T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/41 Esas - 2022/308
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/41 Esas
KARAR NO: 2022/308
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/01/2022
KARAR TARİHİ: 20/04/2022
KR.YZL.TARİHİ: 16/05/2022
GEREĞİ DÜNÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31.08.2020 tarihinde, davacı müvekkili ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile Köşkerler istikametinden gelip köprüyü geçip, Alakent ilkokul caddesine katılmaya başladığı esnada sol tarafından Çaybaşı 1. Sokak istikametinden gelip karşıya geçecek olan dava dışı sürücü ....'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön plaka kısmına motosikletinin sol tarafının temas edip dengesinin kaybolması nedeniyle devrilmesi sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu trafik kazası neticesinde davacı müvekkili ağır şekilde yaralandığını, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davacı müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, dava konusu trafik kazasına kusuruyla sebebiyet veren ... plaka sayılı araç kaza tarihi itibarıyla 5601980 no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi uyarınca davalı sigorta şirketinin sigorta teminatı kapsamında olduğunu, davaya konu kaza sebebiyle, Demre Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında yargılama yapılmış ve işbu yargılama sonucunda verilen kararın kesinleştiğini beyanla, davalı ... Sigorta A. Ş., dava konusu trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarıyla Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi uyarınca sigortacısı olduğunu, müvekkilinin dava konusu kazada yaralanması, maruz kaldığı yaralanma nedeniyle kalıcı işgöremezlik bedeli olarak şimdilik 3.800-TL, geçici işgöremezlik bedeli olarak şimdilik 100,-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik 100,-TL olmak üzere toplam 4.000,00-TL’nin kaza tarihi olan 31.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden (teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile müvekkili davacıya ödenmesine karar verilmesi talebiyle HMK madde 107 uyarınca işbu belirsiz alacak davasını açma zorunluluğu hâsıl olduğunu beyanla, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki dava yetkili mahkemede açılmadığını, kaza yeri Antalya , müvekkili şirketin adresi ise İstanbul olduğunu, bu nedenle dava yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki davanın yetki nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME; Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de, "davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir. Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. HMK 16.madde hükmü, HMK.’daki düzenlemeye oranla daha genişletilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Ancak, HMK.'nda kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.05.2015 tarih, ve 2013/11-2359 Esas, 2015/1443 Kararı), 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 110. maddesinde "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" şeklinde düzenleme yapılmıştır. Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda seçimlik hakka sahip olup, davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Kararı)
Somut olayda; kazanın meydana geldiği yer Demre/Antalya, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yerleşim yeri adresi Şişli/İstanbul, davacının ikametgahı Demre/Antalya ve poliçeleri tanzim eden acentenin bulunduğu yer de Demre/Antalya'dır. Bu tespitlere ve yukarıda anılan yasal hükümlere göre Ankara Mahkemeleri ihtilaf bakımından yetkili değildir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarında vurgulandığı üzere, davacı taraf, davalı sigorta şirketlerinin Ankara’da bölge müdürlüğünün bulunduğunu belirterek Ankara Mahkemeleri'nde dava açmış ise de; yasada düzenlenmeyen, görev ve yetkilerinin ne olduğu, hangi bölgede bulunduğu bilinmeyen veya varsa adresi ancak internet üzerinden yapılacak arama ile bulunabilecek bölge müdürlüğünün bulunduğu yerin yasada düzenlenen şube ve acenteye kıyasla yetkili olarak kabul edilmesinin Anayasa'nın 142. maddesinde düzenlenen mahkemelerin görev ve yetkilerinin ancak kanunla düzenleneceğine ilişkin Anayasa hükmüne açıkça aykırı düşeceği izahtan varestedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2018 tarih 2017/17-1092 E - 2018/463 K. sayılı sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yer mahkemelerinin yetkisi ile ilgili ilamı da gözetildiğinde tüm bu yetki kuralları bertaraf edilerek, davacı tarafın kanunda öngörülen genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde dava açmadığı, yetkisiz mahkemede dava açtığı dikkate alındığında seçme hakkının davalı tarafa geçtiği, davalı sigorta şirketi vekili tarafından seçilen İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile HMK nun 114/1-ç ve 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,
2- Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili mahkemece hüküm altına alınmasına,
5-)İş bu ilam taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerektiği, aksi takdirde resen HMK 20. Maddesi gereğince mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun taraflara ihtaratına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/04/2022