T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/670 Esas
KARAR NO: 2022/222
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2021
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
KR.YZL.TARİHİ: 08/04/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... Enerji Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.ş. ile davalı ... Nakliyat Hayvancılık Tavukçuluk İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş. arasında 15/04/2019 tarihli Ticari Satım Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmeye istinaden müvekkili şirket sözleşme kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirerek sözleşme konusu güneş panellerini tam ve noksansız şekilde davalı şirkete teslim ettiğini, müvekkili şirket, 15.04.2019 tarihli sözleşmeden doğan edimini ifası sonrasında sözleşmenin ''Tarafların Yükümlülükleri'' başlığı 2.maddesinde düzenlendiği şekilde dava dışı ... A.Ş. adına 18.04.2019 tarih ve PLW2019000000033 sayılı 882.687,92-TL tutarlı faturayı düzenlediğini ve ... A.Ş.'ye teslim edildiğini, söz konusu faturaya yasa tarafından hak düşürücü olarak belirlenen süre içerisinde herhangi bir itiraz olmadığını, bilindiği üzere, fatura sözleşmenin icrasını veya icrasına girişildiğini gösteren bir belge olduğunu, davalı tarafından içerdiği ürünler tam ve noksansız teslim edilen 18.04.2019 tarih ve PLW2019000000033 sayılı 882.687,92-TL tutarlı faturanın 134.647,31-TL'lik kısmının ödenmemesi üzerine, müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 15/04/2019 tarihli sözleşmede kararlaştırılan hükümlere uygun bir biçimde borcun takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %15 Ticari Temerrüt Faizi (TTK.1530/7) ile tahsiline yönelik Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı tahtında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı ise işbu takibe yetki, borç, faiz ve tüm ferileri yönünden itiraz ettiğini, takibin durduğunu beyanla davanın kabulü ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinin talep sonuç kısmında esas talep olarak "davalının Kayseri ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini" talep ettiğini, müvekkili şirketin bu takip dosyasına herhangi bir itirazının söz konusu olmayacağını, bu nedenle dava konusu da edilemeyeceğini, davalı, davacı ve dava dışı ... A.ş.arasında 15/04/2019 tarihli üçlü bir sözleşme yapıldığını, müvekkili davalı şirket, karşı tarafa parasal borcunu eksiksiz olarak ödediğini, buradaki uyuşmazlığın faturada görünen KDV'nin müvekkili davalı şirketten istenip istenmeyeceği noktasında toplandığını, müvekkili davalı şirketin, davacıya ...tarihli ihtarname gönderdiğini, bu ihtarnamede davalının, davacının aracı kıldığı dava dışı ... A.ş. İle 07/02/2019 tarihli sözleşme yaptığını, ancak ... A.ş.'nin söz konusu güneş enerji üretim panellerini şartnameye uymayarak teslim etmediğini, böylece davalının zarara uğradığını...,davacının başlattığı icra takibine dava dışı ... A.ş.itiraz etmediğini, takibin ... A.ş.yönünden kesinleştiğini, ancak müvekkili davalı şirket haklı nedenlerle icra takibine itiraz ettiğini, davacının fatura keserek dava konusu KDV'yi talep ettiği ... A.ş.'den gerekli tahsilatı icra yoluyla da yapamadığı için hukuka aykırı olarak davanın ve icra takibinin konusu oluşturan KDV'yi yasal olarak KDV'den muaf olan müvekkili şirketten tahsil etme çabasına girdiğini, üstelik davalı şirkete fatura dahi kesmediği halde iş bu haksız ve yersiz davayı ikame ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE KABUL: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizin 24/03/2021 tarih, 2021/2 Esas ve 2021/199 Karar sayılı ilamı ile; davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 22. Hukuk Dairesinin 07/10/2021 tarih, 2021/992 esas, 2021/1530 Karar sayılı ilamı ile; "....Taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesinde bu üçlü ilişkiye ait tarafların hak ve yükümlülükleri düzenlenmiş olup, sözleşme kapsamında davalının yükümlülükleri de bu kapsamda düzenlenmiştir. Davalı yanca söz konusu sözleşme kapsamında yükümlülüklerinin bulunduğu kabul edilmekle birlikte sözleşme kapsamında takibe dayanak alacak yönünden (KDV muafiyetinin bulunması nedeniyle) sorumlu olmadığı savunulmuştur. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları gözetilerek takip nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı hususu, taraf delilleri toplanarak ve sözleşmenin ilgili hükümleri yorumlanarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir.
Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Bu durumda, tarafların davanın esası ile ilgili tüm delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına...." karar verilmiştir.
Davalının ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla Erzincan Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazıldığı, davalının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılıp yapılmadığının dolayısı ile delil niteliğine haiz olup olmadığının tespiti, davaya konu faturanın/faturaların/davaya konu sözleşmenin ve dava dışı ...'dan gelen herhangi bir kaydın davalının ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığının kayıtlı ise kayıt tarihinin tespiti, faturaya/faturalara/davaya konu sözleşmeye istinaden davalı tarafın ticari defterlerinde ödeme kaydının olup olmadığının varsa ödeme miktarı ve ödeme tarihinin bildirilmesi var ise dayanak belgenin ibrazı, davalının ticari defterleri arasında farklılık var ise farklılık arz eden kayıtların tespiti ve dayanaklarının ibrazı, takip tarihi itibari ile borç miktarının tespiti maksadıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 28/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı şirket ... Enerji Üretim A.Ş.ile davalı ... Nakliyat Hayvancılık Tavukçuluk İnş. Gıda San. Tic. A.Ş.arasında 07/02/2019 tarihinde bir sözleşme düzenlendiği, sözleşme bedelinin 176.418,00 USD olduğu, sözleşme tarihindeki kur değerinin 5.2100 TL olarak belirtildiği, sözlemedeki bedelin KDV dahil veya hariç bedel olup olmadığı yönünde bir ibarenin bulunmadığı, daha sonrasında ... Enerji Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.ile davalı şirket ... Nakliyat Hayvancılık Tavukçuluk İnş. Gıda San. Tic. A.Ş.ve dava dışı olan ... Enerji Üretim A.Ş.arasında 15/04/2019 ztarihinde ayrı bir ticari satım sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında 18/04/2019 tarih ve PLW2019000000033 nolu 882.687,92 TL tutarındaki faturanın ise davacı tarafından dava dışı şirket ... Enerji Üretim A.Ş.adına düzenlendiği, davaya konu edilen tutarın 18/04/2019 tarih ve PLW2019000000033 nolu faturada belirtilen 134.647,31 TL tutarındaki tahsil edilmesi gereken KDV olduğu ve bu tutarın tahsili yönünden davacı şirketin daha önce dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.hakkında icra takibi başlattığı, davalının 1.sıra nolu Türkiye-AB katılım öncesi yardım aracı (IPAII) çevre anlaşması genel tebliği kapsamında 06/11/2018 tarihinden başlayıp 30/04/2019 tarihinde sonuçlanmak üzere 2.192.527,77 TL bütçeli sözleşme imzaladığı ve bu kapsamda Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikasına sahip olduğu, dolayısı ile iş bu sertifikasına sahip olduğu, dolayısı ile işbu sertifikanın bir örneğini tedarikçilere ibraz etmesi halinde alacağı mal ve hizmetlerin katma değer vergisinden istisna olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 2.maddesinin 2.fıkrasından da anlaşılacağı üzere iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme akit yapılmak suretiyle malın el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde aradaki safhaların her birinin teslim olarak sayıldığı, dolayısı ile davacının söz konusu faturayı aracı olan ... Enerji Üretim A.Ş.adına düzenlediği ve faturada belirtilen 134.647,31 TL tutarındaki tahsil edilmesi gereken KDV'nin ödenmesinde dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.'nin sorumlu olacağı, aracı şirket ... Enerji Üretim A.Ş.'nin sözleşme kapsamında belirtilen ürünleri davalı ... Nakliyat Hayvancılık Tavukçuluk Enerji İnş. Gıda San. Tic. A.Ş.'ye fatura etmesi gerektiği ancak davacı veya dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş.tarafından davalı adına düzenlenmiş herhangi bir faturanın bulunmadığı, davalı tarafından dava dışı şirket ... Enerji sistemleri A.Ş.adına davacı ... Enerji Sistemleri A.Ş.'ne banka aracılığı ile 18.04/2019 tarihinde (180.000,00+180.000,00)=360.000,00 TL 26/07/2019 tarihinde 464.000,00 TL, 31/10/2019 tarihinde 80.000,00 TL olmak üzere toplamda 904.000,00 TL gönderdiği banka ve defter kayıtlarından tespit edilemediği, davacının ... Enerji A.Ş.'ne düzenlenmiş olduğu faturada hesaplanan 134.647,31 TL tutarındaki KDV'yi yine dava dışı olan ... Enerji A.Ş.'den talep etmesi gerektiği, davalıdan talep etmesinin hukuki olmayacağı rapor edilmiştir.
Dosya kapsamına göre; taraflar ve dava dışı ... Şirketi arasında 15/04/2019 tarihinde sözleşme imzalandığı ve sözleşme kapsamında ürünün davalıya teslim edildiği noktasında bir ihtilaf bulunmayıp ihtilaf, davacının sözleşme kapsamında teslim edilen ürünler için keşide ettiği fatura sebebiyle alacaklı olup olmadığı, faturada bulunan KDV tutarından kimin sorumlu olduğu noktasında toplanmış olduğu tespit edilmiştir.
Dava ve takip dayanağı 15/04/2019 tarihli sözleşmede; davacı ... Enerji ...A.Ş., davalı ... Nak....A.Ş.ve dava dışı ... Enerji...A.Ş.taraf olarak yer almaktadırlar. Sözleşmenin 3. maddesi ve taraflarının iddia ve savunmalarına göre davacının sözleşme konusu PV panellerini davalıya teslim ettiği noktasında ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı bu ürünleri davalıya teslim etmiş, ürünlere ait faturayı ise dava dışı .....A.Ş. adına kesmiştir. İşbu faturadan kaynaklı borcu ise kısmen (KDV hariç) davalının ödediği taraflar arasındaki sözleşme, davalının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ve yine tarafların dava ve cevap dilekçeleri içeriği ile belirlenmiştir. Dava dışı ... sözleşme konusu işe ait faturayı BA formu ile ilgili vergi dairesine bildirmiş ise de; söz konusu fatura borcundan dolayı davacıya karşı sadece dava dışı ...'un sorumlu tutulması mümkün değildir. Zira davalı ...'da sözleşmede taraf olarak davacıya karşı borcun ödenmesi konusunda taahhüt altına girmiş olup davalının borca ilişkin KDV tutarından sorumlu olmayacağına ilişkin bir hüküm de bulunmamaktadır. Davalının devletten KDV muafiyeti bulunduğuna ilişkin savunmasının da taraflar arasındaki sözleşme gözetildiğinde davacıya karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Davalının yapılan sözleşme gereği tüm borcun ödenmesi noktasında davacıya karşı yükümlülük altına girdiği gözetildiğinde ödenmeyen KDV borcu bakımından da davacıya karşı ödeme yapması zorunluluğu kabul edilmelidir. Bu zorunluluk altında davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, takip tarihinden önce talep edilen KDV bakımından davalının temerrüde düşürülmediği gözetilerek takipte talep edilen işlemiş faize hükmedilmemiş, takip konusu asıl alacak (KDV) miktarının likit olması ve davalının itirazında haksız olması karşısında asıl alacak üzerinden takdiren %20 hesabı ile icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davalının Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 134.647,31 TL asıl alacak (KDV) bakımından iptali ile takibin kaldığı yerden aynı şartlarda devamına,
26.929,46 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 9.197,76 TL olduğundan peşin alınan 1.931,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.266,58 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL olduğundan söz konusu ücretin 1.111,55 TL'sinin davalıdan geri kalan 208,45 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 16.741,49 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.998,98 TL harç toplamı ve 944,88 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.943,86 TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 2.478,97 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2022
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır