T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/70 Esas
KARAR NO: 2022/124
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 28/01/2021
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
KR.YZL.TARİHİ: 11/03/2022
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin I.ve II. etap olmak üzere toplam 335 ortaklı olarak kurulduğunu, ortaklarına konut tahsisi için ... parselde kat karşılığı inşaat yapmak ve buradaki binalardan inşaat bedel olarak elde edeceği bağımsız bölümleri ortaklarına tahsis etmek amacını taşıdığını, kooperatif yalnız I.ve II.etap olarak adlandırdığı parseller üzerine yaptığı inşaattan kooperatife özgülenen 206 konut tahsis ettiği ortaklara ferdileşme işlemlerini de yaparak tapularını verdiğini, bu nedenle konutlarının tapusunu alan bu ortaklardan bazıları parasal yükümlülükleri yerine getirmemek için birer birer kooperatiften istifa ettiğini, ancak müvekkili kooperatife üye olup, halihazırda parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olsa da konutunu edinememiş yaklaşık 80 üye mevcut olduğunu, müvekkili kooperatifin 16/04/2019 tarihli son Genel Kurul'da tasfiye kararı almış olsa da kooperatif fiilen tasfiye aşamasına geçmediğini, tasfiyeye ilişkin alınan karar Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ile iptal edildiğini, müvekkili kooperatifin halen aktif ve henüz konutunu edinemediğini, üyelerin mağduriyetlerini gidermek için faaliyetlerine devam ettiğini, davalının 26/02/2005 tarihinde üye kooperatife üye olduğunu ve bu kooperatif üyeliği dolayısıyla da ... nolu bağımsız bölüme kayıtlı taşınmazı edindiğini, davalının 27/10/2011 tarihinde kooperatif yönetim kuruluna sunduğu dilekçede "dairemi sattım, üyelikten ayrılmak istiyorum" şeklinde istifaname ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, istifa etmek suretiyle kooperatif üyeliğinden çıkan ve o tarihten beri hiçbir parasal yükümlülüğünü yerine getirmediğini beyanla, ... nolu bağımsız bölümde kayıtlı tapu kaydının iptaline ve davacı kooperatif adına tesciline, şayet bu mümkün değilse, daire bedelinin belirlenebilir hale gelmesinden sonra talebi artırmak üzere fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL daire bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşınmazı davacıdan doğrudan tapu yolu ile almadığını, dava konusu taşınmazı uzun yıllar önce davacının bilgisi dahilinde sattığını, bu sebeple husumet itirazında bulunduğunu, davacı tarafından yatırılan harç miktarı eksik olduğunu, konu dava şartı olduğundan taşınmazın değeri üzerinden eksik harcın ikmal edilmesini, müvekkili ...'ün davacı kooperatife üye olduğunu, kesin maliyet bedeli belirlenen konutun üyelik ve aidat, şerefiye bedeli, ve kooperatif genel giderleri eksiksiz ve zamanında ödediğini, ana sözleşmenin 62. maddesine göre 26.02.2005 tarihinde kendisine bağımsız bölümün tahsis, tescil ve teslim edildiğini ve tapu işlemlerinin yapıldığını, çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak isteyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm ana sözleşmeye konulabilir.’ dediğini, müvekkili kanun gereği hakkını kullanmış ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, Yönetim Kurulunca da mali sorumluluğu ve herhangi bir borcu olmaması üzerine ortaklıktan ayrılması konusunda sakınca görmediğinden istifa istemi kabul edildiğini, bu gerekçeyle daha sonradan kendisine dava açılması haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME; Dava, kooperatif ortaklığından istifa edilmesi nedeniyle ortak adına kayıtlı taşınmazın öncelikle tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili, olmadığı takdirde bedelinin alınarak davacıya verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı kooperatifin tasfiyesine ilişkin genel kurul kararının iptali için açılan Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydı ve ekleri getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların gösterdikleri diğer tüm deliler toplanmıştır.
Kooperatife ait defter ve kayıtlar ile dosyaya getirtilen tüm belgeler incelenmek sureti ile kooperatifin kuruluş tarihi mevcut durumu (tasfiye halinde olup olmadığı) davalının kooperatife hangi tarihte ve hangi şartlarda üye olduğu, üye olduğu süre boyunca var ise parasal yükümlülüklerini (aidat vb.) yerine getirip getirmediği, kooperatiften ne zaman ne şekilde ayrıldığı, ayrılış koşullarını sağlayıp sağlamadığı, kendisine yapılan tahsisin ana sözleşme ve mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı ve ayrıca dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değerinin ne olduğu hususlarında rapor düzenlenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 03/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ..., kooperatif üyeliği hakkından kaynaklı kura ile adına tahsis edilmiş ve kooperatifin yazısına istinaden adını tapu tescili yapılmış konutunu 30.09.2011 tarihinde satmış, akabinde kooperatif üyeliğinden istifa etmiş 23.01.2013 tarihinde kooperatif yönetimiyle ibralaşmış, Kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 5/a maddesinde kendilerine konut tahsisi yapılmış üyelerin ferdileştirmeleri kabul edilmiştir. Davacı kooperatifçe dava konusu talep, konutunu almış üyelerin parasal yükümlülüklerden istifayla kaçınmasının, kooperatifin kuruluş amacına ve üyeler arasındaki eşitlik ilkesine ters olduğu ve konutunu edinememiş üyelerin mağduriyetine sebebiyet verildiği gerekçesine dayandırılmaktadır. Kendilerine konut verilememiş mağdur olan üyelerin mağduriyetlerinin(parasal olarak) giderilmesi için Kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 5/c maddesinde (konutunu teslim aldıktan sonra istifa etmiş üyeleri de kapsayan) belirlenmiş ödeme kararı alınmış olduğu, Ankara ... Ticaret Mahkemesinin yetersiz karar nisabı nedeniyle alınmış tasfiye kararının geçersiz bulunmasına karşın, yapılacak veya yapımı devam eden konut inşaatı bulunmayan kooperatifin (alacakların tahsil, borçlarını ödeme durumunda)fiili tasfiye hali söz konusu olduğu, Kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunda 5. maddesinde kabul edilmiş kararların(5/c dahil), dava konusu konutunu teslim almamış üyelerin alacaklarının tasfiyesine yönelik olup, davalı adına tescili yapılmış konutun tapusunun iptali talebinin genel kurul kararıyla çelişkili, bu şartlarla Kooperatifteler Kanunu ve Ana Sözleşmenin ilgili maddelerinde karşılığı olmadığı kanısına varıldığı, Mahkemenin kararının tapu iptali yönünde olması halinde ise, ... Bağımsız Bölüm 28.01.2021 dava tarihi itibariyle değeri 351.196,55 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
Dosya kapsamına göre; davalının, davacı kooperatife üye olduğu ve daha sonra istifa ettiği sabit olup taraflar arasındaki ihtilafın, davalının istifası sebebiyle kooperatiften edindiği taşınmazı iade yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, bu mümkün değilse taşınmaz bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ... K. sayılı kararlarında açıklandığı üzere; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1. maddesi uyarınca, yapı kooperatiflerinin amacı karşılıklı yardım ve dayanışma içinde ortaklarını konut veya işyeri sahibi yapmaktır. Kooperatifler giderlerini ortaklarından topladıkları aidatlar ile karşılamak zorunda olduklarından, ortağın da konut isteyebilmesi için yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmesi ve kooperatife borcu olmaması gerekir. İstifa eden ortak ise ancak Kanun'un 17. ve ana sözleşmenin 15. maddesine göre kooperatiften istifa ettiği yıla göre genel gider payı düşüldükten sonra ödediği aidatın iadesini isteyebilir. Çıkan veya çıkarılan ortağın, kooperatif ortaklığı nedeniyle edindiği hakları da kooperatife iadesi gerekir. Bunun istisnası Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan kanun maddesinin 5983 sayılı Kanunu'nun 2. maddesi ile değiştirilen 2. fıkrası hükmüne göre; amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar.
Dosya kapsamından; davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7/a maddesinde kooperatifin tasfiyesine karar verildiği, bazı kooperatif ortaklarınca Ankara ... Ticaret Mahkemesine anılan genel kurulun iptali istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 09.10.2020 tarih ve ... E., 2020/504 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, tasfiyeye ilişkin gündemin 7/a maddesindeki kararın nitelikli çoğunlukla alınmadığı gerekçesiyle bu maddenin iptaline karar verildiği, taraf vekillerince hükmün istinafı üzerine Ankara BAM 23. Hukuk Dairesi'nin ... K. sayılı kararıyla HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği ve dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'da olduğu anlaşılmıştır.
Davacı kooperatifin dava tarihi itibariyle tasfiye halinde olduğu, tasfiye halinde bulunan kooperatiflerde 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81-2. maddesi uyarınca kooperatiften çıkan ortağın konutunun çıkma sebebiyle geri alınamayacağı, tasfiyeye ilişkin genel kurul kararının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi ile tasfiye halinden çıkan kooperatifin aynı taleple başvuruda bulunabileceği gözetilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL maktu harcın, peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 90,08 TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00 TL olduğundan söz konusu ücretin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi uyarınca ve harçlandırılan dava değerine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2022
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır