T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/884 Esas
KARAR NO: 2023/446
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 10/07/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... 8.6.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... ... hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki teknik işletim hizmetleri 1988 yılında beri piyasaya yaptırıldığını, ... hava limanının teknik işletim hizmetleri ihtiyaç duyulan temizlik hizmetlerinin yukarıda adı geçen firmalar tarafından farklı dönemlerde sunulduğunu, yapılan ihale sonucunda 10.04.2008-31.12.2014 döneminde teknik işletim hizmetleri davalı şirketler tarafından yürütüldüğünü, ... havalimanında yukarıda - belirtilen tarihlerde teknik işletim hizmeti işinde davalı şirketlerin işçisi olarak çalışan dava dışı ...'ın işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açmış olduğu dava sonucunda .... 14.12.2017 tarihli ve .... sayılı ilamı davacı tarafça icra takibine konulduğunu, ... Esas sayılı dosyasına 21.11.2018 tarihinde 45.000,00 TL, 28.04.2020 tarihinde, 31.09.2019 tarihinde 2.704,71 TL olmak üzere müvekkili idare tarafından toplam 47.704,71 TL ödendiğini, yüklenici firmalardan ... A.Ş. (Eski unvanı: ... Ltd. Şti.) ticaret sicilden terkin olduğundan davaya dahil edilmediğini, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1 maddesinde, özel şartnamelerin 8.1.2, veya 7.10 maddelerinde “yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin, İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer Kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenici olduğunu, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluğun ...'ne yüklenemeyeceğini, yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer Kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, yüklenici tarafından karşılanacağını, ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacağı şeklinde düzenleme olduğunu, ...., sayılı ilamında, davacı kurum tarafından sözleşme gereği çalıştırılan ve işçiler tarafından açılan dava sonunda işçilere ödediği ihbar, kıdem ve deprem tazminatının taşerondan tahsilini istemiyle açılan davaya ilişkin olarak yerel mahkemenin vermiş olduğu davanın reddi kararını bozan Daire Kararının hukuka uygun olduğuna karar verdiğini, ekte bir örneği sunulan ... kararından görüleceği üzere, ..., davalı tarafın “taşeron olarak çalışan kişilerin değişmesine rağmen işçilerin işini aynen ve aralıksız olarak sürdürdüğü..” şeklindeki savunmasına itibar etmediğini ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak davalı tarafın sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğine karar verdiğini, müvekkili genel müdürlükçe ödenen tutarlardan, davalılar ile kuruluşları arasında imzalanan temizlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve ... kararı gereğince, müvekkili genel müdürlükçe ödenen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 28.000,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraflarca davaya cevap sunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, Rücuen Tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ... Esas sayılı dava sonucu verilen ilam gereği ödenen işçi alacağının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise miktarı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, ... Esas sayılı dosyası aslı dosyamız arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; ... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Nitelikli Hesap Uzmanı (Rücuen İşçi Alacağı) marifeti ile rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, mahkememize sunulan 14/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında sözleşme ve ekleri uyarınca davacı üst işverenin dava dışı işçiye yaptığı işçilik alacağı ödemelerini davalı alt işverenlere rücu edebileceği, dava dışı işçiye yapılan ödemenin kıdem tazminatı, ihbar tazminatına ilişkin olduğu, davacının davalılardan toplam 28.106,14-TL rücu edebileceği ve davacıya karşı sorumluluklarının bulunduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilince 15/05/2023 tarihli talep dilekçesi ile, taleplerini 106,14-TL daha artırarak, 28.106,14-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, ... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ...'ın ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı ücreti'ne ilişkin davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, ... yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen kıdem tazminatının çalıştığı dönem dönem itibari ile davalıların sorumluluklarının bulunduğu ve dava dışı işçinin en son dava dışı "...Şirketinde" çalışırken iş akdi feshedildiği ve ihbar tazminatından davalıların sorumlu olmadığı, kıdem tazminatı yönünden, davalı ..... Ltd. Şti'nin 1.795,91-TL, sorumluluğunun bulunduğu, davalı ..... Ltd. Şti'nin 13.893,77-TL sorumluluğunun bulunduğu, yargılama gideri, vekalet ücreti, icra gideri ve faizler yönünden, davalı ..... Ltd. Şti'nin 1.421,24-TL sorumluluğunun bulunduğu, davalı .... Ltd. Şti'nin 10.995,22-TL sorumluğunun bulunduğu, anlaşılmakla, davanın kabulü ile 3.217,15-TL... ... Ltd. Şti'nden, 24.888,99-TL .... Ltd. Şti'nden olmak üzere toplam 28.106,14-TL rücuen işçi alacağının ödeme tarihi olan 21/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile;
-3.217,15-TL.... Ltd. Şti'nden
-24.888,99-TL ..... Ltd. Şti'nden olmak üzere toplam 28.106,14-TL'nin ödeme tarihi olan 21/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.919,93-TL olduğundan, peşin alınan 478,17-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.441,76-TL'nin davalıların sorumluluk oranları gözetildiğinde,
-165,08-TL'sinin.... Ltd. Şti'nden
-1.276,68 TL'sinin .... Ltd. Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranları gözetildiğinde,
-366,40-TL'sinin.... Ltd. Şti'nden
-2.833,60-TL'sinin .... Ltd. Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranları gözetildiğinde,
-1.053,40-TL'sinin....Ltd. Şti'nden
-8.146,60-TL'sinin .... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yatırılan 738,77-TL harç toplamı ile 1.817,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.555,77-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranları gözetildiğinde,
-292,63-TL'sinin.... Ltd. Şti'nden
-2.263,14-TL'sinin .... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 10/07/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır