T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/872 Esas - 2023/755
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/872 Esas
KARAR NO: 2023/755
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI:1- ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 2- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/12/2022
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
KR.YZL.TARİHİ: 22/12/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.07.1991 tarihinde kurulan müvekkili ile ... arasında işletme protokolü imzalandığını ve müvekkilinin bu kapsamda farklı faaliyet kollarında çalışmalar yaptığını, müvekkilinin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığıyla yaptırdığını, taşeron olarak faaliyet gösteren davalı şirketlerde çalışan ... isimli işçinin işçilik alacakları talepleriyle ... karşı dava ikame ettiğini, .... numaralı ilamıyla dava dışı işçinin tüm işçilik alacaklarından ... sorumlu tutulduğunu, ... 28.02.2022 tarihli yazısı ile ilgili ödemeyi müvekkiline rücu ettiğini, bu kapsamda ... 40.895,01 TL ödeme yapıldığını, müvekkili ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca dava dışı işçilerin İş Kanunu ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu ve bu kapsamda ödenen tutarın davalılara rücu edilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00 TL'nin ödemenin yapıldığı tarih olan 27.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte her bir davalının sorumluluk payları oranında tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Davalıların sorumluluğu ve sorumlu oldukları miktarın tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 26/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ... Kıdem tazminatı+diğer masraflar 3.131,21 TL, ihbar tazminatı + diğer masrafların olmadığı, yıllık izin ücreti+diğer masraflar olmadığı, fazla çalışma ücreti + diğer masraflar 4.055,07 TL, UBGT ücreti+diğer masraflar 261,93 TL, hafta tatili ücreti + diğer masraflar 2.756,22 TL olmak üzere toplam 10.204,43 TL, ... Kıdem tazminatı+diğer masraflar 3.615,04 TL, ihbar tazminatı + diğer masrafların olmadığı, yıllık izin ücreti+diğer masraflar olmadığı, fazla çalışma ücreti + diğer masraflar 4.681,65 TL, UBGT ücreti+diğer masraflar 302,41 TL, hafta tatili ücreti + diğer masraflar 3.182,10 TL olmak üzere toplam 11.781,20 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı tarafından ödenen icra vekalet ücreti, işleyecek faiz ve icra giderlerinin de hesaba dahil edilmesi ve ayrıca davacının itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 21/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; ... Kıdem tazminatı+diğer masraflar 3.634,63 TL, ihbar tazminatı + diğer masrafların olmadığı, yıllık izin ücreti+diğer masraflar olmadığı, fazla çalışma ücreti + diğer masraflar 4.707,03 TL, UBGT ücreti+diğer masraflar 304,05 TL, hafta tatili ücreti + diğer masraflar 3.199,35 TL olmak üzere toplam 11.845,06 TL, ... Kıdem tazminatı+diğer masraflar 4.196,25 TL, ihbar tazminatı + diğer masrafların olmadığı, yıllık izin ücreti+diğer masraflar olmadığı, fazla çalışma ücreti + diğer masraflar 5.434,35 TL, UBGT ücreti+diğer masraflar 351,03 TL, hafta tatili ücreti + diğer masraflar 3.693,71 TL olmak üzere toplam 13.675,34 TL olduğu rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; dava dışı işçi ...'ya davacı tarafından ... Karar sayılı ilamı nedeniyle ... esas sayılı takip dosyası kapsamında yapılan ödemeden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu olmaları halinde her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadar olacağı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.
... 15/09/2020 tarihli ve .... sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Davacı şirket ile davalılar arasında yapılan sözleşmelerin tamamında; yüklenicilerin, çalıştıracağı personele ilişkin olarak tüm ücret, prim ve tazminatlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu sözleşme hükümlerine göre, dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı ve her türlü işçilik haklarından işçiyi çalıştıran davalı şirketlerin davacı ile yaptıkları sözleşme gereği sorumlu oldukları, sözleşme bedeli içerisinde işçilere ait alacakların da bulunduğu, bu nedenle kıdem tazminatı dahil işçiye ödenen tüm bedellerin davalılarca bunu işçiye ödeyen davacıya ödeme mükellefiyetlerinin bulunduğu anlaşılmış olup davacının 10/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda ve denetime elverişli ek bilirkişi raporu da gözetilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
11.845,06 TL'nin davalı ... ....Ltd. Şti.'den,
13.675,34 TL'nin davalı ....... Ltd. Şti.den 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.743,27 TL olduğundan peşin alınan 499,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.243,81 TL harcın davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-577,31 TL'sinin davalı ... ....Ltd. Şti.'den,
-666,50 TL'sinin davalı ....... Ltd. Şti.den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL 'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-612,66 TL'sinin davalı ... ....Ltd. Şti.'den,
-707,33 TL'sinin davalı ....... Ltd. Şti.den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındığında,
-8.308,12 TL'sinin davalı ... ....Ltd. Şti.'den,
-9.591,87 TL'sinin davalı ....... Ltd. Şti.den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 580,16 TL harç toplamı ile 2.100,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.680,16 TL yargılama giderinin davalıların sorumuluk oranları dikkate alındığında,
-1.243,97 TL'sinin davalı ... ....Ltd. Şti.'den,
-1.436,18 TL'sinin davalı ....... Ltd. Şti.den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısımın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2023
Katip ....Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır