T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/184 Esas - 2024/714
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/184 Esas
KARAR NO : 2024/714
HAKİM : ....
KATİP :....
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI :....
VEKİLLERİ : Av.....
Av. ....
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 18/03/2022
KARAR TARİHİ : 02/12/2024
KR.YZL.TARİHİ : 06/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.08.2016 tarihinde müvekkil davacının maliki olup-sürücüsü dava dışı ...'ın hakimiyetindeki ... plakalı ticari araç ile ... plakalı aracın çarpışması nedeni ile çift taraflı trafik kazasında, ... ticari araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ... yaralandığını, müvekkili davacının ... plakalı ticari taksinin maliki olduğunu, davalı sigorta şirketi ise müvekkilin maliki olduğu ... plakalı aracın ... poliçe numaralı 10.05.2016-10.05.2017 tarihli poliçe ile ... plakalı aracın ise ... poliçe numaralı 12.09.2015-12.09.2016 tarihleri arasını kapsayan ZMSS sigortası olduğunu, davalı sigorta şirketi kazaya karışan her iki aracın da kaza tarihindeki ZMMS sigortası olduğunu, kaza nedeni ile .... E. sayılı dosyasında ceza yargılaması yapıldığını, tazminat dosyasından verilen hükme dayanılarak dava dışı ... tarafından davacı müvekkil ve davalı sigorta şirketinin de bulunduğu sorumlulara karşı, .... E. Sayılı dosyası ile ilamlı takip başlatıldığını, söz konusu dosyaya davalı sigorta şirketi tarafından bir kısım ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra araç maliki olan davacı müvekkile .... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, Müvekkilinin de sorumlu olmadığı halde 10.11.2021 tarihinde, davalı sigorta şirketine tahsil harcı hariç 215.000 TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin iadesi için dava açma zaruriyetinin doğduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, beyan ederek, taleplerinin kabulü ile; ....E. Sayılı dosyasına istinaden davalıya ödenen fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 45.000 TL miktarın ödeme tarihi olan 10.11.2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime verilmesine ve yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını ticari iş olarak nitelendirdiğini, her ticari işin ticari davaya vücud vermeyeceğini, yapılan bir işin bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi o işin ticari iş olduğunu gösterdiğini, bir işin ticari nitelikteki kriterlere sahip olması gerektiğini bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın istirdat davası olduğunu, davanın icra takibini yapan icra dairesinin bulunduğu yerde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerekmektedir. Davacı dava dilekçesinde her ne kadar müvekkilin adresi olarak ....'da bir adres belirtmişse de müvekkil şirketin yerleşim adresi ... olduğunu, bu nedenle davaya bakmakta yetkili ve görevli mahkemenin ....Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına hukuki yarar bulunmadığını, ...'nin yaralanması nedeniyle ....E. sayılı dosyası ile açılan maddi tazminat davası neticesinde başlatılan .... E. sayılı dosyasına; kusurlu olan ... plakalı aracın ZMSS sigortacısı olması ve bu nedenle sorumluluğu bulunması nedeniyle müvekkil şirket tarafından 177.611,27-TL tazminat ödemesi yapıldığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca müvekkil şirketin poliçe tarafına karşı rücu hakkı bulunduğunu, davacının, müvekkil şirketin rücu hakkı bulunmadığı şeklinde ki söylemleri bu nedenle gerçeğe ve hukuka aykırı olup, bu iddialara itibar edilmemesi gerektiğini, sürücünün kazanın oluşumunda asli kusurlu olması ve kazanın alkolün etkisinde gerçekleşmesinden dolayı haklı rücu sebeplerinin varlığı nedeniyle, ödenen tazminatın poliçe tarafı davacıdan rücuen tahsili yoluna gidilmiş olup huzurdaki davaya konu .... E. Sayılı icra takibi başlatıldığı ve tahsilat yapıldığını, beyan ederek, davanın görevsiz mahkemede açılmasından dolayı usulden reddine, davanın yetkisiz mahkemede açılmasından dolayı usulden reddine, dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, esasa ilişkin inceleme yapılması halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın yapmış oldukları kaza nedeni ile açılan .... Mahkemesinin dava sonucunda verilen ilama dayanarak dava dışı araç sahibinin yapmış olduğu .... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan ödemenin rücu amacı ile davacı aleyhine .... Esas sayılı icra takibi neticesinde davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan geri talep edip edemeyeceği, davacının mahkeme kararı kusur durumu yapmış olduğu ödemeler dikkate alınarak talep edebilecek ise talep miktarı noktasında toplanmıştır.
....Mahkemesi'nin, .... Dairesi'nin, .... Dairesi'nin, .... Dairesi'nin yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.
HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.
25/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; bahse konu trafik kazasının meydana gelmesinde, ... Plakalı ticari araç sürücüsü ... ile bu araçta yolcu olarak bulunan ....'nın yaralanmasında, Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı Ticari taksinin Dava dışı sürücüsü ...'ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (84-b) maddesini ihlali nedeniyle meydana gelen kazada %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olacağı, Davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plaka sayılı otomobilin Dava dışı sürücüsü ...'nın, meydana gelen kazada %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olacağı, ... plakalı Ticari taksinin Dava dışı sürücüsü ...'ın almış olduğu alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olmadığı, Sigorta Yönünden; Davacının maliki olduğu ... plakalı ticari araç sürücüsü dava dışı ...” ın kaza esnasında yasal mevzuatta belirtilen alkol düzeyinin üzerinde alkollü olduğu esnada kaza meydana gelmesi nedeniyle, Davalı ... A.Ş.' nin düzenlediği trafik sigorta poliçesi teminat limitleri dahilinde .... Esas sayılı icra dosyası ile ilamlı takibine istinaden 04/05/2021 tarihinde 173.869,01-TL, 14/06/2021 tarihinde 3.742,26-TL olmak üzere toplamda 177.611,27-TL yapmış olduğu tazminat ödemesine ilişkin, yukarıda belirtilen ilgili Sigorta Genel Şartları dahilinde rücu şartı oluştuğu, Davacının davalı sigorta şirketi tarafından başlatılan icra takibindeki faiz türünün hatalı olduğuna ilişkin rapor düzenlenilmiştir.
23/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davanın asıl kaynağı olan kaza nedeni ile davalı sigorta şirketi .... esas nolu( .... sayılı) dosyasına tazminat borcuna karşılık yatırdığı 177.611,27 TL ile 4.5.2021-1.10.2021 dönemi işlemiş faiz olarak 13.320,85 TLnin tahsili için bu davanın davacısı ... ve Şoför ... adına .... sayılı takip başlattığını, gerek alacaklı şirketin ticari şirket olması ve gerekse kazaya karışan atacın Ticari Plakalı araç olması nedeni ile hesaplanan işlemiş faizin usulüne uygun olduğunun görüldüğü, dosyaya sunulan belgelere göre davacı ... .... sayılı dosya borcuna mahsuben ... Kanalı ile Sigorta şirketi avukatına haricen 215.000,00-TL ödeme yaptığını, kök raporda da arz edildiği üzere Mahkeme kazanın araç sürücüsü ...'ın alkollü olmasının sebep olduğuna karar verildiği takdirde, sigorta şirketince yapılan tahsilat doğru olup , davacının davalı sigorta şirketinden bir alacağının olmadığını, ancak mahkeme kazanın oluşunda davacının aracını kullanan ...'ın alkollü olmasının bir rolunün olmadığına karar verdiği takdirde; davacının davalı şirket ile yaptığı sigorta sözleşmesi aracın bir kaza yapması durumunda karşılaştığı zararrın ödediği primler karşılığında sigorta şirketince kayıplarını teminat altına aldığı bir sözleşme olduğundan davalı tarafından sigorta şirketince icra tehdidi altında ödenen 215.000,00-TL nin ( Taleple bağlı kalınarak ) davalıya iadesi gerekeceğini, faiz ile ilgili kararı vermeye Mahkemenin yetkili olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Davacıya ait ... plakalı ticari araç ile ... plakalı aracın kazaya karışması sebebi ile ,davacıya ait araç içerisinde yolcu olarak bulunan dava dışı ...'nin yaralandığı
.... E. Sayılı dosyası ile açtığı tazminat davasını kazanmakla , .... E. Sayılı dosyası ile takibe konu ettiğini iş bu dosyada davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin davacıdan rücu talepli, .... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davacının da 10.11.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine tahsil harcı hariç 215.000 TL ödeme yaptığı ve icra tehdidi altında yaptığı ödemenin istirdatını talep ettiği görülmüştür.
Davalı taraf kaza anında davacıya ait araç sürücüsünün 0,88 promil alkollü olduğu gerekçesi ile davacıya rücu isteminde bulunmuştur.
Taraflar arasında ... poliçe numaralı ve kaza tarihinde yürürlükte ZMSS poliçesi olduğu görülmüştür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebileceği düzenlenmiştir.
"...Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir....... DAİRESİDOSYA NO:....)
Alınan bilirkişi raporu ve ek raporu uyarınca kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelmediği sabit olup mevcut yasal düzenlemeler ve içtihatlar doğrultusunda davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu edemeyeceği anlaşılmış olup davacının icra tehdidi altında yaptığı ödemenin istirdat talebi haklı olup,açılan davanın kabulüne,ve bşilirkili raporları ile kadri marufunda bulunan 215.000,00-TL 'nin 10/11/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Açılan davanın KABULÜNE,
215.000,00-TL 'nin 10/11/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 14.686,65-TL olduğundan, peşin alınan 3.671,49-TL'nin (peşin + ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 11.015,16-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 34.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 3.763,69-TL harç toplamı ile 14.401,00-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.164,69-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2024
Katip .... Hakim ....
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır