T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/155 Esas - 2022/59
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/155 Esas
KARAR NO: 2022/59
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2014
KARAR TARİHİ: 07/02/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili özetle; dava dışı ... tarafından müvekkili belediye'nin Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 12/09/2005-30/03/2009 tarihleri arasında ki dönemde yapılan ihaleleri üstlenen yüklenici firmalarda çalıştığını, iş akdinin feshi nedeniyle işinden ayrıldığını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla toplam 700,00 TL alacağının bulunduğunu iddia ederek İzmir ... Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla dava açtığını, mahkeme tarafından 21/11/2011 tarih ... sayılı kararı ile 3.414,82 TL net kıdem tazminatı, 1.628,99 TL ihbar tazminatı ve 1.221,74 TL izin ücreti alacağının kabul edildiğini, bu kararın İzmir ... Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla takibe konulduğunu, müvekkili belediye tarafından 20/02/2012 tarihinde 10.836,12 TL ödeme yapıldığını, müvekkili belediye tarafından 22/02/2012 tarihinde 271,95 TL karar ilam harcı kararın temyiz giderleri ile birlikkte 271,95 TL karar ilam harcı ödendiğini, dava dışı ...'ın 12/09/2005-31/12/2005 tarihleri arasında ... Teknik İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nde, 01/02/2006-30/03/2006 tarihleri arasında ise müflis ... Tem. Tur. Güv. Hiz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti'nde çalışmış olduğunu, davalılarca imzalanan sözleşme kapsamında müvekkili belediye, hizmet alımı yaptığı bu firmaların işçisi olan dava dışı işçiy ödeme yapmak zorunda kaldığını, beyanla, 11.106,07 TL'nin ödeme tarihi olan 22/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan son işveren olması sebebiyle müflis ... ..Ltd. Şti'nin tamamından, toplam ödenen meblağın kıdem tazminatına isabet eden kısmından dava dışı ...'ı çalıştırdıkları süre ve ücretle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları için diğer davalı ... ..Ltd. Şti'nin 1.477,60 TL sinden sorumlu olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı Müflis ... ... Ltd. Şti vekili özetle; davalı müflis şirketin Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... karar sayılı kararı ile iflas ettiğini, iflas tasfiye işlemlerinin Ankara İflas Müdürlüğü'nün ... numaralı dosyası ile devam ettiğini, ikinci alacaklılar toplantısının 18/03/2011 tarihinde yapıldığını, iflas idaresi'nden alacak talep eden kişinin alacağı hakkında red kararı verilmesi halinde ise alacak talep eden kişinin kararın tebliği ve sıra cetvelinin ilanından sonra İİK 235.maddesi gereği iflasa karar veren yerdeki Asliye Ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası açması gerektiği, davacının müflis aleyhine açmış olduğu davanın İzmir 7 Asliye Ticaret Mahkemesince reddine karar verildiğini, davacı tarafın alacağının varlığını somut ve inandırıcı delillerle ispat etmesi gerektiğini, iddia olunan alacağın varlığının ispat edilebilmesi için müflis şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, davacı tarafın masaya alacak kayıt başvurusunda bulunmadan iş bu davayı ikame ettiği, davanın açılmasında ki sorumluluğun davacıya ait olduğu ve netice de haklı çıksa dahi yargılama gideri ve vekalet ücretinin taraflarından karşılanması gerektiğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Teknik Yapı İnş. San. Tic Ltd. Şti'ne usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermiştir.
GEREKÇE:
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Davanın tarafları arasındaki uyuşmazlık hukuki niteliği itibari ile; taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinden kaynaklı dava dışı işçiye ödenen kıdem, ihbar ve izin ücreti alacağının davalılardan tahsiline yönelik alacak davasıdır.
Mahkememizin 2014/1315 Esas, 2016/197 Karar, 09/03/2016 tarihli kararı ile davalı ... Teknik....Ltd. Şti hakkında davanın reddine, davalı müflis .....Ltd. Şti aleyhine davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi .... tarihli ilamı ile "..........Dava rucuen tazminat talebine ilişkindir. Davalı şirketlerin sigortalı işçisine kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapan davacının, iş mevzuatına göre işçiye karşı asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumlu olması işçi alacaklarını güvence altına alma kaygısından kaynaklanır. Asıl işverenle alt işveren arasındaki ilişki ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmelidir. Sözleşmeye göre işçi davalı şirketler nezdinde çalışmaktadır ve her türlü işçilik haklarından işçiyi çalıştıran davalı şirketler sorumludur. Sözleşme bedeli içerisinde işçilere ait bu alacaklarda bulunmaktadır bu nedenle kıdem tazminatı dahil işçiye ödenen tüm bedeller davalılarca bunu işçiye ödeyen davacıya ödenmelidir. Davacının yaptığı ödemenin, davalılardan kıdem tazminatını işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak, yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatını da son işverenden tahsil edilmesine ilişkin hüküm kurulması gerekirken yanılgılı gerekçeyle davacının kıdem tazminatından sorumlu olduğuna dair yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Öte yandan, davanın İzmir ... As. H. Mahkemesinin .... esas asıyı dosyası ile görülmeye başlandığı, mahkemece 18/06/2013 tarihinde tefrik kararı vererek davalı ... Teknik Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nin bu dosyadan ayrılmasına karar verildiği, davalı ... Teknik Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti yönünden davanın aynı mahkemenin 2013/313 esas sırasına kaydının yapılarak bu dosya üzerinden yargılamanın devam ettiği ve bu davalı yönünden davalı olma sıfatının kalmadığına göre tefrik kararı verilen davalı hakkında hüküm kurulması da doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 11.03.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi." şeklinde bozulmasına karar verilmekle, mevcut esasa kayıt olmuştur.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin ...Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak ve Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda hesaplama yapılmak üzere Nitelikli Hesap Uzmanı aracılığı ile bilirkişi raporu düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 25/11/2021 tarihli raporda, tüm talepler, iddialar, bilgi ve belgeler dikkate alınarak raporu takdiri mahkemeye ait olmak üzere, davacı ... Belediye Başkanlığı, ... Gıda Tem....Ltd. Şti talep edeceği tutarın 7.604,49-TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ile Yargıtay ilamları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde; ... Belediye Başkanlığı'nın Temizlik işleri Müdürlüğü tarafından yapılan ihaleleri sonucu yüklenici firmalarda çalışan dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı, ihbar ve izin ücreti alacağı taleplerine ilişkin açılan iş mahkemesi dosyasından verilen kararın tahsili amacı ile açılan İcra Müdürlüğü dosyasına yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsiline ilişkin mevcut dava açılmış olup, dava dışı işçi ...'ın davalı şirket bünyesinde başlama tarihi olan 24/07/2006 ile bitiş tarihi olan 31/12/2006 tarihleri arasında çalışması karşılığı 3.789,54-TL Kıdem tazminatı, 2.179,97-TL İhbar tazminatı, 1.634,98-TL yıllık izin alacağı olmak üzere toplam 7.604,49-TL tazminattan davalı şirketin sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile ödeme tarihi olan 22/04/2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile 7.604,49-TL rucüen işçi alacağının davalı ... Gıda Tem...Ltd. ŞTi'nden ödeme tarihi olan 22/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 519,46-TL olduğundan, peşin alınan 165,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 354,46-TL harcın davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 3.503,58-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 186,15-TL harç toplamı ile 1.623,70-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 1.809,85-TL'nin kabul red oranına göre 1.240,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay temyiz yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 07/02/2022