T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/792 Esas
KARAR NO: 2022/855
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/12/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2022
KR.YZL.TARİHİ: 04/01/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı/satıcı arasında 2 adet 110 Kva güçte Kabinli ATS'li otomatik jeneratör seti (Das Qz-110 OTSK model) alımı konusunda 04/10/2021 tarihinde anlaşma yapıldığını, sözleşmede Ankara mahkemelerinin yetkili kılındığını, müvekkili şirketin sözleşme imza tarihinde davalı tarafa 10.000,00-TL nakit ödeme yaptığını, geri kalan bakiye 130.000,00-TL için ise ... Katılım Bankası İzmit Şubesi 0015590 seri numaralı 70.000,00-TL bedelli, 31/01/2022 vadeli çek ile ... Katılım Bankası İzmit Şubesi 0015589 seri numaralı 60.00,00-TL bedelli, 31/01/2022 vadeli çekleri keşide ettiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiğini ve davalı tarafın edimlerini ifa etmemesi nedeni ile huzurdaki davanın açıldığını, jeneratörlerden ilkinin 05/10/2021 tarihinde ikincisinin ise 18/10/2021 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, ancak davanın açıldığı tarih itibari ile 1 adet jeneratörün teslim edildiğini ve sözleşmede belirtilen özelliklere sahip olmadığını müvekkilinin ihtiyacını karşılamadığını, keşide edilen çekler hakkında müvekkilinin mağdur olmaması için ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini ve davanın kabulü ile söz konusu çekler bakımından müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalının asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın mahiyeti itibari ile zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu ve dava şartı yokluğundan ret edilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında 04/10/2021 tarihinde satış sözleşmesinin imzalandığını, davacının jeneratörün 110 KVA olmadığı ve kullanıma uygun olmadığı iddialarında herhangi bir delil sunmadığını, borçlu/davacının davaya konu çekin bedelsizliğine ilişkin olarak önce borcun sebebini, daha sonra bu sebebin gerçekleşmediğini, yahut geçersizliğini veya ödeme gibi borcu sona erdiren bir olguyu ispat etmek ile yükümlü olduğunu iddialarını varsayımlara dayandırdığını, müvekkilinin malı temin etmekle kalmayıp üretim ve tedariklerini de yerine getirdiğini, davacının çekin karşılıksız olduğu ve borcunun bulunmadığına yönelik talebinin yersiz olduğunu, müvekkilinin Das Power tarafından davacıya akdettiği sözleşmedeki yaptığı ve satmayı taahhüt ettiği jeneratörler ile ilgili olarak yapılan tüm hazırlıkların, ödemelerin, satın almaların, imalat vd. Tüm işlemlerin davacı tarafından gözardı edildiğini, müvekkili tarafından jeneratörün tesliminin gerçekleştirildiğini, sevk irsaliyesini sunduklarını, sonrasında karşılığı bulunmayan çekin davacı tarafa teslimi ile nakit ödeme yapması karşılığında jeneratörün teslim edileceğinin bildirildiğini buna karşılık davacı tarafça ödeme yapılmadığını ve müvekkili tarafından da tesliminin gerçekleştirilmediğini, davacının tek taraflı sözleşmeden dönmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, haksız fesih nedeni ile müvekkilinin zarara uğradığını beyan ederek, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinde düzenlenen zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığı değerlendirilerek, arabuluculuk dava şartı aranmamıştır.
Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile Ankara ...İcra Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmıştır.
Davacının bildirdiği adresteki jeneratörün sözleşmedeki jeneratörle aynı özelliklere uygun olup olmadığı ve tarafların iddia ve savunmasına ilişkin diğer teknik hususların tespiti amacıyla Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, 27/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda, jeneratörde herhangi bir akım, gerilim ve sağladığı gücü gösteren plakaya rastlanılmadığı, üretici firma harici bilgi ve belgesinin bulunmadığı,taraflar arasında yapılan sözleşme ile ... Grup İnş. Enerji A.ş şantiyesine teslim edilen 1 adet jeneratörün sözleşme şartlarında belirtilen 110 KVA, Kabinli, ATS'li jeneratörle aynı teknik özelliklere uygun olup olmadığı etiket, plaka değerleri, broşür ve garanti belgesi ile tam yük çalışma gücü tespit edilemediği sözleşme ile anlaşılan jeneratör olduğu hususunda değerlendirme yapılamadığı ancak mevcut hali ile yüklenici ... Grup İnş. Enerji A.ş kabulü yaptıramayacağından sözleşmeye uygun bir jeneratör olmadığı rapor edilmiştir.
Davacı vekili 05/07/2022 tarihli dilekçesi ile 12/10/2022 tarihli celsedeki beyanında özetle; "Dava konusu 70.000,00-TL tutarlı çekin ödendiğini, müvekkiline bir adet jeneratör teslim edildiğini, yapılan 70.000,00-TL tutarlı çek ödemesinin teslim edilen jeneratöre karşılık olarak verildiğini kabul ettiklerini, iş bu çeke yönelik davanın konusuz kaldığını, ancak dava konusu diğer 60.000,00-TL tutarlı çek için menfi tespit taleplerinin devam ettiğini" beyan etmiştir.
Davacı vekili 12/10/2022 tarihli celsede de;"Borçlu olunmadığının tespiti istenilen 70.00,00-TL bedelli çekin ödendiğini, teslim edilen bir adet jeneratöre karşılık olarak verildiğini kabul ettiklerini, ancak diğer 60.000,00-TL bedelli çek için menfi tespit taleplerinin devam ettiğini" beyan etmiştir.
Davalı vekili aynı celsede;" 60.00,00-TL tutarlı çekin, Ankara 6 İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile Şirinoğlu Faktoring tarafından takibe konulduğunu, çekin imzasına itirazın söz konusu olduğunu, bu nedenle Ankara 16 İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yargılama yapılarak karar verildiğini, ikinci jeneratörün davacıya teslim edilmediği" beyan etmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında imzalanan 04/10/2021 tarihli iki adet sözleşme kapsamında davacıya teslimi öngörülen iki adet (özellikleri sözleşmede yazılı) jeneratörlerden birisinin davacıya teslim edildiği sabit olup teslim edilen jeneratörün sözleşmedeki özelliklerini haiz olup olmadığı, diğer jeneratörün teslim edilmemesinden dolayı sorumluluğun kimde olduğu, bu kapsamda yapılan sözleşmeler uyarınca davalıya verildiği sabit olan çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu belirlenmiştir.
Davacı, davalı ile nitelikleri sözleşmelerde yazılı iki adet jeneratörün satın alınması için 04/10/2021 tarihinde iki ayrı sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeler kapsamında davacıya 10.000,00 TL ödendiğini, ödenmeyen tutarlara karşılık birisi 70.000,00 ve diğeri de 60.000,00 TL tutarlı olmak üzere ... Katılım Bankası İzmit Şubesine ait iki ayrı çek verildiğini, verilen çeklere rağmen jeneratörlerin teslim edilmediğini iddia ederek dava konusu bu çeklerle ilgili olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı, yapılan sözleşmeye uygun olarak bir adet jeneratörü teslim ettiklerini, ancak diğerini henüz teslim edemediklerini savunarak davanını reddine karar verilmesini istemiştir.
Yargılama sırasında davacı vekili, her ne kadar kendilerine teslim edilen jeneratörün sözleşmede yazılı nitelikleri haiz değil ise de bu jeneratörün iş aldıkları kurum tarafından kabul edildiğini, bu kabul karşısında 70.000,00 TL tutarlı çek yönünden davanın konusuz kaldığını ifade etmiştir. Davacı vekilinin bu beyanı ve alınan yukarıda ayrıntıları yazılı bilirkişi raporu ile teslim edilen jeneratörün sözleşmede yazılı nitelikleri haiz olmadığının anlaşılmış olması karşısında 70.000,00 TL'lik çek yönünden davanın konusuz kaldığı değerlendirilerek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak teslim edilen jeneratörün sözleşmede yazılı nitelikleri haiz olmaması ve nitelikleri haiz jeneratörün süresinde teslim edilmemiş olması sebebiyle davacının dava tarihi itibariyle haklı olduğu kabul edilerek yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulması gerekmiştir.
Dava konusu 60.000,00 TL bedelli çeke gelince; her ne kadar bu çekin keşide tarihindeki oynama nedeniyle kambiyo senedi vasfında olmadığı davalı vekilince ifade edilmiş ve icra hukuk mahkemesince bu yönde karar verilmiş ise de; keşide tarihindeki oynamanın çekin kambiyo vasfını kaldırığı kabul edilse dahi çekin adi senet sayılmasını yani borçlandırıcı yönünü ortadan kaldırmadığı, bu nedenle bu çekle ilgili olarak menfi tespit kararı verilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmadığı değerlendirilmiş, çekin borçlandırıcı yönünün devam ediyor olması ve davalı vekilinin söz konusu çekin alındığı sözleşme kapsamında jeneratörün süresinde müvekkili tarafından teslim edilmediğine yönelik ikrarı gözetilerek bu çekle ilgili olarak davacının borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Katılım Bankası İzmit Şubesinden verilme 0015590 seri numaralı 70.000,00 TL bedelli çek yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-... Katılım Bankası İzmit Şubesinden verilme 0015589 seri numaralı 60.000,00 TL bedelli çek yönünden KABULÜ ile, davacının iş bu çek yönünden davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 8.880,30 TL olduğundan peşin alınan 2.220,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.660,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.287,88 TL harç toplamı ve 1.128,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.415,88 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır