Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/646 Esas 2024/407 Karar

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/646 Esas - 2024/407

T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/646 Esas
KARAR NO : 2024/407

...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/03/2020
KARAR TARİHİ : 08/07/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili 05/03/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Mülkiyeti müvekkiline ait olan, ... plaka nolu vinçin, 15/11/2017 tarihli Mobil Vinç Kiralama Sözleşmesi ile aylık 19.000,00-TL + KDV üzerinden, davalı şirketler tarafnıdan kurulan .... Ortalığı'na kiralandığını , yapılan kira sözleşmesinden doğan 6 aylık kira bedelinin müvekkiline ödenmemesi üzerine müvekkilinin mağdur durumda düştüğünü ve davalı tarafa başvurduğunu ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile borcu bulunmadığı ve iş makinalarının kendi uhdesinde olmadığına ilişkin cevap verildiğini, iş makinasını davalı iş ortalığına müvekkilinin kiraladığını, malikininde müvekkili olduğunu, iş makinasını teslim alıp kullanmasına rağmen uhdelerinde bulunmadığı iddia ettiği ancak teslim edildiğine dair bir belge ve delil sunulmadığını beyanla, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından 15/11/2017 tarihli sözleşme ile kiralanan ve müvekkiline teslim edilmeyen .... aynen teslimine, teslimi mümkün olmadığı takdirde bilirkişi tarafından tespit edilecek bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsil olarak tahsili ile her aynı kira bedelinin sözleşme gereğince bir sonraki aynı 20 sinden itibaren işleyecek tüm reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsil tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraflarca davaya cevap sunulmamıştır.
GEREKÇE :
Dava, Sözleşmeden Kaynaklı Alacak davasıdır.
Mahkememizin ... karar sayılı kararı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmekle, işbu esasa kayıt olmuştur.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Taraflar arasında imzalanan 15/11/2017 tarihli "...plakalı vincin" kiralama sözleşmesi gereğince davacının davalılardan (iş ortaklığı) kira alacağı bulunup bulunmadığı, sözleşmenin feshedilip edilmediği edilmiş ise ne zaman edildiği, sözleşmeye konu vincin davacıya teslim edilip edilmediği, davalılar uhdesinde bulunup bulunmadığı, davacıya vinç teslim edilmemişse aynen teslimi, aynen teslimi mümkün değilse bedelinin ödenmesini ve kira alacağı varsa miktarı, alacağı talep etme hakkı bulunup bulunmadığı hususunda toplanmıştır.
Mahkememizce, ticaret sicil kayıtları, noter evrakı, kira sözleşmesi aslı/sureti, vergi dairesi kayıtları, sgk kayıtları dosya arasına alınmış, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Nitelikli Hesap uzmanınca rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 22/08/2022 tarihli raporda, davanın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak alacak ve dava konusu vincin aynen teslimi veya bedelinin tazmini davası olduğu, dava değerinin 10.000,00-TL olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ve işin başlangıç tarihinin 15.11.2017 olduğu, sözleşme süresinin bitiş tarihinin ise 31.12.2017 olduğu, davalı tarafın cevap dilekçesinde sözleşmenin 07.06.2018 tarihinde son bulduğunu beyan ettiği, bu nedenle sözleşmenin 31.12.2017 tarihinden sonra da devam ettiği, her ne kadar Sözleşmenin 5. Maddesine göre kira süresinin uzatılması bildirimlerinin taraflarca 10 gün önceden yazılı olarak yapılması kararlaştırılmış ise de, aynı maddenin devamında sözleşmenin feshedilmemesi durumunda her defasında sözleşmenin birer aylık sürelerle uzayacağının da kararlaştırıldığı, dosya kapsamında yapılan incelemede taraflarca yazılı bir bildirim yapılmamasına rağmen, sözleşmenin bitiş süresi olan 31.12.2017 tarihinden sonra da sözleşme süresinin uzadığı görüldüğünden, hukuki değerlendirme ve takdir yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere sözleşmenin taraflarca feshedilmediği ve her defasında birer aylık sürelerle uzadığı, sözleşmenin 5. Maddesine göre sözleşmenin taraflarca feshedilebilmesi için 10 gün önceden yazılı olarak bildirim yapılması gerektiğinin kararlaştırıldığı, ancak dosya kapsamında yapılan incelemede sözleşmenin feshedildiğine ilişkin davalı tarafından yapılmış bir bildirime veya taraflarca fesih iradesinin ortaya koyulduğuna ilişkin bir belgeye rastlanmadığı, bu doğrultuda hukuki değerlendirme ve takdir yetkisi Sayın Mahkeme'ye ait olduğu üzere, sözleşme süresinin 07.06.2018 tarihinden sonra da uzadığı, mahkeme tarafından davacının alacaklı olduğunun değerlendirilmesi durumunda, davacının alacağının kesin olarak belirlenebilmesi için, dosyaya sunulmuş bulunan banka kayıtlarının, davalı tarafından yapılan ödemelerin, hak edişlerin, BA-BS formlarının ve tarafların defter ve mali kayıtlarının incelenmesi için dosyada bir adet Mali Müşavir bilirkişinin görevlendirilmesi durumunda gerekli hesaplamanın yapılabileceği, her ne kadar davalı iş ortaklığı tarafından, davacıya ait olan ... plakalı... kendi uhdelerinde olmadığı, davacıya iade edildiği, hatta söz konusu vincin davacı tarafından dava dışı ... isimli bir firmaya kiralandığı iddia edilmiş ise de, dosya kapsamında yapılan incelemede dava konusu vincin davacıya iade edildiğine veya vincin dava dışı bir başka firmaya kiralandığına ilişkin herhangi bir belgeye rastlanmadığı, mahkeme tarafından dava konusu vincin bedelinin davacıya iade edilmesi gerektiğinin değerlendirilmesi durumunda, vincin rayiç bedelinin tespit edilebilmesi için dosyada bir adet Makine Mühendisi bilirkişinin görevlendirilmesi durumunda gerekli hesaplamanın yapılabileceği, rapor edilmiştir.
Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacıyla HMK. nın 273. maddesi gereğince mevcut bilirkişi 'ye 1 adet Makine Mühendisi ile 1 adet Mali Müşavir eklenmek sureti ile yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti marifeti ile inceleme yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 25/11/2022 tarihli raporda, sözleşmenin ilgili maddelerine göre, taraflardan herhangi birinin yazılı olarak sözleşmeyi feshetmemesi durumunda her defasında sözleşmenin birer aylık sürelerle uzamış sayılacağına karar verildiğinden, sözleşmenin uzamış sayıldığı görüşümüzde herhangi bir değişiklik olmadığı, dosya kapsamında taraflardan herhangi biri tarafından sözleşmenin sonlandırıldığına veya davalı iş ortaklığı tarafından dava konusu vincin davacıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafından söz konusu vincin dava dışı başka şirketlere kiraya verilmeye devam edildiği iddia edilmiş olsa da, davacıya ait defterlerin ... bulunmaması ve ayrıca kurulumuza bu yönde bir görev verilmemesi karşısında, davacı defterlerinin incelenerek söz konusu vincin “...” veya başka firmalara kiralanıp kiralanmadığının tespitinin yapılamadığı, yapılan mali inceleme neticesinde, davalı iş ortaklığının kendi ticari defterler kayıtlarına göre 31.12.2019 tarihi itibariyle davacıya herhangi bir borçları ve alacakları olmadığı, mahkeme tarafından, davacıya ait olan Fatih marka 1993 model Mobil Vincin rayiç bedelinin davalı iş ortaklığı tarafından davacıya iade edilmesi gerektiği yönünde kanaat hasıl olması durumunda, söz konusu vincin dava tarihindeki (05.03.2020) rayiç bedelinin 170.019,33-TL olarak tespit edildiği, mahkeme tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin birer aylık dönemlerle uzadığının kabul edilmesi halinde, davacı tarafından davalı iş ortaklığına keşide edilen ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesinde son 6 aylık kira bedeli talep edildiğinden, Aralık 2018 tarihinden dava tarihine kadar KDV dahil 336.300,00-TL kira bedeli hesaplandığı rapor edilmiştir.
Davacı tarafın 2017-2018-2019 yıllarına ait ticari defter kayıtlarının incelenmesi amacı ile.... arasındaki 15.11.2017 tarihinde mobil vinç kiralama sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme kapsamında; 07.06.2018 tarihine kadar aylar itibariyle davalı iş ortaklığı tarafından puantajlara göre hazırlanan hak ediş tutarlarına göre davacı... tarafından 120.026,85 TL. fatura düzenlendiği, yasal defterlerine kayıt edildiği, davalı tarafından iş ortaklığı unvanına düzenlenen fatura bedellerinin davacının Kuveyt Türk Katılım Bankası nezdinde bulunan... no.lu hesabına 120.026,85 TL. EFT gönderildiği, davacı tarafın incelenmesi yapılan defter ve kayıtları 15.11.2017-07.06.2018 dönemini kapsadığı ihtilaf dönemini kapsamadığı ihtilaf konusu hususlarda tespit yapılmadığı rapor edilmiş,
Tarafların itirazları ile davacının 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve kayıtları incelenmek sureti ile davalı iddialarında yer aldığı üzere dava konusu vincin 07/06/2018 tarihinde sonra "..." veya başka firmalara kiralanmasına/kullanımına verilip verilmediği hususunda tespit yapılması ve davalı ile davacı arasında 07/06/2018 tarihinden ticari ilişkinin devam edip etmediği (Bilirkişi raporunun 6. Sayfasında belirtilen tahsilatlar, para alışverişleri vb. gibi) yapılan ödeme veya tahsilatların ne olduğu dava konusu vinç kiralamasına ilişkin olup olmadığı hususunda bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 05/06/2023 tarihli ek raporda, davacı 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, dava konusu vincin 07/06/2018 tarihinden sonra "..." veya başka firmalara kiralanmasına/kullanımına verilip verilmediği konusunda davacının defter kayıtlarında "..." adına 120 Alıcılar hesabında yer almadığı, gibi defter kayıtlarında bahse konu vinç içinde herhangi bir gelir kaydının da bulunmadığı, davacının ticari defter kayıtlarında kök raporun tespitler 2. Maddesindeki tabloda tespiti yapılan faturalardan başka davalı unvanına düzenlenmiş fatura olmadığı ve bu faturalara mukabil olan ödemelerden başka davalı iş ortaklığı tarafından yapılmış bir ödemenin bulunmadığı, iş ortaklığı tarafından da 07/06/208 tarihinden sonraki dönem için hazırlanmış puantajı olmadığı, dolayısı ile yanlarının ticari ilişkisi olmadığı, davacı tarafından düzenlenen kök raporda tespiti yapılan faturaların davalı iş ortaklığı tarafından hazırlanan ... çalışma dönemleri için hazırlanmış puantajına göre faturalandırıldıı, yevmiye defter kayıtlarında davalıyı 120 Alıcılar ana hesabının ... İş ortakılğı muavin hesap kodu ile takip ettiği ve davalı iş ortaklığı ünvanına düzenlenmiş faturalı da bu hesap adı altında takip ettiği, davalı iş ortaklığı tarafından yapılan ödemelerde ... nezdinde bulunan hesabına gönderildiği rapor edilmiştir.
Mahkememizin 12/06/2023 tarihli celsesinde, davalı talepleri ile itirazların her birini karşılayacak mahiyette önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 23/10/2023 tarihli ek raporda, sözleşmenin ilgili maddelerine göre, taraflardan herhangi birinin yazılı olarak sözleşmeyi feshetmemesi durumunda her defasında sözleşmenin birer aylık sürelerle uzamış sayılacağına karar verildiğinden, sözleşmenin uzamış sayıldığı görüşte herhangi bir değişiklik olmadığı, dosya kapsamında taraflardan herhangi biri tarafından sözleşmenin sonlandırıldığına veya davalı iş ortaklığı tarafından dava konusu vincin davacıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafından söz konusu vincin dava dışı başka şirketlere kiraya verilmeye devam edildiği iddia edilmiş olsa da, davacıya ait defterlerin ... bulunmaması ve ayrıca kurulumuza bu yönde bir görev verilmemesi karşısında, davacı defterlerinin incelenerek söz konusu vincin ... Vinç” veya başka firmalara kiralanıp kiralanmadığının tespitinin yapılamadığı, yapılan mali inceleme neticesinde, davalı iş ortaklığının kendi ticari defterler kayıtlarına göre 31.12.2019 tarihi itibariyle davacıya herhangi bir borçları ve alacakları olmadığı, mahkeme tarafından, davacıya ait olan... rayiç bedelinin davalı iş ortaklığı tarafından davacıya iade edilmesi gerektiği yönünde kanaat hasıl olması durumunda, söz konusu vincin dava tarihindeki (05.03.2020) rayiç bedelinin kök raporda 170.019,33-TL olarak tespit edildiği, bununla birlikte, vincin kullanılmasından dolayı uğradığı değer kaybı da göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması halinde vincin dava tarihindeki değeri 222.046,91 TL. olarak hesaplandığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, mahkeme tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin birer aylık dönemlerle uzadığının kabul edilmesi halinde, davacı tarafından davalı iş ortaklığına keşide edilen...Yevmiye Numaralı İhtarnamesinde son 6 aylık kira bedeli talep edildiğinden Aralık 2018 tarihinden dava tarihine kadar KDV dahil 336.300,00-TL kira bedeli hesaplandığı rapor edilmiş, tarafların itirazlarında, kira bedelinin tespitine yönelik itirazlar ile davacının ticari defter kayıtlarının incelenmesine ilişkin mübrez bilirkişi raporu da dikkate alınarak dava konusu vincin başka firmalara kiralanması ve vincin dava tarihindeki kira bedeli tespitine yönelik itirazların incelenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 26/01/2024 tarihli ek raporda, dosya kapsamında yer alan 15.05.2023 tarihli ek raporun 5. Sayfasında “Yüce Mahkemenin görevlendirme kapsamında, davacı yanın 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve kayıtları tekrar incelendiği, 07.06.2018 tarihinden sonra ....Vinç” ad/unvanı ticari defter kayıtlarında yer almadığının görüldüğü, fatura bilgisinde bahse konu olan vinç için düzenlenmiş herhangi bir faturaya rastlanılmamıştır.” denilerek, dava konusu vinç adına 2018 ve 2019 yıllarında ...” adına veya başka bir firma/şahıs adına düzenlenmiş bir faturaya rastlanılmadığı, bu yönde söz konusu vincin başka şahıs ya da firmalara kiralandığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı, kök rapor ile 1. ve 2. Ek raporda belirtilen görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir.
Davacı vekilince 24/05/2024 tarihinde sunulan ıslah dilekçesi ile , dava konusu “1993 model 06-9-3618 plakalı ... yargılama aşamasında bilirkişi raporu ile tespit edilen bedeli olan 222.046,91 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, dava konusu vinç için yargılama aşamasında bilirkişi raporu ile tespit edilen, 336.300,00 TL kira alacağının, her ayın kira bedeline sözleşme gereğince bir sonraki ayın 20 sinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve kanuni vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcının yatırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce, yapılan yargılama, toplanan deliller ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporları ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde,
Taraflar arasında imzalanan 15/11/2017 tarihli "1993 model ... plakalı vincin" kiralama sözleşmesi gereğince davacının davalılardan (iş ortaklığı) kira alacağı ile vincin teslim edilmediği iddiasıyla öncelikle vincin aynan teslimi mümkün değilse bedelinin istemine ilişkin eldeki davada;
İhtilafın çözümüne tarafların iddialarına yönelik olarak tarafların ticari defter ve kayıtları, dosya muhteviyatı davaya konu edilen 15/11/2017 tarihli "... plakalı vincin" kiralama sözleşmesi incelenmesine yönelik olarak hazırlanan mahkememizce hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen kök ve ek bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere;
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ve işin başlangıç tarihinin 15.11.2017 olduğu, bitiş tarihinin ise 31.12.2017 olduğu, davalı tarafın cevap dilekçesinde sözleşmenin 07.06.2018 tarihinde vincin teslim edilmesi suretiyle feshedildiğini, son bulduğunu iddia edilmiş ise de , sözleşmenin 5. Maddesine göre kira süresinin uzatılması bildirimlerinin taraflarca 10 gün önceden yazılı olarak yapılması kararlaştırılmış ancak aynı maddenin devamında sözleşmenin feshedilmemesi durumunda her defasında sözleşmenin birer aylık sürelerle uzayacağının da kararlaştırıldığı, anılan maddeye göre sözleşmenin taraflarca feshedilebilmesi için 10 gün önceden yazılı olarak bildirim yapılması gerekmesine rağmen dosya kapsamında yapılan incelemede sözleşmenin feshedildiğine ve ya vincin davacıya teslim edildiğine ilişkin davalı tarafından yapılmış bir bildirime, teslim tutanağına veya taraflarca fesih iradesinin ortaya koyulduğuna ilişkin bir belgeye rastlanmadığı,
Yine bu hususta davalı tarafından sözleşme konusu vincin daha sonraki tarihlerde .... firmasına kiralandığı iddia edilmiş ise de mahallinde ticari defter ve kayıtların incelenmesinde dava konusu vinç adına 2018 ve 2019 yıllarında “...” adına veya başka bir firma/şahıs adına düzenlenmiş bir faturaya rastlanılmadığı, bu yönde söz konusu vincin başka şahıs ya da firmalara kiralandığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın sözleşmenin feshedildiği, vincin teslim edildiği hatta başka firmalara kiralandığı iddialarını ispat külfeti bulunan davalının iddialarını ispat edemediği, bu durumda sözleşmenin feshedilmediği, geçerli olduğu, sözleşme süresinin 07.06.2018 tarihinden sonra birer aylık sürelerle uzadığı, davacının kira alacağı ve sözleşme konusu vincin aynen teslimi talep etme hakkının bulunduğu, bu konuda davacının ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesinde son 6 aylık kira bedeli talep ettiği , süre açısından temerrüde düşürmediği gözetilerek Aralık 2018 tarihinden dava tarihine kadar KDV dahil 336.300,00-TL kira bedeli ile vincin fiziki olarak mevcut olmaması nedeniyle aynen teslimi mümkün olmadığından ve kira bedeli verildiğinden ayrıca değer kaybının vinç bedeline eklenmesine ilişkin davacı talebi uygun görülmeyerek vincin dava tarihindeki rayiç bedeli olan 170.019,33-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile 170.019,33-TL vinç bedeli ile 336.300,00-TL vinç kira bedeli olmak üzere toplam 506.319,33-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 34.586,67-TL olduğundan, peşin alınan 9.540,78‬-TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 25.045,89‬-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin 1.196,97-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geri kalan 123,03-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 76.884,71-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar duruşmada kendilerine ayrı ayrı vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 9.595,18‬-TL harç toplamı ile 10.987,27-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 20.582,45-TL yargılama giderinin 18.664,16-TL7sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ....ş tarafından yatırılan 1.125,00-TL bilirkişi ücretinin 104,85-TL'sinin davacıdan alınarak, işbu davalıya verilmesine, geri kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2024

...
¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy