T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/584 Esas - 2023/194
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/584 Esas
KARAR NO: 2023/194
HAKİM: ....
KATİP: ...
DAVACI: ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1- ....
2- ...
3- ...
4- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/08/2022
KARAR TARİHİ: 27/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili ... hizmet personel alımı, imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstenildiğini, 14.08.2012-20.01.2017 tarihleri arasında elektrik işçisi olarak çalışan ...'nın yüklenici firma nezdinde çalışırken işten ayrıldığını, kendisine 8.325,94 TL tutarında kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkilinin işçiyle herhangi bir bağının olmadığını, işçilerin işe alınması veya çıkarılması konusunda idarenin müdahalesinin bulunmadığını, sözleşmeler gereği sorumluluğun yüklenicilerde olduğunu, yüklenicinin işçilerin sevk ve idaresinden de işveren vekilinin sorumlu olduğunu, işçilerin işe alınması ve işten çıkarılması tamamen yüklenicinin tasarrufunda olduğunu, müvekkili idarenin bu konuda herhangi bir müdahelede bulunmasının söz konusu olmadığını, yüklenicinin kendisi bireysel iş akdi kurmak suretiyle davacı işçiyi çalıştırdığını, ihale makamı olarak işi taahhüt suretiyle gördüren müvekkili idare ile yüklenici işçileri arasında işçi-işveren ilişkisinin bulunmadığını, işçilerin sosyal güvenlik ve ücret ödemelerinden yüklenicinin sorumlu olduğunu, bu nedenle müvekkili yapmaması gereken bir ödemeyi yapmak zorunda kaldığını, yapılan bu ödemenin yüklenici firma davalılardan rücuen tahsilinin gerektiğini, müvekkili idarenin yaptığı ödemenin mükerrer ödemeye sebep olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 112. maddesine eklenen ek fıkra kapsamında işçiye ödeme yapıldığını, idari ve teknik şartnamelere göre işçiye yapılacak ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olduğunu, davalı şirketler ile dava konusu alacağın rücuen tahsili talebiyle ... Bürosunun 2021/1247 sayılı dosyası ile arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ve anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 8.325,94 TL'nin ödeme tarihi olan 03/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek sorumlulukları oranında davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraflarca davaya cevap sunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava rücuen tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyeride davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'ya ödenen kıdem tazminatının davalılara rücu edilip edilmeyeceği noktasında toplanmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; ... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce ... kayıtları dosya arasına alınmış, dava dışı işçi ...'cıya ödenen kıdem tazminatının davalılara rücu edilip edilmeyeceği hususunda hesap uzmanı marifeti ile rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, 10/01/2023 tarihli raporda taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri uyarınca davacı üst işverenin dava dışı işçi için katlandığı kıdem tazminatı ödemesini davalı alt işverenlere rücu edebileceğine dair hükümler konusunda takdirin mahkemede olduğuna, ... Limited Şirketi'nin 1.977,47 TL rücuya katlanması gerektiğine, ... Temizlik Taahhüt Hayvancılık İnşaat Nakliye Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 1.874,74 TL rücuya katlanması gerektiğine, ... Turizm Temizlik Gıda İnşaat Hafriyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2.475,69 TL rücuya katlanması gerektiğine, ... Tarım Ürünleri Nakliyat Orman Ürünleri Gıda İnşaat Tekstil Elektrik Petrol Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 1.823,38 TL rücuya katlanması gerektiğine, davacının, ödediği bedelin tamamını rücu edemeyeceği kanaati oluşursa davalıların sorumluluğunun her biri için yarı bedelde olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce, Yerleşik ... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ...'nın kıdem tazminatı alacağına ilişkin davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, ... Dairesinin yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen kıdem tazminatının 14/08/2017-20/01/2017 tarihleri arasında çalıştığı dönem dönem itibari ile davalıların sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile ....... Ltd. Şti'nin 1.977,47-TL'sinden, ... Temizlik... Ltd. Şti'nin 1.874,74-TL'sinden, ... Turizm Tem....Ltd. Şti'nin 2.475,69-TL'sinden, ... Tarım Ürünleri..... Ltd. Şti'nin 1.823,38-TL'sinden sorumlu olduğu ve toplam 8.151,28-TL'nin ödeme tarihi olan 03/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile ;
1.977,47-TL ... ............Ltd. Şti.
1.874,74-TL ... Temizlik.......... Ltd. Şti.
2.475,69-TL ... Turizm Tem...........Ltd. Şti.
1.823,38-TL ... Tarım Ürünleri..........Ltd. Şti'nden olmak üzere toplam 8.151,28-TL'nin ödeme tarihi olan 03/05/2019tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 556,82-TL olduğundan, peşin alınan 142,19-TL'nin mahsubu ile bakiye 414,63TL harcın davalıların sorumluluk oranlarına göre,
100,56-TL'sinin .........Ltd. Şti
95,38-TL'sinin ... Temizlik.......Ltd. Şti.
125,93-TL'sinin ... Turizm Tem..... Ltd. Şti
92,76-TL'sinin ... Tarım Ürünleri..... Ltd. Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL olduğundan davalıların sorumluluk oranlarına göre,
313,50-TL'sinin .........Ltd. Şti
297,13-TL'sinin ... Temizlik.......Ltd. Şti.
392,43-TL'sinin ... Turizm Tem..... Ltd. Şti
289,08-TL'sinin ... Tarım Ürünleri..... Ltd. Şti'nden, geri kalan 27,86-TL'sinin davalıcıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisin bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 8.151,28-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
1.977,08-TL'sinin .........Ltd. Şti
1.875,05-TL'sinin ... Temizlik.......Ltd. Şti.
2.475,13-TL'sinin ... Turizm Tem..... Ltd. Şti
1.824,02-TL'sinin ... Tarım Ürünleri..... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 222,89-TL harç toplamı ile 1.845,50-TL posta, tebligat, ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.068,39-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
491,24-TL'sinin .........Ltd. Şti
465,60-TL'sinin ... Temizlik.......Ltd. Şti.
614,93-TL'sinin ... Turizm Tem..... Ltd. Şti
452,97-TL'sinin ... Tarım Ürünleri..... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/03/2023
Katip .... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır