T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/419 Esas - 2023/152
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2022/419 Esas
KARAR NO:2023/152
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI :....
VEKİLLERİ:Av. ...
Av. ...
DAVALILAR :1- ...
2-...
VEKİLİ:Av. ...
DAVA:Rücuan tazminat
DAVA TARİHİ:29/05/2019
KARAR TARİHİ:07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan rücuan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı şirketler tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye davacı şirketçe ödenen meblağa ilişkin ödeme yapmak istemeyen davalıların sorumluluğunda olan 21.823,43 TL’nin ödeme tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşmede rücuya ilişkin bir hükmün bulunmadığını, davacı kurumun talebinin hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu, damga vergisinin talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
... ... Mahkemesi tarafından yetki nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi üzerine talep doğrultusunda dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuan tazminat talebine ilişkindir.
Dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla dosyanın tevdi edildiği nitelikli hesap uzmanı tarafından düzenlenen 25.01.2023 tarihli raporda, ihbar tazminatının feshe bağlı bir hak olması nedeni ile devreden işverenlerin sorumluluğunun bulunmadığı, sadece üst ve son alt işverenlerin sorumlu tutulabileceği, bu durumda ihbar tazminatının tamamından son alt işveren... Ltd Şti-... Hizm. Ltd Şti’nin müteselsilen sorumlu oldukları, boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatları bakımından ihaleyi alan firmaların işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri ile sorumlu olacakları, dolayısıyla... Ltd. Şti’den 472,39 TL’nin, ... Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları Ltd Şti.-... Hizm. Ltd. Şti ortaklığından 11.266,82 TL’nin tahsil edilebileceği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Hemen belirtilmelidir ki, hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında somut olayda; işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin yüklenicilerin işçisi olması, sözleşmelerde belirlenen ücretlere, işçinin ücret ve sosyal haklarının dâhil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmelerde bir hüküm bulunmaması nedenleri ile davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğu, ihbar tazminatından son alt işveren olarak davalıların sorumlu oldukları, işe başlatmama ile boşta geçen sürelere ilişkin tazminat talepleri bakımından davalıların yalnızca kendi dönemlerinden sorumlu olacakları anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen meblağdan, 472,39 TL’nin ... şirketinden, 11.266,82 TL’nin... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd Şti ortaklığından 03.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda da açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-472,39-TL'nin ödeme tarihi olan 03.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... ve .... Tic. Ltd. şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
-11.266,82 TL’nin ödeme tarihi olan 03.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 801,90-TL olduğundan, peşin alınan 372,69-TL'nin mahsubu ile bakiye 429,21-TL'nin davalıların sorumluluk oranları dikkate alındığında,
-17,25-TL'nin davalı... ve .... Tic. Ltd. şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
-411,96-TL'nin davalı... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd şirket ortaklığından alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranları dikkate alındığında,
-28,25-TL'nin davalı... ve .... Tic. Ltd. şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
-681,51-TL 'nin davalı... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd şirket ortaklığından alınarak hazineye irat kaydına, geri kalan 610,24-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları dikkate alındığında,
-369,84-TL'sinin davalı... ve .... Tic. Ltd. şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
-8.829,24-TL'sinin davalı... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar her ne kadar duruşmada kendilerini bir vekil ile temsil ettirmiş iseler de arabuluculuk kanununun 18/A. maddesinin ... fıkrası uyarınca lehlerine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan 417,09-TL harç toplamı ile 1.269,75-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.686,84-TL'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-36,43- davalı... ve .... Tic. Ltd. şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
-870,91- davalı... Ltd. Şti ve... Hizm. Ltd şirketinden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle her iki taraf yönünden KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza