T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/345 Esas - 2021/500
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/345 Esas
KARAR NO: 2021/500
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/07/2020
KARAR TARİHİ: 20/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Kamu tüzel kişiliğine sahip kurumun asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı çerçevesinde dışarından temin ettiği, bu kapsamda 18 Mart ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı olan hizmet alımı işinin davalı şirketlere verildiği, Dava dışı işçi ... tarafından ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda, işçilik alacaklarının davacı İdareden tahsiline karar verildiğini, kararın, ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine idarece icra dosyasına 29.07.2019 tarihinde 8.468,30-TL ödendiği, teşekkül tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu bulunduğu, İş Kanunu'nda asıl işveren-alt işveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen bir hüküm bulunmadığı, ancak Yargıtay kararları ile konuya açıklık getirildiği, nitekim YHGK'nun .... Esas sayılı kararında, 'Yasa hükmü ile amaçlanan asıl işverenle alt işveren işçileri arasında bir hizmet akdi bulunmamasına karşı asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı alt işverenle birlikte sorumluluğunun sağlanması, alt işverenin işçilerinin iş akdinden veya iş yasasından doğan haklarını bu işverenlerden dilediğinden veya birlikte her ikisinden talep edebilmesine olanak sağlayarak güvence altına almaktır.' gerekçelerine yer verildiğini, teşekkül ile davalı yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde ve eklerinde, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, bu sözleşmeler kapsamında davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğu halde davacı teşekkül aleyhine dava açılmasına sebebiyet verdiklerini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, yapılan görüşmeler sonunda anlaşma sağlanamadığı belirtilerek, her bir davalıdan 100,00-TL olmak üzere, 1.100,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranın tahsili iddia ve talep edilmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Loj. Dep. Dağ. Ve Taş. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan 19.09.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti talebine ilişkin olarak dava açıldığı, bu dosyada davalı şirketin ...'a herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edildiği, ...'ın davalı şirkette 12.09.2009-11.09.2010, 12.09.2010-11.09.2011 tarihleri arasında Belirli Süreli İş Sözleşmesi ile çalıştığı, dava dışı işçinin çalıştığı süre boyunca asgari ücretle çalıştığı, dava dışı işçinin ... Asliye Hukuk Mahkemesindeki dosyada 18.05.2007-11.09.2015 tarihleri arasında çalıştığını beyan ettiği, bu nedenle dava dışı işçinin ihbar tazminatı alacağından davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, ihbar tazminatının İş Sözleşmesinin feshi halinde ortaya çıkan bir işçilik alacağı olduğu, İş Sözleşmesi feshedilmeden ihbar tazminatına hak kazanılamayacağı, 3857 sayılı İş Kanunun 6. Maddesi hükmüne göre, iş yerinin devri halinde devreden işverenin devir tarihinden itibaren, devralan işverenle birlikte sorumluluğunun düzenlendiği, oysaki ihbar tazminatının iş yerinin devri ile değil İş Sözleşmesinin feshi ile birlikte doğan bir alacak hakkı olduğu, bu nedenle dava dışı işçiye yapılan ihbar tazminatı ödemesinden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ..... karar sayılı ve 16.09.2014 tarihli kararının gerekçelerinin de bu yönde olduğu, İhbar tazminatından asıl işveren ile sın alt işverenin sorumlu bulunduğu, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi dosyasında son alt işverenin ... İnş. A.Ş. Olduğunun tespit edildiği, bu nedenle davacının ihbar tazminatı için yapmış olduğu ödemeden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, Dava dışı işçinin davalı şirket nezdinde çalışırken 15.02.2010-22.02.2010 tarihleri arasında 7 gün, 21.06.2010-28.06.2010 tarihleri arasında 7 gün, 07.02.2011-14.02.2011 tarihleri arasında 7 gün ve 20.06.2011-28.06.2011 tarihleri arasında 7 gün olmak üzere toplam 28 gün olarak yıllık izinlerini kullandığı, ... Asliye Hukuk dosyasında da bu hususun tespit edildiğini,4857 sayılı İş Kanunun 6. Maddesinde, iş yerinin devri halinde, işverenin devir tarihinden önce doğmuş alacaklardan devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sorumlu olduğu hususunun düzenlendiği belirtilerek davanın reddine karar verilmedi talep edilmiştir.
