T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/54 Esas - 2022/646
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/54 Esas
KARAR NO: 2022/646
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/01/2021
KARAR TARİHİ: 13/10/2022
GR.KR.YZM.TARİHİ: 03/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 01.06.2020 tarihinde ... Makinesi Satış Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından 1 adet ... makinesinin (iki kulakçıklı ve dakikada 120 adet ... üretme kapasiteli olacak şekilde) 130.000,00USD + KDV karşılığında alım-satımı hususunda tarafların anlaştığını, davalı tarafından 03.06.2020 tarihinde toplam KDV dahil 131.300,00 USD karşılığı olarak 888.901,00TL olarak fatura kesildiğini ve müvekkili şirket tarafından bu fatura bedelinin ödendiğini, müvekkili şirketin ... Bankası ile ... makinesinin alımı hususunda Finansal Kiralama Sözleşmesi akdettiğini ve toplam 1.069,253,09-TL olmak üzere vadeli şekilde geri ödeme planında mutabık kaldığını, dava dışı Finansal Kiralama Sözleşmesinin tarafı ... Bankası tarafından müvekkiline kiralamaya konu ... makinesi kapsamında sahip olunan dava hakları Muvafakatname ile devredildiğini, davalı tarafından işbu sözleşme kapsamında 12.06.2020 tarihinde ve 131012OC0014-2020 seri no'lu makine müvekkiline teslim edildiğini ancak makinenin hiçbir şekilde çalışmadığını, bu durumun derhal davalıya bildirildiğini, ancak davalı tarafından hiçbir aksiyon alınmadığından bu kez şirketin yetkili genel müdürü tarafından 14.07.2020 tarihinde davalı şirketin yetkilisine gönderilen e-posta ile söz konusu tarihine kadar ... üretiminin yapılamaması ve müvekkili şirketin bu alanda yaptığı yatırım ve istihdam ettiği personel sebebiyle de yaşadığı hak kaybına dair tüm haklarını saklı tutmak kaydıyla ayıplı ürünün ihbarının sağlandığını, bunun üzerine davalı tarafından söz konusu ayıplı makinenin 13.08.2020 tarihinde değiştirilerek; yerine ... seri no'lu makinenin teslim edildiğinin taraflarca tutanak altına alındığını, yaşanan bu değişim sürecinde müvekkilinin hiç üretim yapamamış olması ve bu kapsamda yapmış olduğu yatırımlar düşünüldüğünde maruz kaldığı zararın ciddi boyutta olduğunu, müvekkili tarafından zararların bir ölçüde tespiti için .......D. İş nosu ile delil tespiti yaptırılmış ve maruz kaldığı menfi zarar ile kar kaybının hesaplandığını, davalı şirket tarafından 13.08.2020 tarihinde teslimi yapılan makine ise çalışmış ancak bu kez de ayıplı olması sebebiyle randımanlı olarak çalışmadığını, bu durumun sözleşme gereği müvekkiline sunulan 1 yıllık garanti kapsamında şirketin yetkilisi olarak genel müdür tarafından derhal ve 22.08.2020 tarihinde davalıya e-posta ile ihbarının yapıldığını, ancak davalı tarafından o tarihten beri söz konusu makinenin hatalı çalışması sebebiyle halen hiçbir şey yapılmadığını, bu yönden gerek sözleşme şartlarına gerekse basiretli tacir yükümlülüğüne aykırı davranarak, müvekkili şirketin günden güne artan oranda zarara uğramasına haksız şekilde sebebiyet verdiğini, davalının yaşanan mağduriyeti gidermek için hiçbir şey yapmaması üzerine bu kez de taraflarınca ....Noterliği tarafından 08.09.2020 tarih ve.... yevmiye no ile ihtarname gönderilerek yaşanan zararın tazmini ile ayıplı malın iadesi ve bedelin ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, davalı tarafından işbu ihtarnameye cevaben müvekkiline ..... yevmiye no ile cevabi ihtarname gönderilerek; tüm hususlara mesnetsiz şekilde cevaplar ileri sürüldüğünü, hatta ilave faturalar kesileceğinden bahsedilerek bir de üstüne üstlük müvekkili şirketin yaşanan pandemi sebebiyle krizi fırsata çevirmekle suçlanarak kendileri tarafından ayıplı teslimleri yapılan makinelerin bir hukuka aykırılık yaratmazmış gibi pervasız ve hukuki dayanaktan yoksun ifadelere yer verildiğini, hal böyleyken, gerek taraflar arasındaki imzalı sözleşmeye gerekse basiretli tacir olmanın en temel yükümlülüklerine dahi uymayan davalının, cevabi ihtarnamesi ile olayları başka yönlere çekmeye çalışmasının sözde ifadelerle müvekkili şirketi itham etmesinin kesinlikle anlaşılamadığını, son olarak davalının cevabi ihtarnamesine karşılık taraflarınca ..... yevmiye nolu ihtarname gönderilerek tüm asılsız iddialarının kabul edilmediği ve ileri sürdüğü hususlar ile ilgili gerekli tüm kanuni yollara başvurulacağının ihtaren bildirildiğini, yaşanan bu durumun bir türlü çözülmemesi ve müvekkili şirketin ticari kaybının her geçen gün artıyor olması sebebiyle taraflarınca dava açılması amacıyla zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve maalesef buradan da bir sonuç alınamayarak sürecin "Anlaşamama" ile sonlandığını beyan ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve delillerinin kabulüyle öncelikle davalarının kabulü ile, ... seri no'lu ikinci teslim edilen makinenin ayıplı olması sebebiyle davalıya iadesi ile müvekkil şirket tarafından ödenen 888.901,00TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi le birlikte tahsiline,davalıya iadesi ile müvekkili şirket tarafından ödenen 888.901,00TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi le birlikte tahsiline, müvekkili şirketin dava sürecinde oluşabilecek olan kur farkından doğan zararını önlemek amacıyla işbu bedel yönünden fiili ödeme tarihi ile karar tarihi arasında ortaya çıkabilecek olan kur farkından doğan zararın tazminine, 131012OC0014-2020 seri no'lu ilk teslim edilen makinenin geç ve ayıplı teslimi sebebiyle sözleşme gereği 50.000,00-TL + KDV olmak üzere toplam 59.000,00-TL tutarında cezai şartın sözleşme gereği oluştuğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi le birlikte tahsiline, dava kapsamında yapılacak bilirkişi incelemesi ile muhteviyatı belirlenmek üzere şimdilik 10.000,00-TL toplam menfi zarar ve şimdilik 10.000,00-TL kar kaybına karşılık olmak üzere toplam 20.000,00-TL'nin zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 131012OC0014-2020 seri numaralı makinenin müvekkili firma tarafından ... A.Ş.’ye Finansal Kiralama (Leasing) kapsamında satılarak fatura edildiğini, her ne kadar davacı tarafla daha önce bir ... Makinesi Satış Sözleşmesi yapıldıysa da davacı firmanın ilk makineyi leasing kapsamında almaya karar vermesi nedeniyle mezkur sözleşmeden davacı tarafça dönüldüğünü ve söz konusu sözleşmenin hükümsüz kaldığını, müvekkili tarafından imzalanan sözleşmenin davacı tarafa gönderildiğini, ancak davacı tarafça imzalanıp müvekkiline gönderilmediğini, söz konusu makinenin davacı tarafından leasing kapsamında teslim alınırken kontrol edilip onay verildikten sonra teslim edildiğini, davacı tarafça dilekçelerinde ilk makinenin faturasının kendilerine kesildiği iddiasında bulunulmaktaysa da söz konusu faturanın ... A.Ş.’ye kesildiğini, davacı tarafça söz konusu makinelerin USD cinsinden satın alındığının iddia edildiğini, davacı tarafın ticari hayatında olduğu gibi iş bu ticari davasında dahi basiretli bir tacir gibi davranmadığını, bu talebin davacı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarla haksız kazanç elde etme güdüsünden ileri geldiğini, davacı tarafından makinenin geç teslim edildiği, ayıplı olduğu ve 96 saat müdahale edilmediği iddiasında bulunulduğunu, bu iddiaların gerçeğe aykırı olup bu hususlarda hiçbir ihtar ve bildirimde bulunulmadığını, makinenin kendi istek ve iradeleriyle 12.06.2020 tarihinde yerinde kontrol edilerek teslim alındığını, davacı tarafından kötüniyetli olarak Beykoz Sulh Hukuk Hakimliğine delil tespiti başvurusunda bulunulduğunu, bahse konu sözleşme yapılırken davacı tarafça iki tane makine alınacağı, ancak öncelikle şuan hazır olan ilk "iki kulaklı makine" ile ilgili sözleşme yapılmasının talep edildiğini, ancak bilahare davacı tarafın isteğiyle bu sözleşmeden vazgeçildiğini ve leasing şirketinin makineyi alıp davacıya kiraladığını, akabinde davacı tarafça daha önce konuşulan ikinci makine için müvekkili firma ile temasa geçildiğini ve yapılan sözleşme ile bu kez “iki kulaklıklı, bağımsız kullanılabilir otomasyon panolu ve alt-üst taşıma bantlı yeni makine için 30.06.2020 tarihli sözleşme ile 145.000 USD+KDV’ye anlaşıldığını ve bu makinenin de en geç 2 ay içerisinde teslim edilmesi hususunda sözleşildiğini, ayrıca leasingden kiralanan makineye de ikinci makinedeki yeni özelliklerin eklenmesi için leasinge karşı sorumluluğu davacı tarafa ait olmak üzere ve bilgilendirmesi de davacı tarafa yapılacağı taahhüdüyle 07.07.2020 tarihli revizyon anlaşması yapıldığını, anlaşmaya göre yeni makine geldiği zaman eskisinin alınacağını, en geç 2 ay içerisinde makinenin revize edileceğini ve buna karşılık 15.000 USD+KDV bedelin de ikinci makinenin fiyatına eklenerek fatura edildikten sonra 13.08.2020 tarihinde ikinci makine teslim edileceğini ve ilk makinenin de revizyon için alındığını, davacı tarafça delil olarak sunulan "Taraflarca imza edilen ve teslime dair 13.08.2020 tarihli "Tutanaktır" isimli belge" diye nitelendirdiği sözde tutanağın müvekkili firmanın servis hizmeti aldığı teknik elemana zorla imzalatıldığını, hem davacı tarafın finansal kiralamayla aldığı ve panel eklemek için verdiği ilk makine, hem de satın aldığı ikinci makine için zeminin uygun olmadığının belirtildiğini, davacı tarafça buna bir çözüm bulacağını söylemesine rağmen bir gelişme olmadığını, sırf asma kat çelik konstrüksiyon zemin nedeniyle dahi söz konusu makinelerin vibrasyon nedeniyle kaymalar olduğundan bir süre sonra arıza verdiklerini, ilk makine kurulduktan bir süre sonra bu arızaları verince gerekli uyarıların yinelendiğini, bu durumun ikinci makine verildikten sonra da devam ettiğini, taraflar arasında karşılıklı işbirliği ve ticari diyalog iyi niyetle devam ederken diğer taraftan davacı firmaca kötüniyetle İstanbul..... Mahkemesi'nden 14.07.2020 talep tarihli, 20.07.2020 keşif tarihli, 24.08.2020 tarihli eksik ve tamamı hatalı düzenlenmiş bilirkişi raporunun 02.09.2020 tarihinde müvekkili firmaya tebliğ edildiğini, bahse konu keşif ve tespitten haberlerinin olmadığını, hukuka aykırı bir şekilde gerçekleşen keşifle tek taraflı, yanlış ve haksız bir bilirkişi raporu düzenlendiğini, yine ..... sayılı mesnetsiz ihtarnamenin müvekkiline 10.09.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu ihtarnamede somut olaydan tamamen farklı, kabulü mümkün olmayan mesnetsiz iddialara yer verildiğini, ihtarda davacı tarafa ait olmayan, leasing şirketi tarafından davacı tarafa kiralanan makinenin ücretinin talep edildiğini, ayrıca davacı tarafa satışı yapılan ancak henüz fatura edilmeyen ve bedeli ödenmeyen makinenin iade alınmasının talep edildiğini, aynı ihtarnamede bilirkişi raporu gerekçe gösterilerek müvekkili firmadan 374.976,00-TL müspet ve menfi zarar talep edildiğini, davacı tarafça iddia edilen mesnetsiz ve kötü niyetli bunca yaklaşıma rağmen müvekkili firmaya 10.09.2020/13.09.2020 arasında davacı taraftan kaynaklı (yanlış kalitesiz hammadde, deneyimsiz personel, uygunsuz zemin vb.) sorunların çözümü için hizmet veren teknik ekibin destek amaçlı gönderildiğini, davacıya teslim edilen ikinci makinenin de taraflarca kontrol edilip çalıştırıldıktan sonra teslim alındığını, ancak bir süre sonra meydana gelen arıza bildirimlerine yapılan müdahalelerde de işyerlerinde kalifiye personel çalıştırılmaması ve en önemlisi iş yerinin zemininin ve elektrik sisteminin uygun olmaması ve ... üretimi için kullanılan hammaddelerin uygun olmaması nedenleriyle onlardan kaynaklı sorunlar olduğunun görüldüğünün kendilerine hem şifahen hem de mail yoluyla iletildiğini, davacı tarafın talebiyle İstanbul'a giden servis tarafından yaşanan sorunların kullanıcıdan kaynaklı olduğunu içeren raporlarının olduğunu, davacının hem basiretli bir tacir gibi davranıp üzerine düşen sorumluluğu yapmadığını, hem de müvekkili firma ve servis teknik elemanları tarafından kendilerine yazılı veya sözlü olarak iletilen sorunları çözmediğini, ayrıca Finansal Kiralama Sözleşmesine de aykırı davranarak adeta bir sorumsuzluk zinciri oluşturduğunu, ayrıca müvekkiline 12 adet ... makinesi alacağını söyleyerek bir yığın malzeme ve hammade aldıran davacının aynı zamanda Çin'den ... cihazı getirtmesinin de kötüniyet gösterdiğini, davacı tarafça ayıp ihbarının bulunması ihbarın haklı olduğunu gösteremeyeceğini, davacı tarafın alacaklarına ilişkin olarak dayandığı eksik ve hatalı bilirkişi raporunu kesinlikle kabul etmediklerini, müvekkili çağrılmadan yapılan keşfin şaibeli, tek taraflı ve talep sahibinin iddialarıyla hazırlanmış olması hasebiyle hükme esas alınamayacağını, başlangıçta büyük hevesle Covid-19 Pandemi sürecini fırsata çevirmek amacıyla davacı tarafça yapılan girişimin önce yurtdışı satışı için izin ve hibe zorunluluğu akabinde ise tanesi 5.00-TL’yi aşan maskelerin fiyatlarına devlet tarafından yapılan müdahale ile fiyat indirimi şimdilerde ise piyasada çok fazla üretici olması hasebiyle yine eski 30 kuruştan daha aşağı kadar düşen fiyatlar karşısında önce ilk makineyi geri almamak ve ikinci makineyi onun yerine saymak (takas) için uzun süre müvekkiline rica ile baskıların kurulduğunu, ancak diğer yandan hukuksuz bir şekilde mesnetsiz mesaj, mail ve ihtarnamelerle başka zeminler oluşturulmaya çalışıldığını beyan ederek; davacının iddialarının reddi ile, davacının TTK.M.23'te düzenlenmiş yükümlülüğe uymamış olması nedeniyle ve diğer usuli itirazlarımızın kabulü ile davanın esasa girilmeden REDDİNE, aksi kanaatte olunur ise davanın ve taleplerin haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle davanın ve taleplerin reddine, yasal koşulları oluşmayan, hukuka ve yasaya aykırı tazminat taleplerinin ve cezai şartın reddine, dosyaya sunulu eksik incelemelerle oluşturulmuş, hiçbir yasal dayanağı olmayan belge ve beyanlara dayanarak hazırlanan bilirkişi raporunu ve dolayısıyla delil tespitinin ve yine hukuka aykırı delillerin reddine karar verilmesini istemiştir.
KABUL VE GEREKÇE : Dava, TBK 227,, 125., TTK 23. Madde hukuki sebeplerine dayanmaktadır.
Taraflar arasında 12.06.2020 tarihli sözleşmenin akdedildiği, davalı tarafından davacıya 131012OC0014-2020 seri numaralı makinenin teslim edildiği, müteakiben 13/08/2020 tarihinde ... seri numaralı makinenin davalıya teslim edildiği noktasında ihtilaf bulunmayıp, taraflar arasındaki ihtilafın 12.06.2020 tarihli sözleşmeden davacının dönüp dönmediği, 12/06/2020 tarihli anılı sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken 131012OC0014-2020 seri numaralı makinenin geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise gecikme süresi, anılı makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise geç teslim ve ayıp nedeniyle var ise davacı zararı miktarı, 13/08/2020 tarihli tutanak içeriğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, tutanağın zorla davalı şirket elemanlarına imzalatılıp imzalatılmadığı, ... seri numaralı makinenin ayıplı olduğu iddiasına yönelik olarak anılı makine yönünden TBK. 227/1 maddesi uyarınca sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise davacının talep edebileceği bedel miktarı, 31012OC0015-2020 seri numaralı makine için 30.06.2020 tarihli sözleşmenin akdedilip akdedilmediği, davacının davacı talep edebilecek ise kur farkından kaynaklanan zarar miktarı, her iki makine yönünden ayıp ihbarının davacı tarafından süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının menfi zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı, davacının kar yoksunluğu talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin bulunduğu, söz konusu sözleşmenin kapsamının bir adet ... makinesinin fabrika teslim satışını içerdiği, söz konusu sözleşmenin 5.maddesinde ... makinesi garanti süresinin teslim tarihini müteakip 1 yıl olduğu, kullanıcı hatalarından ve alt yapı kaynaklı arızaların garanti kapsamında olmadığı, garanti süresi içerisinde oluşabilecek ... kaynaklı arızalarda 3 HARR arızaya 96 saat içerisinde müdahale edecek ve arızayı giderecektir. Yapılacak işlerle ilgili ... müşteriden herhangi bir nam altında herhangi bir ücret talep etmeyecektir. Müşteri kaynaklı olmayan arızalarda 96 saati geçen süre içerisinde şayet makine ... üretebilecek şekilde teslim edilmez ise satıcı alıcıya 50.000,00-TL + KDV cezai bedel ödemeyi şimdiden kabul eder, şeklinde düzenlemenin bulunduğu, söz konusu sözleşmenin her iki tarafça imzalandığı görülmüştür.
Davacı ile dava dışı ... Bankası A.Ş. arasında "Finansal Kiralama Sözleşme" başlıklı 02/06/2020 tarihli sözleşmenin bulunduğu, söz konusu sözleşmede davacının kiracı, bankanın kiralayan konumunda olduğu, söz konusu sözleşmenin 14/son fıkrasında "Birinci fıkradaki hallerin varlığı halinde kiralayan, satıcı ile arasındaki sözleşmeden doğan haklarını (satıcıya ödediği tutarları tüm fer'ileri ile birlikte iadesi koşuluna veya iade edileceği taahhüdüne bağlı olarak) kiracıya devredebilir veya kendi temsilcisi olarak bu hakları kullanma/ dava ikame etme yetkisini kiracıya verir. Bu durumda bütün masraflar kiracıya aittir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu ve yine söz konusu sözleşmenin 16.maddesinde kiralananın garanti belgesine yönelik düzenlemenin bulunduğu görülmüştür.
Dava dışı ... Bankası A.Ş. Tarafından 17/11/2020 tarihli yazısı ile davacı ... Medikal San. Tic.A.Ş.'ye kiralanandaki ayıp ve hasardan kaynaklı ......Ltd.Şti.'ne karşı yasal yollara başvurması ve dava açmasına muvafakat ettiğine ilişkin yazı verdiği görülmüştür.
Dosya kapsamında yer alan 13/08/2020 tarihli "Tutanaktır" başlıklı belgede "İşbu tutanak ... Medikal Sanayi ve Tic.A.Ş. İle ... Ar-Ge Mühendislik ....Şti. Arasında düzenlenen 01/06/2020 tarihli ... makinesi satış sözleşmesi kapsamında, 12/06/2020 tarihinde 1310120C0014-2020 seri numaralı makine ... tarafından ... Medikal'e teslim edilmiş olmasına rağmen işbu makinenin ayıplı olması sebebi ile çalışmamasından dolayı taraflarca yapılan görüşmeler neticesinde 13/08/2020 tarihinde ... plakalı araç ile ... Medikal'e ...'ın irsaliye tanzim etmeyeceğini beyan etmesi sebebiyle 1310120C0015-2020 seri numaralı makinenin ... yetkilileri tarafından ... Medikal adresine teslim edildiği ve eski makinenin geri götürüldüğünü kayıt altına almak maksadıyla tanzim edilmiş olup taraflarca imza altına alınmıştır." şeklinde tutanak tutulduğu, tutanağın taraf yetkililerince imzalandığı görülmüştür.
Davacı ile davalı tarafından dava dışı ... Bankası A.Ş.'ye 03/09/2020 irsaliye tarihli "İki kulaklı ağız-yüz ... imalat makinesi" içerikli 888.901,00-TL bedelli faturanın düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonunda;
Davalı tarafından her ne kadar "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin davacı tarafından imzalanarak kendisine gönderilmediği ve bu nedenden ötürü kurulmadığı iddia edilmiş ise de dava dilekçesinin ekinde yer alan "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmede her iki tarafında imzasının bulunduğu ve taraflar arasında söz konusu sözleşmenin kurulduğu, bu nedenden ötürü mahkememizce davalının bu yöndeki iddiasına itibar edilemeyeceği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından 13/08/2020 tarihli "Tutanaktır" başlıklı belgenin davalı elemanlarına zorla imzalatıldığı iddiasında bulunulmuş ise de bu iddiaya yönelik dosyaya herhangi bir delil sunmadığından davalının bu iddiasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme ile davacı ile dava dışı ... Bankası A.Ş. arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin birbiri ile bağlantılı olduğu zira söz konusu finansal kiralama sözleşmesinin 14/1.maddesinde kiralananı yani makineyi ve satıcıyı bulanın kiracı yani mevcut dosya davacısı olduğunun açıkça belirtildiği, ... satış sözleşmesindeki bedel ile dava dışı ... Bankası A.Ş. Aleyhine kesilen faturanında aynı miktarda olduğu bu itibar ile her iki sözleşmenin aynı makine için yapıldığının mahkememizce kabul edildiği, aynı makine için birden fazla sözleşme yapılmasının sözleşmelerinin geçerliliğini etkileyemeyeceği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından 1. ve 2.makine için ayıp ihbarlarının süresinde yapılmadığı iddia edilmiş ise de; Taraflar arasında "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme kurulduğu, söz konusu sözleşmenin konusunun bir adet ... makinesinin fabrika teslimi satışını içerdiği, dosya içeriğinden ve tarafların kabulünden de açıkça anlaşılacağı gibi söz konusu sözleşme uyarınca davalı tarafından davacıya 12/06/2020 tarihinde 1310120C0014-2020 seri numaralı makinenin teslim edildiği, söz konusu makinenin ayıplı olması nedeni ile yine taraflar arasında tutulan 13/08/2020 tarihli tutanak ile söz konusu makinenin davalı tarafından geri alınarak yerine 2.makinenin verildiği, 2.makine için ayrı bir ödemenin yapılmadığı, bu itibar ile 1.ve 2.makinenin satışını taraflar arasındaki "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı ve davacı ile dava dışı banka arasındaki finansal kiralama sözleşmesi uyarınca yapıldığının anlaşıldığı, taraflar arasındaki "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin 5.maddesinde makinenin teslim tarihinden itibaren 1 yıllık garanti süresinin verildiği, 1.ve 1.'nin ayıplı olması sonucu teslim alınan 2.makine yönünden teslim tarihinden itibaren 1 yıllık garanti süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığından davalı tarafın ayıbın süresi içerisinde yapılmadığı iddiasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalı tarafından 1310120C0015-2020 seri numaralı makinenin 30/06/2020 tarihli sözleşme uyarınca 145.000,00-USD+KDV bedel ile davacıya satıldığı iddia edilmiş ise de bu iddiasını ispatlar mahiyette dosyaya herhangi bir delilin sunulmadığı görüldüğünden davacının bu iddiasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacının 888.901,00-TL'lik bedel iadesine yönelik talebi değerlendirildiğinde; davacı tarafından ..... yevmiye nolu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmeden dönüldüğü, bedelin iadesinin ve malın alınmasının talep edildiği, dosya kapsamına alınan 26/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda; makinede yazılımdan kaynaklı bir arızanın bulunmadığı, mekanikten kaynaklı bir arızanın bulunduğu, makinede sağ kulaktaki verimliliğin %75 olduğu, sol kulakta makine çalışmasının görülmediği ve inşaat mühendisi marifeti ile zemine yönelik tespitin yapılmasının uygun olacağının rapor edildiği, söz konusu rapora tarafların itiraz etmesi üzerine heyete inşaat mühendisi bilirkişide eklenmek üzere 19/04/2022 tarihli ek raporun alındığı, söz konusu ek raporda makinenin kullanıldığı zeminin çelik karkas olması sebebiyle zeminde sarsıntı ve titreşimlerin oluştuğu, oluşan bu titreşimlerden kaynaklı olduğunu düşündükleri makinenin ayak yerlerinin yer değiştirmiş olduğu, incelemesi yapılan makinede bahsi geçen mekanik arızaların doğru bakım ve deforme olmuş parçaların değişimi ve zeminin iyileştirilmesi neticesinde daha verimli çalışabileceğinin rapor edildiği, ana ve ek raporda makinenin ayıplı olup olmadığına yönelik açık bir belirleme ve tespit yapılamaması ve raporlar arası çelişki olması nedeni nedeni ile dosyanın yeni bir bilirkişi kuruluna tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi kurulu tarafından 20/09/2022 tarihli raporda, bir adet banttan dakikada 27 adet ... çıktısının alındığı, dava konusu makinenin çalışması sırasında darbeler nedeni ile zeminde titreşimler meydana geldiği gözlemlenmiş ise de bu titreşimlerin makinenin üretim kapasitesini etkilemeyeceği, kullanılan kumaşların standart dahilinde olduğu, davacı tarafından kullanılan kumaşların yoğunluğunun düşük olması ya da artırılması durumunda dahi makinede verimlilik probleminin yaşadığının tespit edildiği, sözleşme uyarınca kararlaştırılarak alım satımı yapılan ve 2 üniteden oluşan üretim hattının bulunduğu makinenin "Konveyör aktarma ultrasonic kulak ipi kaynatma, 2.makine piston aksamının çalışmaması) nedenleri ile davacının beklediği faydayı sağlamadığı ve taraflarınca yukarıda izah edilen eksiklikler neticesinde taahhüt edilen verim ve kapasitede üretim yapmadığı, davacının üretim aşamasında kullanmış olduğu malzemelerin fazlasıyla fire vererek zarara uğramasına sebebiyet verdiğinden, tekniğe uygun olarak çalışmayan çift konveyör ... hatlı cerrahi ... makinesinin ayıplı olduğunun rapor edildiği, söz konusu raporların tamamı mahkememizce değerlendirildiğinde, bilirkişilerce üzerinde inceleme yapılan makinenin 1310120C0015-2020 seri numaralı makine olduğu, söz konusu makinenin davalı tarafından davacıya 13/08/2020 tarihinde teslim edildiği, söz konusu teslimat yapıldıktan sonra davacı tarafından davalıya ilk ihbarın 22/08/2020 tarihinde e-mail yoluyla yapıldığı, söz konusu e-mail de makinenin 7/10 oranında üretim kaydına sebebiyet verdiği, özellikle kulakçıklarda yapıştırma, ip kesme ve ipi çektikten sonra makul uzunlukta kesim işlemi yapılması gerekmesine rağmen bunu gerçekleştirememe gibi işlemler başta olmak üzere malın ayıplı olduğunun ihbar edildiği, davalı tarafından davanın aşamalarında sürekli olarak makinenin bakımsız olduğu, bıçakların bilenmesinin gerektiği, bu nedenle ip kesiminin düzgün olmadığı ve randımanlı çalışmadığı iddia edilmiş ise de makine teslim edildiği tarihten itibaren ilk ihbarın yapıldığı tarihe kadar 8 günlük sürenin geçtiği, 8 gün içerisinde makinenin bakımsız hale dönüşemeyeceği, davaya konu söz konusu makinenin ilk ayıba yönelik ilk ihbarında belirtilen ayıpların davalı tarafından söz konusu makineye müdahale yetkisi verildiği halde dava aşamasında da giderilemediği ve tüm bilirkişi raporlarında özellikle ip kesme işleminin ve randımanlı çalışmama hususunun tespitinin yapıldığı, bu nedenden ötürü davalının iddialarına mahkememizce itibar edilmesinin mümkün olmadığı ve davaya konu makinenin özellikle sözleşmede belirtilen randımanda çalışmaması, ip kesme ve yapıştırma işlemlerinindeki sorunun makinenin tesliminden itibaren bir türlü giderilememesi nedeni ile mahkememizde söz konusu makinenin ayıplı olduğu yönünde kanaatin oluştuğu, yine burada makinenin bulunduğu zemininde değerlendirilmesi gerektiği, bu konuda 20/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda makinenin bulunduğu zeminde titreşimlerin meydana geldiği gözlemlenmiş ise de bu titreşimlerin makinenin üretim kapasitesini etkilemeyeceğinin rapor edildiği, söz konusu raporun mahkememizce de kabul görmüş olup bu nedenden ötürü davacının malın ayıplı olduğundan dolayı bedelinin iadesi yönündeki talebinin kabulü ile 888.901,00-TL makine bedelinin dosya kapsamında Kadıköy 26. Noterliği tarafından 08.09.2020 tarih ve 38226 yevmiye no ile ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin tebligat parçası bulunmadığından dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve davaya konu 1310120C0015-2020 seri numaralı makinenin davacı tarafından davalıya iadesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının cezai şarta yönelik talebi değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin bulunduğu, söz konusu sözleşmenin 5/3.fıkrasında "Müşteri kaynaklı olmayan arızalarda 96 saati geçen süre içerisinde şayet makine ... üretebilecek şekilde teslim edilmez ise satıcı alıcıya 50.000,00-TL+KDV cezai bedel ödemeyi şimdiden kabul edecektir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, taraflar arasında tutulan 13/08/2021 tarihli "Tutanaktır" başlıklı belgede 1310120C0014-2020 seri numaralı makinenin 12/06/2020 tarihinde davacıya teslim edildiği, 13/08/2020 tarihinde davacıdan ayıplı olması nedeni ile teslim alındığı, davalı tarafından söz konusu makinedeki ayıbın kabul edilerek makinenin geri alınması nedeni ile müşteriden kaynaklı bir ayıbın bulunmadığı, söz konusu makinenin teslim tarihinden geri alınma tarihine kadar 96 saatlik sürenin geçtiği, bu nedenden ötürü davacının cezai şart talebinin yerinde olduğu anlaşılmış ve 59.000,00-TL cezai şart alacağının ...... yevmiye no ile ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin dosya kapsamında tebligat parçası olmaması nedeni ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının kur farkından kaynaklı zarara yönelik talebi değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki "... Makinesi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme ile her ne kadar makinenin bedeli 130.000,00-USD+ KDV olarak belirlenmiş ise de davalı tarafından davacının bulduğu ve davacı ile finansal kiralama sözleşmesi bulunan ... Bankası A.Ş.'ye 888.901,00-TL'lik faturanın kesildiği, dava dışı ... Bankası A.Ş. tarafından davalıya makinenin bedelinin TL olarak ödendiği, kaldı ki davacının da finansal kiralama ile sözleşmesini ve taksitlerini TL üzerinden yaptığı, bu nedenden ötürü davacının döviz olarak bir ödemesi bulunmadığından kur farkından kaynaklı herhangi bir zararının bulunmadığı anlaşılmış ve bu talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacının müspet ve menfi zarara yönelik talebi değerlendirildiğinde; TBK.nın 227.maddesinin 2.fıkrasında "Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, davacının da bu çerçevede sözleşmeden dönülmesi nedeni ile TBK.nın 125.maddesi kapsamında müspet ve menfi zararlarını istediği, bu zararlarına gerekçe olarakta ..... D.İş sayılı dosyasında yapılan hesaplamanın dayanak gösterildiği, bu çerçevede yapılan incelemede müspet ve menfi zararının somut bir şekilde ispatının gerektiği, .... D.İş sayılı dosyasında yapılan hesaplamanın tamamen soyut ve varsayımsal verilere dayanarak yapıldığı, bu nedenle mahkememizce söz konusu değişik iş dosyasındaki hesaplamanın kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dava açıldıktan sonra aşamalarında davacının menfi ve müspet zarara yönelik dosyaya somut bir delil sunmadığı anlaşılmış ve bu nedenden ötürü davacının menfi ve müspet zararına yönelik talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Kısmen Kabulü ile 888.901,00-TL makine bedeli ile 59.000,00-TL cezai şartın dava tarihi olan 25/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin tüm taleplerinin reddine,
2-Davacıda bulunan ... seri numaralı makinenin davacı tarafından davalıya iadesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 64.751,12-TL harcın peşin alınan 16.529,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 48.221,79-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 122.269,11-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 20.728,80-TL (dava açılış masrafı, talimat, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) davanın kabul/red oranına göre hesap edilen 20,300,53-TL yargılama gideri ile davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 16.529,33-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 2.117,00-TL (dava açılış masrafı, talimat, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) davanın red/kabul oranına göre hesap edilen 43,74-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/10/2022