T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/610 Esas - 2022/594
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/610 Esas
KARAR NO: 2022/594
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/10/2021
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
GR.KR.YZM.TARİHİ: 30/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Kurulu Merkez ve Taşra Teşkilatı arşivlerinde muhafaza edilen fiziki evarkın dijital ortama aktarılması amacıyla gerçekleştirilen çeşitli boyutlarda 94.000,000 evrakı kapsayan 2019/628124 ihale kayıt numaralı ... Dijital Arşiv Kurulumu Hizmet Alımı İşine ait sözleşmenin 12.920.180,00-TL bedelle 21/04/2020 tarihinde davalı ... Yazılım Danışmanlık A.Ş. ile akdedildiğini, mezkur işe ilişkin olarak davalı-yüklenici tarafından 1.300.000,00-TL, 470.000,00-TL ve 870.000,00-TL olmak üzere toplamda 2.640.000,00-TL'lik kesin teminat teminat verildiğini, davalı yüklenici tarafından Proje Master Programına uygun şekilde 21.07.2020 tarihinde müvekkili Kuruluş ... Genel Müdürlüğü'nde ve 21.08.2020 tarihinde Doğalgaz İşletme ve Piyasa İşlemleri Bölge Müdürlüğü'nde dijitalleştirme işlemlerine başlanmasına rağmen kısa süre sonra 21.09.2020 tarihi itibari ile yüklenici tarafından söz konusu iş yerlerinde çalışmaların durdurulduğunu, ayrıca davalı yüklenicinin Proje Master Planına uymayarak, 21.07.2020 tarihinde mobil ekipler aracılığı ile irtibat büroları ve şubelerde dijitalleştirme işlemlerine başlamamış olması, 21.08.2020 tarihinde Petrol İşletmeleri Bölge Müdürlüğü'nde çalışmalara başlamamış olması, 21.09.2020 tarihi itibari ile İstanbul İşletme Müdürlüğü, Kayseri İşletme Müdürlüğü ve LNG İşletme Müdürlüğü'nde dijitalleştirme çalışmalarına başlamamış olması ve davalı-yüklenici firma personelinin iş yerini terk etmesi gerekçeleriyle, davalı-yüklenici firmaya söz konusu işe ait eksiklerin ihtar yazısının tebliğinden itibaren 10 gün süresi içerisinde giderilmesi, aksi halde sözleşmenin gecikme cezası uygulamak suretiyle feshedileceğinin 25/01/2021 tarih ve 2778 sayılı ihtar yazısı ile bildirildiğini, söz konusu yazının firma yetkilisi ...'a 28/01/2021 tarihinde elden teslim edildiğini, davalı-yüklenicinin söz konusu eksiklikleri belirtilen süre içerisinde gidermemesi sebebiyle sözleşmenin 16. maddesi hükmüne binaen müvekkili kuruluşça ihtar yazısının tebliğ tarihi olan 28.01.2021 tarihi itibariyle belirtilen oranda gecikme cezası uygulanmaya başlandığını, yine eksikliklerin davalı-yüklenici tarafından verilen sürede giderilmemesi akabinde müvekkili Kuruluş Yönetim Kurulunca a alınan 09/03/2021 tarih ve 2021/70-30 sayılı yönetim kurulu kararında mezkur işe ait sözleşmenin feshedildiği, sözleşmede belirlenen oranda ceza uygulandığı ve bahse konu ceza miktarının son hakedişten tahsil edileceği, geriye kalan 2.325,90-TL ceza tutarının yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde müvekkili kuruluşun banka hesabına yatırılması gerektiği hususlarını bildiren 23.03.2021 tarih ve 10052 sayılı müvekkili kuruluş yazısının elden davalı-yüklenici firma yetkilisine teslim edildiğini, toplam ceza tutarı olan 26.487,66-TL'nin ihtar yazısının firma yetkilisine elden tebliğ edildiği 28.01.2021 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği 09.03.2021 tarihleri dikkate alınarak hesap edilmiş olup, bu meblağın 24.161,76-TL'lik kısmının davalı yüklenicinin son hakedişinden mahsup edildiğini, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 22. maddesinin 2. bendi uyarınca davalı-yükleniciye ait 1.300.000,00-TL, 470.000,00-TL ve 870.000,00-TL tutarlı kesin teminat mektuplarının değerlemeye tutulduğunu, davacının 19/04/2021 tarih ve 13362 sayılı yazısı ile 779.948,18-TL'nin yazının tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yatırılmasının davalıya bildirildiğini, verilen süre içerisinde davalı-yüklenici tarafından müvekkili kuruluş banka hesabına davaya konu tutarlara ilişkin herhangi bir ödeme işlemi gerçekleştirilmediğini beyan ederek, teminattan kesinti yoluyla tahsili gerçekleştirilmeyen 2.325,90-TL ceza tutarı ve 779.948,18-TL değerleme farkı tutarı olmak üzere 782.274,08-TL'nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren işleyevek avans faizi ile birlikte ödenmesine, işbu davalarının kabulü ihtimaline binaen müvekkili kuruluş alacağının güvence altına alınabilmesi amacıyla alacaklarını karşılar nitelikte davalı şirket mallarına dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediğinden HMK. 128. maddesi uyarınca dava dilekçesindeki tüm maddi vakaların davalı tarafından inkar edildiği kabul edilmiştir.
GEREKÇE : Dava; Hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında "... Digital Arşiv Kurulumu Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmenin bulunduğu, söz konusu sözleşmenin davacı tarafından haksız nedenle fesih edilip edilmediği, haklı nedenle fesih edilmiş ise sözleşme kapsamında gecikme cezası isteyip istemeyeceği, isteyebilecek ise miktarı irat kaydedilen teminat mektuplarından dolayı sözleşmenin fesih edildiği tarihe kadar 4735 Sayılı KİSK'nin 22.maddesi kapsamında teminat miktarlarında güncelleme yapılıp yapılamayacağı, yapılabilecek ise güncelleme miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki "... Digital Arşiv Kurulumu Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmenin 16.1.1.maddesinde "Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak geciken her takvim günü için sözleşme bedelinin %0.05 tutarında ceza kesilecektir. Ancak gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde 4735 Sayılı Kanunun 20.maddesinin b bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece fesih edilir. Sözleşmenin fesih edilmesi halinde sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır." hükmü bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki "... Digital Arşiv Kurulumu Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmenin 16.1.2.maddesinde "16.1.1.maddede belirtilen haller dışında kalan süresi içerisinde çözümlenmeyen sorun ya da hatalara ilişkin durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak geciken her takvim günü için sözleşme bedelinin %0.005 tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde 4735 Sayılı Kanunun 20.maddesinin b bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece fesih edilecektir. Sözleşmenin fesih edilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır." hükmü bulunmaktadır.
Ticaret Sicil Gazetesi'nin 01 Eylül 2020 tarihli 10150 sayılı gazetesinin 976.sayfasında davalı şirketi münferiden temsil ile yetkili olarak ...'un seçildiği görülmüştür.
Dosya kapsamında taraflar arasındaki sözleşme uyarınca iş yerinin davalıya 21/05/2020 tarihinde teslim edildiği, buna ilişkin iş yeri teslim tutanağının dosya kapsamına alındığı, bu nedenden ötürü davacı tarafından süresi içerisinde iş yerinin davalıya teslim edildiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Davalı tarafından iş yerinin teslim alınmasına rağmen süresi içerisinde bazı yerlerde işe başlanılmadığı, başlanan iş yerlerinde ise belirli bir süre sonra iş yerinin terkin edildiğinden bahisle davacı tarafından davalıya 25/01/2021 tarihli ihtarnamenin çekildiği, söz konusu ihtarname ile davalıya işlere başlaması, plan doğrultusunda hareket etmesi ve cezai şart uygulanacağının bildirildiği, ihtarnamenin şirket yetkilisi ... imzasına 28/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu tebliğe rağmen davalı tarafından ilgili iş yerlerinde plan dahilinde işe başlanılmadığı ve yürütülmediği, bunun üzerine ... Yönetim Kurulu tarafından 09/03/2021 tarih ve 2021/07 sayılı karar ile sözleşmenin fesih edildiği, teminatların irat kaydedildiği ve ceza uygulanmasına karar verildiği görülmüştür. Davalıya çekilen ihtarnamede verilen on günlük süreye rağmen davalı tarafından söz konusu işin yapılmasına başlanmaması nedeni ile davacı yönetim kurulunun aldığı fesih kararının yerinde ve taraflara arasındaki sözleşmeye olduğu, bu çerçevede davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi, haklı nedenle fesih ettiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle fesih ettiği mahkememizce kabul edildikten sonra davacının cezai şartı talebi değerlendirildiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin 16.1.2.maddesinde on günlük süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0.005 tutarında cezai şartı uygulanacağı hükmünün bulunduğu, buna göre cezai şart hesabına ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 28/01/2021 tarihinden başlanması gerektiği, söz konusu tarihten sözleşmenin fesih edildiği 09/03/2021 tarihine kadar 41 günlük sürenin bulunduğu, söz konusu süre çerçevesinde sözleşme bedelinin 12.920.810,00-TL olduğu göz önüne alındığında davacının talep edebileceği ceza miktarın 26.487,66-TL olduğu, söz konusu ceza tutarının davacının kabulünde olan ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere 24.161,76-TL'sinin davalıdan tahsil edildiği, davacının bakiye olarak 2.325,90-TL ceza alacağının kaldığı, bu alacağı davacının davalıdan talep edebileceği, söz konusu ceza alacağına, ceza alacağının ödenmesinin talep edildiği ve dava öncesi davacının davalıya gönderdiği 23/03/2021 tarihli yazının davalıya 31/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu yazıda tanınan on beş günlük ödeme süresinin bitiminden itibaren yani 16/04/2021 tarihinden itibaren işin niteliği dikkate alındığında avans faizi işletilebileceği mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının teminat mektuplarının güncellenmesine yönelik talebi değerlendirildiğinde; Mahkememizce yukarıda belirtildiği üzere davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğinin kabul edildiği, bu kabul çerçevesinde 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 22.maddesinin 2.bendinde " 19, 20 ve 21.maddelere göre sözleşmenin fesih edilmesi halinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsü'nce yayımlanarak aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir." hükmü değerlendirildiğinde, mevcut olayımızda davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle 4735 Sayılı KİSK'nin 20.maddesi kapsamında sözleşmenin fesih edilmesi nedeni ile aynı kanunun 22.maddesinin 2.bendinin olayımıza uygulanabileceği, bu çerçevede teminat mektuplarının alındığı tarihten gelir kaydedilen tarihe kadar güncelleme farkının 779.948,18-TL olduğu, 17/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda da bu şekilde tespit edildiği, söz konusu bedelin davacı tarafından davalıdan istenebileceği mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı tarafından söz konusu bedel davacının 19/04/2021 tarihli yazısı ile davalıdan istenildiği, söz konusu yazının davalıya 20/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu yazıda ödeme için tanına on beş günlük sürenin bitim tarihinden itibaren davalının temerrüte düşeceği, bu çerçevede söz konusu bedele davalının temerrüt tarihi olan 06/05/2021 tarihinden itibaren taraflar arasındaki işin niteliği göz önüne alındığında avans faizi işletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda anlatılanlar çerçevesinden davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile 2.325,90-TL'nin 16/04/2021 tarihinden itibaren, 779.948,18-TL'nin 06/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 53.437,14-TL olduğundan peşin alınan 13.359,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 40.077,85-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 104.050,15-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 12.406,80-TL (dava açılış, harç, posta ve tebligat gideri, bilirkişi ücreti toplamı) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/09/2022