T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/38 Esas - 2022/88
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/38 Esas
KARAR NO: 2022/88
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/12/2016
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 26/06/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkillerinin desteği ...'in vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu beyanla ... ... için 15.000,00-TL, ... için 15.000,00-TL, ... ... için 15.000,00-TL, ... için 15.000,00-TL, ... için 15.000,00-TL, ... ... için 15.000,00-TL olmak üzere toplam 90.000,00-TL manevi tazminatın ... ... İnşaat...A.Ş'den, destekten yoksun kalan eş ... ... için 100,00-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle, usule ilişkin itirazlarında dava da Banaz Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Ankara mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, müvekkili şirketin husumetinin bulunmadığını, ... plakalı aracın ... Gıda....A.Ş'ye uzun süre kiralandığını, esasa ilişkin itirazlarında ise sürücünün kazada kusuru olmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiç olup hukuken taraflarını bağlamadığını, tarafların kusur durumu için keşif yapılması gerektiğini ve davanın müvekkili şirket bakımından usul ve esastan reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, ... plakalı aracın müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, 310.000,00-TL azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, davacı ... ... için 15.185,71-TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı alacağı oluştuğunun tespiti üzerine bu miktarın şirket tarafından kabul edilerek ödemeye hazır olduğunu, hesap bilgisi verilmesinin gerektiğini davacıya yazılı olarak bildirilmesine karşı vekili tarafından gerekli bilgiledirmenin yapılmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
SGK'yazı cevabı, müteveffanın ekonomik sosyal durum araştırması, Banaz savcılık dosyası, ... plakalı araca ait tescil özeti, hasar dosyası, Banaz Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas numaralı dosyası, Gaziemir Vergi Dairesi evrakları, ilgili yerlerden getirtilerek dosya içerisine alınmıştır.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra meydana gelen kazadaki kusur durumunun tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 07/06/2017 tarihli rapora göre, müteveffa yaya ...'in %75 oranında, davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsü ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Tazminat hesabı için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 28/09/2017 tarihli rapora göre, davacı eş ... ...'in destek zararının 13.578,07-TL olduğu, söz konusu bedele 10/10/2016 tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiğinin rapor edildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından 16/10/2017 havale tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesi sunulduğu, harcının yatırıldığı, taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda;
Davalı ... ... İnşaat...A.Ş yönünden değerlendirilme yapıldığında; söz konusu şirket tarafından kazaya karışan ... plakalı aracın Araç Kiralama Sözleşmesi ile birlikte ... Gıda ve İthalat Madencilik Tarım Ticaret ve Sanayi A.Ş'ye 36 ay süre ile kiralandığının iddia edildiği, buna ilişkin araç kiralama sözleşmesinin ve yine davaya konu aracın 22/02/2014 tarihinde teslim edildiğine ilişkin araç teslim-tesellüm belgesinin sunulduğu, davalı şirket tarafından aracın işleteni olmadığının iddia edildiği, dosyaya sunulan belgeler her ne kadar harici nitelikte belgeler ise de davaya konu ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle şoförü olan ...'ın davalı şirketin iddialarını doğrular mahiyette dava dışı ... Gıda....AŞ çalışanı olduğu, buna ilişkin dosya kapsamında belirsiz süreli iş sözleşmesinin bulunduğu, buradan da anlaşılacağı gibi davaya konu ... plakalı aracın davalı ... ......AŞ tarafından dava dışı ... Gıda..A.Ş'ye uzun süreli kiralandığı, söz konusu araç kira süresi içerisinde davalı ... Gıda...AŞ'nin işçisi olan ... tarafından kullanılırken mevcut kazanın meydana geldiği anlaşılmış olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracın işleteninin ... ... İnşaat...A.Ş olmadığı, söz konusu aracın işleteninin ... Gıda..AŞ olduğu, bundan dolayı davalı ... ... İnşaat..A.Ş yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Söz konusu davalı şirketten hem maddi hem de manevi tazminat talebinde bulunulmuştur.)
Davalı sigorta şirketi yönünden değerlendirilme yapıldığında; tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra meydana gelen kazadaki kusur durumunun tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 07/06/2017 tarihli rapora göre, müteveffa yaya ...'in %75 oranında, davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsü ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği sonrasında tazminat hesabı için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 28/09/2017 tarihli rapora göre, davacı eş ... ...'in destek zararının 13.578,07-TL olduğu, söz konusu bedele 10/10/2016 tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiğinin rapor edildiği, söz konusu her iki raporun usul ve yasaya uygun olarak hazırlanması, denetime elverişli olması nedeniyle mahkememizce kabul görmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının davasının maddi tazminat yönünden aktüer bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi göz önüne alınarak 13.578,07-TL yönünden kabulüne, söz konusu bedele 10/10/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında yasal faiz işletilmesi gerektiğine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 26.Hukuk Dairesi'nin 2018/1638 Esas, 2020/1715 Karar sayılı 19/11/2020 tarihli ilamı ile ".....davalı ... ... İnşaat Taahhüt Enerji Turizm Tic. ve San. A.Ş.nin işleten sıfatının bulunup bulunmadığının araştırılması, tarafların kusur oranlarının belirlenmesinde C. Savcılığı hazırlık dosyası ve varsa ceza mahkemesi dosyası getirilerek değerlendirilmesi ve Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı iptal kararı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı hesabının Yargıtay uygulamalarına göre yapılması gerektiğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına...." şeklinde karar verildiği, dosyanın yeniden karar vermek üzere mahkememize gönderildiği, kaldırma sonrası mahkememizin yeni esasına kaydedildiği görülmüştür.
Dosyanın İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek mali müşavir bir bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 05/08/2021 sistem tarihli rapora göre, davalı şirketin 2014-2015-2016 yılına ait Yevmiye, Kebir, Envanter defterleri ve dosya kapsamı belgelerin incelendiğinin, davalı şirketin, dava konusu döneme ait incelemeye sunulmayan 2015 yılı envanter defteri dışındaki defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun olarak yapılmış olduğunun, davalı şirket ile dava dışı ... Gıda...A.Ş. arasında 09.01.2014 tarihinde “araç kiralama sözleşmesi “imzalandığının, sözleşme ekinde kiralık araçlara ilişkin listenin olmadığının görüldüğü, dava konusu ölümlü kazada kullanılan ... plakalı aracın 22.02.2014 tarihinde dava dışı ... Gıda ...A.Ş. nin çalışanı olduğu ifade edilen ...'a teslim edildiğine dair teslim eden ve teslim alanların imzasının bulunduğunun, araç teslim ve tesellüm formunun var olduğunun görüldüğünün, daavalı şirketin incelenen 2014-2015-2016 yılı ticari defterlerinde, davacı şirkete ait hesap hareketlerini 120-10-081 numaralı hesap kodunda takip ettiğinin görüldüğünün, davalı şirketin dava dışı ... Gıda...A.Ş.ile aralarında düzenledikleri sözleşmenin damga vergisi beyanını mükellefi olduğu Gaziemir Vergi Dairesine beyan ettiğinin görüldüğünün, davalı şirketin dava dışı ... Gıda...A.Ş.ile aralarında düzenledikleri sözleşme gereği aylık kira faturası düzenlediği, rapor ekinde sunulan 2014-2015-2016 yıllarına ait kira faturalarında kiralık araçların fatura içeriğinde plaka ve kira bedellerinin tek tek belirtildiği , dava konusu ölümlü kazada kullanılan ... plakalı aracında kira faturaları içeriğinde plakasının belirtilerek dava dışı ... Gıda...A.Ş.ye fatura edildiği, davalı şirketin düzenlediği araç kira faturaları bedellerini, dava dışı ... Gıda...A.Ş nin davalı şirketin Türkiye İş Bankası A.Ş. İzmir Ticari Şube TR30 0006 4000 0013 3670 0078 54 Iban nolu hesabına havale olarak gönderdiğinin, davalı şirketin ...Bankası İzmir Ticari Şubeden aldığı banka kaşe ve yetkili imzaların bulunduğu ilgili hesabın ekstresinde tespit edildiğinin rapor edildiği görülmüştür.
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 24/03/2021 tarihli yazı cevabında 09/01/2014 tarihli araç kiralama sözleşmesinin vergi dairesine bildirildiği ve buna ilişkin damga vergisi beyannamesinin yazı ekinde sunulduğu görülmüştür.
Dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 28/09/2021 tarihli kusura raporunda, davacıların murisleri olan müteveffa yaya ...'in dava konusu olayda hayatını kaybettiği trafik kazasının oluşumunda %75 oranında kusurlu olduğunun, olay tarihinde davalı ... sigorta poliçesiyle ZMMS bulunan ve diğer davalı ... ... şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı Renault marka aracın dava dışı sürücü ...'ın dava konusu ölümlü trafik kazasının oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra dosyanın ilk aktüer raporunu hazırlayan bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 07/01/2022 tarama tarihli ek raporda, davacı eş ... ...'in destek zararının 30.618,15-TL olarak hesaplandığının, poliçe limitinin kaza tarihinde ölüm halinde şahıs başına azami 310.000,00-TL ile sınırlı olduğu dikkate alındığında hesaplanan zararın poliçe limitleri dahilinde olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından dosyaya 17/01/2022 tarihli bedel artırım dilekçesinin sunulduğu, müvekkili ... ....in destekten yoksun kalma zararı taleplerinin 13.578,07-TL'den dava değerinin 17.040,08-TL daha artırarak toplamda 30.618,15-TL'ye yükseltilmesini talep ettiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, mahkememizce 2016/960 Esas sayılı dosyasında verilen kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 26.Hukuk Dairesi'nin 2018/1638 Esas, 2020/1715 Karar sayılı 19/11/2020 tarihli ilamı ile kaldırıldığı görülmüştür.
... ... İnşaat....A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede;
Kaldırma doğrultusunda davalı ... ... İnşaat....A.Ş.'nin işleten olup olmadığı hususunda araştırma için İzmir Vergi Dairesi'ne müzekkere yazıldığı ve söz konusu daire tarafından verilen 24/03/2021 tarihli yazı cevabına göre 09/01/2014 tarihli araç kiralama sözleşmesinin vergi dairesine bildirildiğinin belirtildiği, davalı ... ... İnşaat....A.Ş. Ticari defterleri üzerinde talimat mahkemesi aracılığı ile mali müşavir bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, söz konusu bilirkişi tarafından taraflar arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, aylık kira faturasının düzenlendiği, kira sözleşmesinin ekinde her ne kadar davaya konu aracın plakası yok ise de söz konusu aracın plakası yazılmak sureti ile kira faturasının düzenlendiği ve aracın ... Gıda A.Ş.'ye teslim edildiğine ilişkin teslim tesellüm belgelerinin bulunduğunun rapor edildiği görülmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı ... ... İnşaat....A.Ş. tarafından 09/01/2014 tarihli araç kiralama sözleşmesinin vergi dairesine bildirilmesi, ticari defterlerinde kayıtlı olması, söz konusu aracın dava dışı ... firmasına teslim edildiğinde ilişkin teslim tesellüm belgelerinin olması, kazaya sebebiyet veren şoförün ... firması çalışanı olması ve söz konusu kira sözleşmesinin uzun süreli olması nedeni ile mahkememizde ... ... İnşaat....A.Ş'nin davaya konu ... plakalı aracın işleteni konumunda olmadığı yönünde kanaatin oluştuğu, bundan dolayı söz konusu davalı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiği, yine söz konusu davalı yönünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26.Hukuk Dairesi'nin 2018/1638 Esas sayılı kaldırma kararı doğrultusunda lehine vekalet ücreti verilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (söz konusu davalı şirketten hem maddi, hem manevi tazminat talebinde bulunulmuştur. )
Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan değerlendirmede;
Kaldırma sonrası, İstinafın kaldırma kararında belirtilen eksiklikler giderildikten sonra dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 28/09/2021 tarihli kusura raporunda, davacıların murisleri olan müteveffa yaya ...'in dava konusu olayda hayatını kaybettiği trafik kazasının oluşumunda %75 oranında kusurlu olduğunun, olay tarihinde davalı ... sigorta poliçesiyle ZMMS bulunan ve diğer davalı ... ... şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı Renault marka aracın dava dışı sürücü ...'ın dava konusu ölümlü trafik kazasının oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği, söz konusu raporun önceki rapor, ceza dosyası ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olması nedeni ile mahkememizce kabul edildiği, sonrasında dosyanın davacı ... ...'in zararının tespiti için ilk aktüer raporunu hazırlayan bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 07/01/2022 tarama tarihli ek raporda, davacı eş ... ...'in destek zararının 30.618,15-TL olarak hesaplandığının, poliçe limitinin kaza tarihinde ölüm halinde şahıs başına azami 310.000,00-TL ile sınırlı olduğu dikkate alındığında hesaplanan zararın poliçe limitleri dahilinde olduğunun rapor edildiği, söz konusu raporun usul ve yasaya uygun olarak hazırlanması denetime elverişli olması nedeni ile mahkememizce kabul gördüğü, aktüer raporundan sonra davacı tarafından bedel artırım dilekçesi verilerek dava değerinin 30.618,15-TL'ye çıkartıldığı, her ne kadar davalılar kaldırma öncesi ıslah yapıldığından tekrar ıslah yapılamayacağı yönünde beyanda bulunmuşlar ise de davacının kaldırma sonrası vermiş olduğu dilekçenin ıslah dilekçesi değil bedel artırım dilekçesi olduğu ve mevcut davanın belirsiz alacak davası olması nedeni ile davacı tarafından verilen bedel artırım dilekçesinde usuli açıdan herhangi bir sıkıntının bulunmadığı ve mahkememizce kabul edildiği anlaşılmış olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı sigorta şirketi yönünden davacı ... ... tarafından açılan davanın aktüer ek raporu doğrultusunda 30.618,15-TL yönünden kabulüne, söz konusu bedele davalı sigortanın temerrüt tarihi olan 10/10/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,
2-Davalı ... ... İnşaat....A.Ş. yönünden açılan davanın usulden reddine,
3-30.618,15-TL'nin 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... Genel Sigorta A.Ş'den alınarak davacı ... ...'e verilmesine,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 2.091,52-TL olduğundan peşin alınan 307,74-TL harcın, 47,00-TL ıslah harcının ve 59,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.985,52,-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı ... ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak ilgili davacıya verilmesine,
6-Davacılar tarafından davalı ... ... İnşaat Taahhüt Enerji Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. yönünden yapmış olduğu yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, (Davalı şirkete çıkartılan tebligat masrafları, işleten sıfatının araştırılması için yazılan müzekkere masrafları ve defterler üzerinde yapılan bilirkişi ücreti )
7-Davacı ... ... tarafından davalı ... Sigorta şirketi ile ilgili yapılan 341,24-TL harç toplamı, 47,00-TL ıslah harcı, 59,00-TL tamamlama harcı, 308,80-TL tebligat ve posta masrafı, 1.850,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.606,04-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak ilgili davacıya verilmesine, (Davacı ... ...'in maddi tazminat talebi tam kabul olduğundan bu talep yönünden yapılan masraflar tam kabul edilmiştir.)
8-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı tebliğiden itibaren iki haftalık süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2022