Davalılar ... Temizlik......Ltd.Şti ile ... Sosyal ..........Ltd. Şti 'ne usulüne uygun tebligat yapılmış ancak davaya cevap vermemiştir.
Diğer davalılara TK 35. maddesine göre tebligat yapılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır
Taraflar arasındaki ihtilafın; ; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan işçilere ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ve ... Karar sayılı ilamı neticesinde ödenen işçi alacaklarının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası aslı ile dava dışı işçiye ait SGK kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek dosyaya kazandırılmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, Bilirkişi tarafından sunulan 17/05/2021 tarihli raporda, davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi ... için yapılan 8.468,30-TL ödemeden davalılardan son işveren konumunda olan ... İnş....Ltd. Şti'nin sorumlu olacağı, her bir davalı şirket yönünden 100,00-TL'nin tahsiline karar verilmesinin talep edildiğii, ödemenin ise 29/07/2019 tarihinde yapıldığı dava açılmadan önce davalı şirketlerin temerrüde düşürüldüğüne dair bir belgeye rastlanılmadığı rapor edilmiş, sunulan bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilmiştir.
Davacı vekilince mahkememize sunulan 09/06/2021sistem tarihli talep artırım dilekçesi ile her bir davalıdan 100,00-TL olan alacak şekilde 1.100,00-TL üzerinden olan dava miktarının davalılardan ... İnş....Ltd. Şti yönünden 8.368,30-TL olarak artırılmasını talep etmiş, harcının yatırıldığı görülmüştür.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak; Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin .... Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " şeklinde hüküm verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporları ile Yargıtay 23 Hukuk Dairesinin yukarıda aktarılan emsal nitelikteki ilamı ile ... Asliye (iş ) Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde, dosyada bulunan bilgi belgelerden davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi Mustafa İlhan'ın , ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı taleplerine ilişkin açılan iş mahkemesi dosyasından verilen kararın İcra müdürlüğü dosyasına yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin mevcut dava açılmış olup, davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunduğu, 4857 sayılı kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenlerin birlikte sorumlu olduğu ancak davalı olarak gösterilen firmaların dava dışı işçi ...'ın çalıştığı dönemlerdeki ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarını son işveren olan ... İnş. Tem. Nak.... Ltd. Şti'nin sorumluluğunda bulunduğu, bu nedenle diğer davalı şirketlerin sorumluluğunun bulunmadığı kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile,
-8.468,30-TL rücuen işçi alacağının davalı ... İnş. Tem. Nak.... Ltd. Şti'nden ödeme tarihi olan 19/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
-Diğer davalılar ... Peyzaj Temizlik İnş... Ltd. Şti. - ... İnşaat Tem..... Ltd. Şti. - ... Bilişim......Ltd. Şti. - ... Temizlik İnşaat.....Ltd. Şti. - ... Temizlik Tarım İnş....Ltd. Şti. - ... Lojistik Depolama....Ltd. Şti. - ... Sosyal Hizmetler......Ltd. Şti. - ... İthalat İhracat.....Ltd. Şti - ... Telekominikasyon.......Ltd. Şti yönünden davanın Reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 578,47-TL olduğundan, peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 524,07-TL'nin davalı ... İnş. Tem. Nak....Ltd. Şti'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekili ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL harcın davalı ... İnş. Tem. Nak.... Ltd. Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı ... Lojistik Depolama...Ltd. Şti vekili duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 253,80-TL harç toplamı ile 1.654,75-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 1.908,55-TL yargılama giderinin kabul oranına göre 1.706,81-TL'sinin davalı ... İnş. Tem. Nak.... Ltd. Şti'nden tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 20/09/2021