T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/343 Esas - 2022/304
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/343 Esas
KARAR NO: 2022/304
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2020
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2020
KARAR TARİHİ: 20/04/2022
KR.YZL.TARİHİ: 20/05/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08/02/2019 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunun "Altın Zeybek-2 Göleti işine ait bir önceki taşeron tarafından yarım bırakılan işlerin bir önceki taşeronun nam ve hesabına işbu sözleşmede taraf olan Taşerona yaptırtılması" olarak belirlendiğini, tarafların ... İnşaat Ticaret A.Ş.(müteahhit), ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (taşeron) ve iş sahibinin ... ... Madencilik Saç Tic. A.Ş.(idare) olduğunu, müvekkili şirketin yükümlendiği işi süresi içinde imal ederek davalı tarafa teslim ettiğini, süreç içinde davalı şirketçe hazırlanarak onaylanan hakedişlere göre 31 Mart 2019 tarihli 014701 seri numaralı KDV dahil 2.560.600,00TL bedelli, 31 Mayıs 2019 tarihli 014702 seri numaralı KDV dahil 2.590.653,53,00TL bedelli, 31 Temmuz 2019 tarihli 014704 seri numaralı KDV dahil 2.368.384,81TL bedelli, 18 Kasım 2019 tarihli 014707 seri numaralı KDV dahil 111.197,42TL bedelli faturaların düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketçe davaya konu tutar dışında kalan miktarlar peyder pey hiç bir itirazı kayıt görmeden ödendiği ancak uzun süren iyi niyetli görüşmeler sonuçsuz kaldığından alacağın tahsili amacıyla Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden takibe başlandığı fakat davalı tarafın ödeme emrinin tebliğini müteakip takibe itiraz ederek ve takibin durdurulduğunu belirtilerek alacağın likit olduğunu, yargılamayı gerektiren bir belirsizlik ve rakamda çelişme olmadığını, alacağı semeresiz bırakmaya veya geciktirmeye yönelik olması nedeniyle borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamı, takip konusu borcun ticari temerrüt faizi ile tahsiline takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bahse konu taşeronluk sözleşmesinin teklif birim fiyat esasına dayalı eser sözleşme olduğu, Sözleşmenin 20. maddesinde ‘Aylık hakkedişlerde; idare ile müteahhit arasında düzenlenen hakkedişlerde yer alan iş kalemi miktarı ile taşeron tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı ödenir’ denilmekte olduğunu, idare tarafından işin tasfiye edilmesiyle, taraflar arasında 3 nolu hakedişin düzenlendiği; bundan dolayı kesin hesap niteliği taşıdığından, sözleşme esaslarına göre düzeltmesinin yapılmış olduğunu, sözleşmenin 23.1 maddesine göre de anlaşmaya varılan teklif birim fiyatların iş süresince sabit tutulacağının belirlendiği; tasfiye kesin hesabına göre 314.646,45 TL bir fazla ödeme bulunduğunu, davacının kesmiş olduğu faturalar sonucunda alacaklı çıkmasının da mümkün olmadığını, Sözleşmenin ‘Ödeme Şekli’ başlıklı 20. maddesinin (g) fıkrasında “TAŞERON’un ara hakedişlerde kesmiş olduğu faturaların MÜTEAHHİT tarafından defterine işlenmiş olması TAŞERON’u kesin hesap yapılmadan faturaya dayalı olarak alacaklı konumuna getirmez. Esas olan kesin hesaptır kesin hesap yapılınca ortaya çıkabilecek fazla faturaya ilişkin olarak MÜTEAHHİT iade faturası keserek hesabı sonlandırır.” Denildiği, bu sebeple davacının kesmiş olduğu faturalarına dayalı bir alacaktan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, sözleşmede işlerin tamamının, 28.06.2019 tarihine kadar bitirilmesi, şartına bağlanmış iken süresinde bitirilmediğini, buna göre sözleşme bedelinin % 0,1 (Binde biri) oranında gecikilen her gün için gecikme cezası uygulanması gerektiğini, Sözleşmenin 4. maddesine göre kesin teminat olarak 1.000.000.- TL teminat mektubunun getirilmesi gerekir iken getirilmediği; Sözleşmenin 20. Maddesinde belirtilen ilişiksizliğin ortaya konulması maksadıyla ortaya konulması gereken SGK borcu yoktur yazısının müvekkiline sunulmadığını belirtilerek haksız davanın reddi ve haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle de %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ....SAYILI DOSYASI
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Müvekkil şirket ... İnş.Tic. A.Ş. Altınzeybek-2 Göleti İnşaat İşleri projesinin ana yüklenicisi olduğunu, bu işlerin bir kısmını yaptırmak amacıyla davalı şirket ile 08.02.2019 tarihli Taşeronluk Sözleşmesi imzalandığını, bahse konu taşeronluk sözleşmesinin teklif birim fiyat esasına dayanan bir eser sözleşmesi türü olduğunu, sözleşmenin 20’nci Maddesinde; “Aylık hakedişlerde; İDARE ile MÜTEAHHİT arasında düzenlenen hakedişlerde yer alan iş kalemi miktarı ile TAŞERON tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı ödenir” dendiğini, idare tarafından işin tasfiye edilmesiyle, taraflar arasında 3 nolu hakediş düzenlendiğini, bu hakediş işin tasfiye olması sebebiyle kesin hesap niteliği taşıdığından sözleşme esaslarına göre düzeltmesi yapılmış ve müştereken imzalandığını, sözleşme şartlarına göre düzeltilen tasfiye kesin hesabına göre kümülatif toplamda fazla 314.646,45 TL tutarında imalat bulunduğunu, bunun üzerine davalı tarafa fazla kesilen fatura nedeniyle müvekkil firma tarafından usulüne uygun şekilde iade faturası gönderildiğini, bu fatura, tasfiye hakedişinde belirlenen imalat seviyesine bire bir uyumlu düzenlendiğini, ileri sürerek öncelikle işbu davanın konusu ve tarafları aynı olan ve şu an itibariyle Ankara 1. Ticaret Mahkemesi’nde görülen 2020/343 E. sayılı dosyada tensiben birleştirme kararı verilmesini, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile, fazla ödeme niteliğindeki alacak miktarı olan şimdilik 192.672,22 TL. ve bilirkişilerce hesap edilecek gecikme cezası tutarının avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine,yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 3 nolu hakkedişte yapılan düzeltmenin tek taraflı yapıldığı ve müvekkilinin haberinin olmadığını, gerçeğe aykırı belge (hakkedişte düzeltme) sunularak mahkemenin yanıltılmaya çalışıldığını, sözleşmenin 23.2.1.a maddesinde “Birim Fiyatı :Kesin projelere ve bunlara ilişkin birim fiyat tarifelerine dayalı olarak, Müteahhit tarafından hazırlanmış” Ekte yer alan ALTINZEYBEK-2 Göleti-Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde yer alan her bir iş kalemi için taşeron tarafından teklif edilerek Müteahhit firma tarafından uygun görülen ve sözleşmede gösterilen ödemeye esas fiyat” şeklinde tarif edildiğini, davacı/davalı yanın beyanındaki tabloda geçen “Yanlış Olan Teklif Birim Fiyat” ifadesi Sözleşmenin “Fiyat Farkları ve Eskolasyon” üst başlıklı 23. maddesinde yer almadığı gibi neden yanlış olduğuna dair bir gerekçeden yoksun olduğu, kaldı ki eğer bir yanlışlık varsa bile (kabul anlamına gelmemek koşuluyla) yanlışlığın müvekkili taşeron şirket ile müzakere edilmeden tek taraflı olarak düzeltilmesi kabul edilmeyeceğini ve iddiaları nasıl davadaki davalı tarafından verilen cevap dilekçesi ile aynı olduğunu ve söz konusu iddialara zaten cevap verildiğini belirtilerek, haksız ve mesnetsiz birleşen davanın reddi ile esas davlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME;Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine, birleşen karşı dava ise aynı eser sözleşmesi kapsamında fazladan ödenen hakedişin iadesi ve gecikme cezası alacağı istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel her iki dosyada da arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının aslı, Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların gösterdikleri diğer tüm deliller toplanmıştır.
Asıl davanın dayanağı olan Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı-karşı davalı ... ...A.Ş.'nin davalı aleyhine 08/02/2019 tarihli sözleşmeye dayalı olarak 18/03/2020 tarihinde, 121.970,08 TL alacak için icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı karşı davacı ... İnşaat ....A.Ş.'ye usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, süresi içerisinde borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Davacı-karşı davalı ... İnşaat...A.Ş.'nin, karşı tarafça 3 nolu hakedişe ilişkin belgelerde tahrifat yapıldığı iddiasıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapmış olduğu suç duyurusunun dosyamızda alınan bilirkişi raporu nedeni ile takipsizlik kararı ile sonuçlandığı davacı-karşı davalı vekili tarafından 20/04/2022 tarihli son celsede beyan edilmiş olduğundan ve ayrıca söz konusu savcılık dosyasının neticeye etki etmeyeceği kanaati ile kesinleşmesinin beklenmesine gerek görülmemiştir.
26/07/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; asıl ve birleşen davada; takip tarihi itibarıyla cari defter kayıtlarına göre davacının 121.970,08 TL alacaklı olduğu, imalat tutarları ve fiyat farkı birlikte değerlendirildiğinde davacının asıl dava kapsamında davacı borcunun 9.484,46 TL hesaplandığı, fiyat farkı hesabında hakediş gerçekleşmelerinin ödenek dilimlerine ve iş programına uygun olduğunun kabul edildiği, taraflarca onaylı bir iş programına uygun olduğunun kabul edildiği, taraflarca onaylı iş programı ve ödenek dilimi belgelerinin sunulması durumunda fiyat farkı hesabının yeniden yapılabileceği ve buna göre borç alacak hesabının güncellenebileceği rapor edilmiştir.
Tarafların itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınması amacıyla dosyanın tevdi edilmiş, 30/09/2021 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; asıl dava ve birleşen davada; takip tarihi itibarıyla tarafların mutabık ticari defter kayıtlarına göre davacının 121.970,08 TL alacaklı olduğu, imalat tutarları ve fiyat farkı birlikte değerlendirildiğinde davacının asıl dava kapsamında davacı borcunun 23.814,95 TL hesaplandığı rapor edilmiştir.
Dosya kapsamına göre asıl dava yönünden taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında imzalanan 08/02/2019 tarihli sözleşme uyarınca davacı-karşı davalının yapmış olduğu işe karşılık davacı-karşı davalı tarafından düzenlenen faturaların usulüne uygun olup olmadığı, davacı-karşı davalının faturaya konu işleri sözleşmeye bilim ve fen kurallarına uygun olarak yapıp yapmadığı, bu sebeple dosya dayanağı olan Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında belirtilen miktar yönünden alacaklı olup olmadığı,
Birleşen dava yönünden ise; davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıya sözleşme kapsamında sözleşme konusu iş nedeniyle ödediği ücretin ne kadar olduğu, fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ve davacı-karşı davalının süresinde işi bitirip bitirmediği bu sebeple gecikme cezası alacağının olup olmadığı noktasında toplanmış olduğu tespit edilmiştir.
Davacı-karşı davalı, davalı-karşı davacı ile imzalanan 08/02/2019 tarihli sözleşme kapsamında, davalı-karşı davacı tarafından onaylanan hakedişlere uygun olarak fatura düzenlediklerini, icra takibine konu ettikleri miktar dışındaki tutarların itirazsız olarak ödendiğini, ancak icra takibine konu ettikleri cari hesapta da görülen 121.970,08 TL'nin ödenmediğini belirterek dava açmıştır. Davalı-karşı davacı ise, taraflar arasındaki sözleşmeye göre idare tarafından işin tasfiye edilmesi ile 3 nolu hakedişin düzenlendiğini, bu hakedişin aynı zamanda kesin hesap niteliği taşıdığını, kesin hesap niteliğinde olması sebebiyle sözleşmeden kaynaklı olarak gerekli düzeltmelerin yapıldığını, bu çerçevede yapılan tasfiye kesin hesabında sözleşme şartlarına aykırılık içeren bir takım yanlışlıkların bulunması sebebiyle yanlışlıkların düzeltildiğini, tasfiye kesin hesabı sonucuna göre davacı-karşı davalıya 192.672,22 TL fazla ödeme yapıldığını tespit ettiklerini iddia ederek bu miktarın faizi ile birlikte ödenmesine ve işin geç tamamlanması sebebiyle belirlenecek gecikme cezasının ödetilmesine karar verilmesi istemi ile birleşen davayı açmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları göre 08/02/2019 tarihli sözleşmeye kapsamındaki işin davacı-karşı davalı ... İnşaat ...A.Ş. tarafından tamamladığı sabittir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 20. ve 23.2. maddelerinde; ödemenin ve fiyat farkı hesabının ne şekilde yapılacağı düzenlenmiş olup buna göre;
"ÖDEME ŞEKLİ (M.20)
Bu Sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, mevcut projelere ve bunlara ilişkin birim fiyat tariflerine dayalı olarak, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için TAŞERON tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı teklif fiyatıdır.
Aylık hakkedişlerde; İDARE ile MÜTEAHHİT arasında düzenlenen hakedişlerde yer alan iş kalemi miktarı ile TAŞERON tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı ödenir.
g. TAŞERON’un ara hakedişlerde kesmiş olduğu faturaların MÜTEAHHİT tarafından defterine işlenmiş olması Taşeronu kesin hesap yapılmadan faturaya dayalı olarak alacaklı konumuna getirmez. Esas olan kesin hesaptır kesin hesap yapılınca ortaya çıkabilecek fazla faturaya ilişkin olarak MÜTEAHHİT iade faturası keserek hesabı sonlandırır.
FİYAT FARKLARI VE ESKOLASYON (M.23)
23.1. Taşeron, gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.
23.2. Sözleşmenin yürütülmesi sırasında taşerona fiyat farkı hesaplanması ve ödemesi aşağıdaki maddeler uyarınca yapılacaktır.
23.2.2 Fiyat farkı hesabı
fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan sözleşme hükümleri, davalı-karşı davacı ... İnşaat ....A.Ş.'ye kesin hesabın yapılması noktasında tek taraflı olarak düzeltme yapma yetkisi vermektedir. Bu yetkiye binaen davalı-karşı davacı ... ....A.Ş.'nin 3 nolu hakedişte yaptığı düzeltme sözleşme ve eki birim fiyat teklif cetveline uygun olarak yapılmıştır. Bu durumda davacı-karşı davalı ... İnşaat....A.Ş.'nin kesin hesap niteliğindeki 3 nolu hakedişe göre ödenmeyen alacağı mevcut olmadığından asıl davanın reddi gerekmiştir. Açık sözleşme hükümleri karışısında; davacı-karşı davalı tarafından keşide edilen faturaların karşı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmasının hüküm ifade etmeyeceği değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesine göre sözleşme sürecinde ortaya çıkan fiyat farkının kesin hesabın yapımında dikkate alınması gerekmektedir. Davalı-karşı davacı ... İnşaat, fiyat farkı da dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere fazladan yapılan ödeme dolayısı ile 23.814,95 TL alacaklı konumunda olup bu miktarın hüküm altına alınması gerekmiştir. Davalı-karşı davacı dava dilekçesinde faizin başlangıcı yönünde bir talepte bulunmadığından dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Davalı-karşı davacının gecikme cezası alacağı istemi ise dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre işin tam olarak ne zaman bittiğinin anlaşılamaması sebebiyle yerinde görülmemiştir. Asıl dosyada, davacı-karşı davalının kötüniyetli olarak takip başlattığına kanaat getirilmediğinden karşı tarafın kötüniyet tazminatı isteminin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)Asıl Davanın (Davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş.'nin açmış olduğu) REDDİNE,
Asıl dava kapsamında davalı ... İnşaat Ticaret A.Ş.'nin kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
1-Alınması gereken 80,70 TL maktu harcın, peşin alınan 1.473,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.392,40 TL harcın karar kesinleştiğinde, istek halinde yatırana iadesine,
2-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00 TL olduğundan söz konusu ücretin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 15.537,16 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
B)Birleşen Davanın ( Davacı ... İnşaat Ticaret A.Ş.'nin açmış olduğu) KISMEN KABULÜNE,
23.814,95 TL'nin dava tarihi olan 02/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacı ... İnşaat Ticaret A.Ş.'ye verilmesine,
1-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.626,80 TL olduğundan peşin alınan 3.290,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.663,56 TL harcın karar kesinleştiğinde, istek halinde yatırana iadesine,
2-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00 TL olduğundan söz konusu ücretin 1.156,84 TL'sinin davacıdan geri kalan 163,16 TL'sinin ise davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 19.991,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.352,56 TL harç toplamı ve 11,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.363,56 TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 210,13 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2022