T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/233 Esas
KARAR NO: 2022/226
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
KR.YZL.TARİHİ: 08/04/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'a ait rent a car firmasına 13/05/2020 günü araç kiralamak için gelen şahıs ... plakalı ... ...markalı aracı 2 günlüğüne kiraladığını, müvekkilinin oğlu ... ilgili şahsın kimlik bilgilerini KABİS'e girdiğini, akabinde şahsın e-devlet sistemine girerek icra ve sabıka kaydını kontrol ettiğini, ilgili prosedürleri tamamlayarak aracı teslim ettiğini, aracın iade zamanı geldiğinde şahsa ulaşılamamış üzerine karakolu gidilerek şikayetçi olunduğunu, birgün sonra arcı kiralayan şahsa ... olmadığı, şahsın gerçek kimliğinin ... ... olduğu ortaya çıktığını, aracı kiralaya şahıs ... adlı kişinin kimliğini ve edevletini kullanarak aracı kiraladığını ve ortaklıktan kaybolduğunu, ...'a ait kimliğin 2018 yılında kaybolduğu dolandırıcılar tarafından ele geçirilen kimlike şekbeke halinde birden çok rent a car firmasını dolandırdıkları ortaya çıktığını, söz konusu dolandırıcılık olayına ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... CBS soruşturma dosyası açıldığını, aracın genişletilmiş ... Kakso Sigorta Poliçsei ile davalı ... tarafından sigortalandığını, müvekkili tarafından davalı ... Sigortaya başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından gönderilen ...08.2020 tarih 2020/005-246 sayılı yazıda “44881313 poliçe ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 13.07.2020 tarihinde kiraya verilmesi ve kiraya verilen kişi tarafından aracın emniyeti suiistimal etmek suretiyle hırsızlanması sonucu meydana gelen hasar talebinizin, Kasko Sigortası genel Şartları “A.4.11é maddesi ve poliçe özel şartlarını kapsamaması nedeniyle teminat dışı olarak değerlendirilmiştir.” denilerek talebin reddedildiğini, araştırmalara göre bahse konu aracın 05.10.2020 tarihinde rayiç bedeli 80.000,00 TL ile 120.000,00 TL arasında olduğunu, sahibinden com ilanlar) müvekkililinin zararı davalı tarafından giderilmediği için yeni bir araç alınması mümkün olmadığını, suça konu aracın olay tarihinde bir günlük kiralama bedeli 175,00 TL olduğunu beyanla, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı ve talebi kabul anlamına gelmemekle birlikte kiraya verilen kişi tarafından aracın emniyeti suistimal etmek suretiyle hırsızlanması sonucu meydana gelen hasarın teminat dışı olduğunu, davacının 6502 Sayılı TKHK'nın 5.maddesi uyarınca sigora şirketinin aleyhine yapılmasını istediği yorumun mesnetsiz olduğunu, bahse konu aracın rayiç bedelinine ilişkin belirlemelerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının kullanım ve gelir kaybına ilişkin talepleri kabul edilebilir olmadığını, ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek zararlar klozu 4.8 maddesinde açıkça kullanım ve gelir kaybından doğan zararlara teminat verilmemiştir. "denilerek bu talebin de kasko kapsamında olmadığı belirtildiğini, konu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına imkan bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE KABUL: Dava, davalı ... tarafından Genişletilmiş ... Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın bedelinin tespit edilerek davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.
Davanın ilk olarak açıldığı Ankara ...Tüketici Mahkemesince, ... Karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin yukarıda yazılı sırasına kaydı yapılmıştır.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Ankara CBS'nin .... soruşturma sayılı dosyasının sureti, araç sicil kayıtları, sigorta bilgi gözetim merkezinden tramer kaydı, davalı ... şirketinden hasar dosyası ve poliçe sureti, Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının sureti getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Olaya konu ... plakalı aracın olay, sigortaya başvuru ve dava tarihindeki piyasa rayiç değerinin ayrı ayrı tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 18/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; 2014 model ... marka, 301-Active tipi, 1.6 HDI 92 versiyonu kiralık olarak kullanılan aracın, 2020 yılı olay tarihi mayıs ayında kasko listesi 76.445,00 TL, 2.el araştırma bedeli 82.500,00 TL, 7,00 USD, 7,60 EURO, başvuru tarihi haziran 75.333,00 TL, 2020 yılı başvuru tarihi haziran ayında kasko listesi 75.333,00 TL, 2.el araştırma bedeli 84.000,00 TL, 6,80 USD, 7,65 EURO, 2020 yılı dava tarihi ekim ayında kasko listesi 100,050,00 TL, internet sitesi 103.500,00 TL, 2.el araştırma bedeli 102.000,00 TL, 7,90 USD, 9,30 EURO olduğu, başvurulan ... Sigorta A.Ş.'nin davacı tarafın başvurusunu ret ederek herhangi bir ödeme yapmadığının rapor edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Ankara CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasına konu eylem nedeniyle davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı tespit edildi.
Ankara CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının tüm evrakları eksiksiz olarak getirtilmiş, incelenmesinde; şüpheliler Ali Cemal Kaya, Önder Altunkaynak ve ... ...'ın iştirak iradesiyle hareket etmek sureti ile ... adına sahte sürücü belgesi ve kimlik belgesi düzenledikleri, sahte kimlik ve sürücü belgesinde şüphelilerden ... ...'ın fotoğrafının bulunduğu, şüphelilerin sahte kimlik ile PTT'den e-devlet şifresi aldıkları, olay günü şüphelilerden ...'ın müştekinin işyerine giderek sahte kimlik belgesi ile dosyamızda davacı ... adına kayıtlı ... plaka sayılı aracı araç maliki ...'ın oğlu ...'ın işlettiği araç kiralama firmasından kiraladığı ve sonrasında aracın teslim edilmediği, böylelikle şüphelilerin dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve özel belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinden bahisle haklarında 02/11/2021 tarih ve 2021/38498 iddianame numarası ile kamu davası açıldığı, ceza davasının henüz karara bağlanmadığı anlaşılmıştır.
Ankara CBS'den temin edilen belgeler ile tarafların sundukları delillerin tamamından; davacıya ait aracın davacının oğlunun iradesi yanıltılarak yani dolandırıcılık teşkil eden bir eylemle davacının elinden alındığı kanaatine varılmıştır. Eylemin davalı ... şirketinin savunmasında belirttiği şekilde emniyeti suistimal olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Zira, 5237 Sayılı TCK'nun 155. maddesinde düzenlenen emniyeti suistimal suçunun oluşabilmesi için muhafazası veya belirli bir şekilde kullanılması için kendisine zilyetliği devredilen malı devralan şahsın, zilyetliğin devri amacı dışında kendisinin veya başkasının yararına olarak malı kullanması veya zilyetliğin devri olgusunu inkar etmesi gerekmektedir. Güveni kötüye kullanma suçu şartları açısından en önemli olgu, malın mülkiyet hakkı sahibi ile zilyet arasında hukuken geçerli bir sözleşme ilişkisi olmasıdır. Sözleşme tarafların “aldatılmamış” özgür iradesi ile kurulmalıdır. Fail ile mülkiyet hakkı sahibi arasında geçerli bir sözleşme ilişkisi yoksa suçun şartları oluşmaz. Eğer mal, mülkiyet hakkı sahibinin iradesi yanıltılarak, hile ve aldatma ile alınmışsa geçerli bir hukuki sözleşmeden bahsedilemeyeceği gibi fiil yukarıda da belirtildiği üzere dolandırıcılık suçu teşkil edecektir.
Olayımızda; davacının oğlu ...'ın iradesi fesada uğratılmak sureti ile davaya konu aracının teslimi sağlandığından eylem, dolandırıcılık olarak değerlendirilmiş ve bu eylemin davalı ... şirketinin tanzim ettiği Genişletilmiş ... Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alındığı kabul edilmiştir. Poliçede teminat altına alınmayan riziko, emniyeti suistimal teşkil eden eylemler olup az yukarıda da belirtildiği üzere bu nitelikte bir eylem söz konusu değildir. Dosyamıza net şekilde yansıyan somut olaya göre, eylemin hiç bir şekilde emniyeti suistimal olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığından ceza dosyasının neticelenmesinin beklenmesine de gerek görülmemiştir. 18//01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu aracın olay tarihindeki piyasa rayiç değeri denetime uygun şekilde 82.500,00 TL olarak tespit edildiğinden, poliçede kısmi dahi olsa muafiyet öngörülmediğinden ve davacının bedel arttırım dilekçesi de gözetilmek sureti ile bilirkişi tarafından belirlenen bu miktara hükmedilmiştir. Davacının dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurduğu ve ödeme isteğinin 20/08/2020 tarihinde reddedildiği görülmüş olup davacı taraf sigorta şirketine başvuru yaptığına dair tebliğ belgelerini dosyaya sunmadığından temerrüt tarihi talebin reddi tarihi olan 20/08/2020 olarak belirlenmiştir. Davaya konu araç gerek sigorta poliçesinde, gerekse araç tescil belgesinde ticari maksatlı kullanım olarak (yolcu nakli, kiralık, hatlı, kurs aracı) kayıtlı olduğundan avans faizine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
82.500,00 TL'nin 20/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 5.635,58 TL harçtan, peşin alınan 1.461,59 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.173,99 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL olduğundan söz konusu ücretin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 11.525,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Tüketici Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 6 ve 13. hesaplanan 1020.00 TL ( Tüketici Mahkemeleri için 2021 yılı AAÜT'ye belirlenen maktu vekalet ücretinin yarısı ) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 1.523,79 TL harç toplamı ve 886,50 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.610,29 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2022
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır