T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/22 Esas - 2023/421
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/22 Esas
KARAR NO: 2023/421
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/01/2023
KARAR TARİHİ: 21/06/2023
KR.YZL.TARİHİ: 21/07/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kamu tüzel kişisi olan müvekkilinin asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, müvekkiline bağlı ...ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, davalı firmanın işçilerinden ...'in iş akdinin davalı tarafından sonlandırıldığını, bunun üzerine ...'in müvekkiline karşı ihbar tazminatı alacağı talepli dava açtığını, ... sayılı ilamıyla işçilik alacağının müvekkilinden tahsiline karar verildiğini, bu kapsamda müvekkili tarafından .... sayılı takip dosyasına 05.07.2022 tarihinde 15.256,38 TL ödeme yapıldığını, ...kararları uyarınca ödenen tutardan davalının sorumlu olduğunu ve müvekkili ile davalı arasında imzalanan sözleşmede her türlü işçilik alacağından davalının sorumlu olacağının düzenlendiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 15.256,387 TL'nin ödeme tarihi olan 05.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, alacak istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
Davalının sorumluluğu ve sorumlu olması halinde sorumlu olduğu miktarın tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 25/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; raporun tüm takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere, davacı tarafından dava dışı ... için ödenen 15.256,38 TL ihbar tazminatı ve buna ilişkin masrafların tamamının davalıya rücu edilebileceği rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; dava dışı işçi ...'e davacı tarafından ... sayılı kararı uyarınca yine ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında ödenen ücretlerden davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu olması halinde miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.
... sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ...kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Somut olayda; davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmeler ve eki olan teknik şartnamelerde, davalının çalıştıracağı işçilerle ilgili tüm giderlerden sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu sözleşme hükümlerine göre, dava dışı işçi ...'e davacı tarafından ödenen ücretlerden, davalı şirket kendi dönemi ile sınırlı olarak %50 prensibine göre değil tamamen sorumludur. Sözleşmede davalının tümden sorumlu olacağı yazılı olmasa dahi yapılan sözleşme/ihale bedelleri içerisinde çalıştırılacak işçilere ait alacakların da bulunması sebebiyle dava dışı işçilere ödenen bedellerin davalı tarafından, işçiye ödeme yapan davacıya ödenmesi gerekmektedir. Davalının, işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak tam sorumluluğunun bulunduğu, davalının sorumlu olduğu miktarın bilirkişi ... tarafından hazırlanan yukarıda ayrıntıları yazılı denetime uygun 25/05/2023 tarihli rapor ile 15.256,38 TL olarak belirlendiği gözetilerek bilirkişi raporundaki bu hesaplamaya göre ve davalının, davacının dava dışı işçiye ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğü kabul edilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
15.256,38 TL alacağın 05/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.042,16 TL harçtan, peşin alınan 260,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 781,58 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00 TL olduğundan söz konusu ücretin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 440,45 TL harç toplamı ve 1.538,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.978,45 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davanın değeri itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2023
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır