T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/475 Esas - 2022/554
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/475 Esas
KARAR NO: 2022/554
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/08/2021
KARAR TARİHİ: 19/09/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Davalılar nezdinde yüklenici işçi olarak çalışan; dava dışı ... tarafından, müvekkili idare aleyhine ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan ve 2018/199 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne" dair kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ....Karar sayılı "istinaf başvurusunun reddi" yönündeki istinaf kararı ile kesinleşmesi üzerine, söz konusu kararda hükmedilen ve ... 4. İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına ödemesi yapılan 99.256,56 TL kıdem tazminatı ve diğer alacakların, ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden itibaren, dava dışı ... tarafından, müvekkili idare aleyhine ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında açılan ve 2018/198 Karar sayılı "davanın kısmen kabulüne" dair kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin ..... Karar sayılı kararı ile kaldırılarak yeniden "davanın kısmen kabulüne" dair verilen ve kesinleşen istinaf kararı üzerine, söz konusu kararda hükmedilen ve ... 4. İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına ödemesi yapılan 49.861,56 TL kıdem tazminatı ve diğer alacakların, ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden itibaren, dava dışı ... tarafından, müvekkili idare aleyhine ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin...2 Esas sayılı dosyasında açılan ve .... Karar sayılı "davanın kısmen kabulüne" dair kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin.... Karar sayılı kararı ile kaldırılarak yeniden "davanın kısmen kabulüne" dair verilen ve kesinleşen istinaf kararı üzerine, söz konusu kararda hükmedilen ve ... 4. İcra Dairesinin .... sayılı icra dosyasına ödemesi yapılan ödemesi yapılan 73.576,56 TL kıdem tazminatı ve diğer alacakların ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden itibaren, dava dışı ... tarafından, müvekkili idare aleyhine ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında açılan ve 2018/200 Karar sayılı "davanın kısmen kabulüne" dair kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin .... Karar sayılı "istinaf başvurusunun reddi" yönündeki istinaf kararı ile kesinleşmesi üzerine, söz konusu kararda hükmedilen ve ... 4. İcra Dairesinin .... sayılı icra dosyasına ödemesi yapılan ödemesi yapılan 99.256,56 TL kıdem tazminatı ve diğer alacakların, ödeme tarihi olan 11.04.2019 tarihinden itibaren; işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalı firmalardan rücuen tahsilini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ... İnş. Tur. Tekst. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle ... Group İnş. Nak. Taah. San. Ve Tic. A.Ş. Vekilince sunulan cevap dikçesinde özetle; davacı ile müvekkilleri arasında yer alan hizmet sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın dayanağının üst işveren davacı ile alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi şartnamesi olduğunu, aksinin kabulü durumunda davacının müvekkillerinden isteyeceği miktarın dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreler ile sınırlı olduğunu, davacının icra dosyasına ödediği ve müvekkillerinden talep ettiği faiz oranının fahiş olduğunu, fahiş faiz ödemesinin davacının kusurundan kaynaklanması nedeniyle müvekkillerinden istenmesinin mümkün olmadığını, işçiin açtığı davaların müvekkili şirketlere ihbar edilmemiş olduğundan işlemiş faiz, masraf ve vekalet ücretinden sorumluluklarının bulunmadığını,dava dışı işçinin tazminatından üst işveren olan davacı sorumlu olduğundan alt işverenlere rücu imkanının bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar cevap vermemiştir.
GEREKÇE:
Dava, İşçi Alacağından Kaynaklanan Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçilere ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin kararları ve bu kararlara istinaden yapılan icra takipleri neticesinde ödenen kıdem tazminatlarının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilecekse her bir davalı yönünden miktarları noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, ... 4.İcra Müdürlüğünün ...-..... Esas sayılı dosyaları aslı ile ... 1 Asliye Hukuk (iş ) Mahkemesi .... Esas sayılı dosyaları uyap kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, dava dışı işçilere ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla, Rücuen İşçi Alacağı alanında Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, mahkememize sunulan 27/04/2022 tarihli raporda, dava dışı işçilerin çalışması karşılığında davacı tarafından ödenen miktardan Davalı ... İnş....Ltd. Şti ile ... .......Aş'den 97.579,97-TL, ... Akaryakıt....Ltd. Şti 'nin 79.985,62-TL, ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik'in 115.457,26-TL sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce, Yerleşik Yargıtay ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçiler Mahmut Bakan, ..., ..., ... tarafından açılan davalarda hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, dava dışı işçiler vekili tarafından takibe konulması üzerine, davacı ....tarafından ödenmek zorunda kalınan 293.022,85-TL işçilik alacak ve ferilerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, taraflar arasında akdedilen ihale sözleşmeleri uyarınca davalı alt işveren yüklenicilerinin sorumluluğunda olduğu, dava dışı işçilerin çalıştığı dönem ve miktara göre yapılan hesaplama neticesinde davalılar ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş'nin 97.579,97-TL, ... Akaryakıt İnş…Şti'nin 79.985,62-TL, ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik'in 115.457,26-TL Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihadı gereğincede davalı şirketlerin işçiye akdin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen kıdem tazminatının çalıştıkları dönemler itibari ile tamamından sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile 97.579,97-TL ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen, 79.985,62-TL ... Akaryakıt İnş…Şti’nin, 115.457,26-TL ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den olmak üzere toplam 293.022,85-TL’nin ödeme tarihleri olan 11/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile,
-97.579,97-TL’nin ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen
-79.985,62-TL’nin ... Akaryakıt İnş…Şti’nden
-115.457,26-TL’nin ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den olmak üzere toplam 293.022,85-TL’nin ödeme tarihleri olan 11/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 20.016,39-TL olduğundan, peşin alınan 5.004,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.012,29-TL'nin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında,
-4.999,51-TL'sinin ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen
-4.098,36-TL'sinin ... Akaryakıt İnş…Şti’nden
-5.914,42-TL'sinin ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında;
-439,56-TL'sinin ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen
-360,36-TL'sinin ... Akaryakıt İnş…Şti’nden
-520,08-TL'sinin ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 44.023,20 TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları dikkate alındığında,
-14.659,72-TL'sinin ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen
-12.018,33-TL'sinin ... Akaryakıt İnş…Şti’nden
-17.345,14-TL'sinin ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 5.063,40-TL harç toplamı ile 1.432,60-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 6.496,00-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranları dikkate alındığında;
-2.163,17-TL'sinin ... İnşaat Turizm….Ltd. Şti ile ... Group İnş…..A.ş ’nden müştereken ve müteselsilen
-1.773,40-TL'sinin ... Akaryakıt İnş…Şti’nden
-2.559,43-TL'sinin ... ... Tahmil Tahliye Temizlik Yemek San. Nakliyecilik’den alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2022