T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/244 Esas - 2022/423
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/244 Esas
KARAR NO: 2022/423
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 06/06/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı kurum tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı firmalar bünyesinde çalışan dava dışı ... tarafından davacı aleyhine işçilik alacağı "kıdem tazminatı alacağı için 1.000,00TL, ihbar tazminatı için 500,00TL, UGBT alacağı için 100.00 TL olmak üzere toplam 2.600,00TL alacağın...tahsili" talebiyle Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esasına kayden açılan davaya ilişkin anılan mahkemenin 19/07/2018 tarih, 2018/428 K.sayılı kararı gereğince "davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine" hükmedildiğini, söz konusu karar Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 12.10.2020 tarih ve E.2020/126 K.2020/130 sayılı onama ilamı ile kesinleştiğini, karara ilişkin olarak Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine, davacı tarafından 8.12.2020 tarihinde 6.367,06 TL, 03.09.2018 tarihinde 31.828,37 TL olmak üzere toplam 38.195,43 TL ödeme yapılarak dosya borcu kapatıldığını, davalı firmalardan söz konusu tutarın sorumlulukları oranında kurum hesabına yatırmaları istendiğini, ancak firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, muhtelif sözleşmelerin ilgili hükümlerinde, yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedene sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceği, Kurumumuz tarafından, herhangi bir ödeme yapılması halinde hisse oranlarına bakılmaksızın, tamamının yükleniciden tahsil edileceği şeklinde hükümler yer aldığını, davacı tarafından davalı firmaların çalışanı olan ...'a ödenen toplam 38.195,43 TL'nin asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketler olduğunu, Sosyal Güvenlik mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketler buna aykırı hareket ettiklerini bunun neticesinde de davacının hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, davacının çalışanı olmayan ve davalı şirketlerin çalışanı olan ...'ın sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını, neticesinde de yargı organlarını gereksiz meşgul etmeme, ek olarak yargılama gideri, icra harç ve masrafıyla vekalet ücreti de ödememek suretiyle kamu zararını bertaraf etme adına, asıl işveren sıfatıyla yerleşik içtihatlar gereği — 38.195,43 TL'yi ödemek zorunda kaldığını, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesinin "Diğer Hususlar" başlıklı 20.14. maddesinde; “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedenle sözleşmeyi feshi, vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle Kurum da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlardan (Kıdem, ihbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) Kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtar'a gerek olmadan, tamamen, nakden, ve defaten Kurum'a ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. Kurum tarafından, herhangi bir ödeme yapılması halinde hisse oranına bakılmaksızın, tamamı yükleniciden talep ve tahsil edilecektir." hükmüne yer verildiğini, izah edilen nedenlerle , fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere davalı firma çalışanı olan ...'a ödedikleri toplam 38.195,43 TL'nin 31.828,37 TL'sine ödeme tarihi olan 03.09.2018 tarihinden, 6.367,06 TL'sine ise ödeme tarihi olan 8.12.2020 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafların İddia ve Talepleri Görev itirazımız bulunduklarını, davalı şirket ihale usulü ile çalışmakta olduğunu, işçilerin işe alma-çıkarma işlemlerinin üst işveren tarafından gerçekleştirilmekte olduğunu, alt işveren olan müvekkilin işe alım-işten çıkarma konusunda yetki ve inisiyatif hakkı bulunmadığını, davacı belirli süreli sözleşme ile çalışmış olduğunu, sözleşme süresinin bitimi ile iş akdi sonlandırıldığını, zamanaşımı itirazının mevcut olduğunu, 6252 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılı iş Kanunu'nun 112. Maddesinin, işçilik alacaklarının ödenmesine yönelik bütün sorumluluğu ilgili kamu kurum ve kuruluşa yükletildiğini, İşbu hüküm uyarınca ihale ile hizmet alımı suretiyle alt işverenlerce yürütülen hizmetlerde, işçilerin işçilik alacaklarının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanacağı hükmünü içerdiğini, davalı şirkete sorumluluk yükletilmesi halinde de, yalnızca davalı şirketin alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili sorumluluğu söz konusu olabileceğini, arz edilen sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Rücuen Tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalı bünyesinde çalışan dava dışı işçiye Ankara ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile verilen karar gereğince ödenen işçi alacğının (kıdem, ihbar, UBGT) davalılardan rücu edilip edilemeyeceği, edilecekse miktarı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, Ankara ... İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası aslı ile Ankara .. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyası aslı ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, Bilirkişi tarafından sunulan raporda, Kıdem Tazminatı 'na yönelik ... Sosyal Hizm...........Ltd. Şti 'nin 25.342,94-TL, ... Kurumsal Hizmetler....A.ş'nin 1.501,40-TL'den, ihbar tazminatı'na yönelik 10.475,37-TL ... Sosyal Hizm.........Ltd. Şti, UBGT alacağına ilişkin ... Kurumsal Hizmetler.....A.ş'nin 47,77-TL, ... Sosyal Hizm.........Ltd. Şti'nin 1.789,59-TL sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce, Yerleşik Yargıtay ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; davacı kurum tarafından hizmet alımı ihalesi kapsamında davalı firmalar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ... tarafından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, UGBT alacağın tahsili amacı ile açılan iş mahkemesi kararının kesinleşmesi sonucu davacı tarafından icra dosyasına yapılan 38.195,43-TL'nin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin mevcut davada, mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda, Davalı ... Kurumsal Hizmetleri..Aş'nin %5,59 oranında sorumluluğunun bulunduğu, 1.149,74-TL kıdem tazminatı, 78,69-TL, UGBT olmak üzere 321,10-TL yargılama gideri, davalı ... Kurumsal ...A.ş'nin %94,41 oranında sorumluluğunun bulunduğu ve kıdem Tazminatı, ihbar tazminatı, UGBT olmak üzere 36.645,90-TL yargılama gideri bulunduğu, dava dışı işçi ...'ın davalı şirketleri çalışması karşılığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, UGBT tazminat bedeli olan 38.195,43-TL tazminattan, Yargıtay ...Hukuk Dairesinin yerleşik içtihadı gereğincede davalı şirketlerin sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, kısa kararda sehven ".........36.345,90-TL'nin ... Kurumsal.....Aş'den ................davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde yazıldığı görülmekle, düzeltilerek, 1.549,53-TL 'nin ... Kurumsal Hizmetleri... A.ş'den, 36.645,90-TL'nin ... Kurumsal.....Aş'den olmak üzere toplam 38.195,43-TL'nin, 31.828,37-TL'sinin ödeme tarihi olan 03/09/2018 tarihinden, 6.367,06-TL'nin 08/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile ;
-1.549,53-TL 'nin ... Kurumsal Hizmetleri... A.ş'den
-36.645,90-TL'nin ... Kurumsal.....Aş'den olmak üzere toplam 38.195,43-TL'nin 31.828,37-TL'sinin ödeme tarihi olan 03/09/2018 tarihinden, 6.367,06-TL'nin 08/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 2.609,13-TL olduğundan, peşin alınan 652,29-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.956,84-TL'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
- 79,44-TL'sinin ... Kurumsal Hizmetleri... Aş'den
- 1.877,40-TL'sinin ... Kurumsal ... Aş'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-53,59-TL'sinin ... Kurumsal Hizmetleri ...Aş'den
-1.266,41-TL'sinin ... Kurumsal ...A.ş'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı vekili duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.729,31-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-232,61-TL'sinin ... Kurumsal Hizmetleri......Aş'den
-5.496,70-TL'sinin ... Kurumsal......Aş'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 711,59-TL harç toplamı ile 1.056,50-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 1.768,09-TL'nin 71,78-TL'sinin ... Kurumsal Hizmetleri..A.ş'den, geri kalan 1.696,31-TL'sinin ... Kurumsal ...A.ş'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 06/06/2022