T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/321 Esas - 2021/505
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/321 Esas
KARAR NO: 2021/505
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/03/2016
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KR.YZL.TARİHİ:15/10/2021
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 29.02.2016 tarihinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasında müvekkilinin desteğinin hayatını kaybettiğini, davalı ... Sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı olan araç sürücüsünün de kusurlu olduğunu aynı zamanda kendi aracının da ... Sigorta A.Ş ne ZMMS sigortası ile sigortalı bulunduğunu vede kusuru bulunduğunu ileri sürerek desteğin vefatı sebebi ile şimdilik 20.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ... Sigorta A.Ş den ve 10.000 Tl tazminatın da ... Sigorta A.Ş. den kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 10.04.2017 tarihli dilekçesi ile, talebini ... Sigorta A.Ş yönünden kusur oranına tekabül eden 67.124,78 TL ye yükseltmiş, diğer davalı sigorta şirketinin kusuru oranında ödeme yaptığından yönelik davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; 01.06.2015 tarihinde genel şartların değiştiğini bu sebeple araç işleteninin kendi kusurundan dolayı mirasçılarının destek tazminatı isteyemeyeceklerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş, davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacının desteği Mahir Gül'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... plakalı araçla çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybettiğinden, davacı destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir.
Mahkememizce; 08.11.2017 tarihli karar ile davalı ... Sigorta yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, 26. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, verilen karar aynı davalı tarafından bu kez temyiz edilmiştir. Temyiz istemi üzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ...Kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda; Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin.... Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.
Karayolu Trafik Kanunu’nun 91. maddesi gereği, KTK 85. maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.
Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir.
Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile de 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni Genel Şartlar C.11 maddesine göre, Genel Şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
Karayolları Trafik Kanununun 93. Maddesi (Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile de Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmedilmiştir ) gereği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Böylece Hazine Müsteşarlığı Kanundan aldığı yetki ile zorunlu sigorta genel şartlarını belirler. Sigortacılık Kanunu'nun "Sigorta Sözleşmeleri" başlıklı 11. maddesinin birinci cümlesinde; "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir." ifadesi mevcut olup bu doğrultuda, yapılacak sözleşmeler (poliçeler) genel şartlara uygun olmak zorundadır. ZMSS Genel Şartları, sözleşmede taraf olmayan Hazine Müsteşarlığı tarafından, Kanundan alınmış olan yetkiye dayalı olarak belirlenir. Hazine Müsteşarlığı, zorunlu mali sorumluluk sigortası hizmeti veren bir kuruluş olmadığı gibi hizmeti alan taraf ile bir sözleşme ilişkisi içinde bulunmamaktadır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’nın uygulanmasının, Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde belirtilen "tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği" ilkesine aykırı olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu ilkenin uygulanabilmesi için her iki tarafın özgür iradesi ile poliçe düzenlendikten sonra zarar görenin aleyhine tazminatın kaldırılması yada azaltılmasını gerektirecek değişikliklerin yapılması durumunda geçerli olacaktır. Oysa 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları, yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen poliçelerde geçerli olacağından, poliçenin düzenlendiği tarih itibarı ile Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası’nın kapsamı tüm taraflarca bilinmektedir. Sigortacı, işletenin sorumluluğunu poliçe ve genel şartlar kapsamında üstlendiğine göre, sonradan bir değişiklikten bahsetmek mümkün olmayacaktır. Kaldı ki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1423. maddesine göre sigortacı, sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalı, sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşme poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olur.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde; “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise, Genel Şartlar A.3. maddesinde; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise; Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” şeklinde ifade edilmiştir. Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde; “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır.
Somut olayda, desteğin sevk ve idaresindeki araçla 29.02.2016 tarihinde %75 kusuru ile gerçekleştirdiği çift taraflı kazada ölmesi nedeni ile desteğin eşi desteğin aracının ve kazaya karışan diğer aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacılarından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş; karşı aracın sigorta şirketi davalı ... Sigorta A.Ş ile sulh olunmuş, karşı aracın sürücüsünün %25 oranındaki kusuruna isabet eden tazminat miktarı davacıya ödenmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 22.02.2016 ile 22.02.2017 tarihleri olup, davalı ... sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde, yani poliçenin teminat başlangıç tarihi olan 22.02.2016 tarihinden önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Eldeki davada ise, desteğin üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.
Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre, destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, %75 kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü desteğin kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında bulunmamaktadır. Poliçenin teminat başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununda; sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamasına göre, davacı eşin davalı ... sigorta şirketinden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığından davalı yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı ... Sigorta Aş.yönünden davanın reddine,
2-Davalı ... Sigorta A.ş. Yönünden daha önce verilen ... Karar sayılı karar hukuken kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 59,30-TL olduğundan peşin olarak alınan 102,47-TL, ıslah harcı olarak alınan 160,95-TL olmak üzere toplam 263,42-TL harçtan mahsubu ile bakiye 204,12-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
3-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.526,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 22/09/2021