrıca bu miktar üzerinden de itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiştir. Uyuşmazlığın kökeni haksız fiil olup davacı alacağının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden likit olmayan alacak için icra inkar tazminatı istemi yerinde görülmeyerek neticeten aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davalının Ankara ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 11.940,00 TL asıl alacak ve 531,17 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.471,17 TL üzerinden iptali ile, takibin kaldığı yerden bu miktar üzerinden aynı şartlarda devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 851,91 TL olduğundan peşin alınan 151,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 700,81 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00 TL olduğundan söz konusu ücretin 1.316,14 TL'sininin davalılardan, geri kalan3,86 TL'sinin davacıdan alınarak alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 36,55 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 205,47TL harç toplamı ve 2.112,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam toplam 2.317,47 TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 2.310,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2022