T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/233 Esas
KARAR NO: 2024/82
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR: 1- ... - (TC:...)- ...,
2- ... - ...
....
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVALI: ... -
...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Menfi Tespit (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/03/ 2017
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
KR.YZL.TARİHİ: 18/03/3024
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.adi ortaklık hükümleri gereğince .... adet mandıra yapım işine girdiğini, mandıra yapım işinde nakit paraya ihtiyaç duyan müvekkili şirketin ve ortağı ... Ltd. Şti. ... Taş. Nak. Otom. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'in ... şubesine ait 3 adet çekini hatır çeki mahiyetinde kullandığını, müvekkili ve ortağı bu 3 adet çek yaprağından 1 tanesini 150.000,00 TL meblağ, 23/12/2016 keşide tarihi ile ... isimli kişiye, 1 tanesini 150.000,00 TL meblağ, 30/11/2016 keşide tarihi ile ... Ltd. Şti.'ye, 1 tanesini de 80.000,00 TL meblağ 06/11/2016 keşide tarihi ile ... Ltd. Şti. İsimli şirkete verdiğini, müvekkillerinin, ve ortağı olan ... Ltd. Şti. İle yetkilisi ... kullanmış oldukları bu üç hatır çeklerinin keşide tarihleri ile aynı vade tarihlerini taşıyan alacaklıları Davalı ... Taş. Nak. Otom. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 11/10/2016 keşide, 23/12/2016 vade tarihli ve 150.000,00 TL meblağa sahip, 11/10/2016 keşide, 30/11/2016 vade tarihli ve 150.000,00 TL meblağlı 11/10/2016 keşide 06/11/2016 vade tarihli ve 80.000,00 TL meblağa sahip 3 adet temanat senedini imzalayarak davalı şirket yetkilisi adına vekaleten hareket eden ... ...'e teslim ettiğini, taraflar arasında gerçekleşen bu işi 11/10/2016 tanzim tarihli protokol başlıklı belge ile de yazılı hale geldiğini, sonra aralarında sorun çıkması sonucunda, .... Esas sayılı dosyası üzerinden icra tehdidi ile karşılaştıklarını, müvekkillerinin tüm varlıklarına el konulduğunu, alacakları üzerinde haciz tatbik edildiğini, devam etmekte olan icra takibinde müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin iptaline, davalı tarafın asıl alacağın %40'ından aşağı olmayacak şekilde tazminata mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından müvekkili aleyhine açılan davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, bononun, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olduğunu, bağımsız borç ikrarını içerdiğini, ancak borçlular yani davacılar takibe konu senetlerden dolayı borçlarının olmadığını iddia ettiklerini, huzurda ki davanın menfi tespit davası olduğu için ve ispat yükü borcu olmadığını iddia eden davacılara ait olmasına karşın dava dilekçesi dikkatlice incelendiğinde hiç bir somut delile dayanmayan tamamen gerçek dışı beyanlar olduğunu, davacıların dava dilekçesinde, takibe konu edilen iki adet senedin hangi konudan kaynakladığını açık bir şekilde beyan ettiğini, protokolde açıkça davalı şirket tarafından davacılar ve dava dışı diğer borçlulara verilen çeklerin vadesinde ödenmemesi halinde çek bedeli kadar verilen senetlerin geçerlilik kazanacağının protokole bağlandığını, müvekkilinin verdiği 80.000 TL bedelli 06.11.2016 keşide tarihli alacaklısı ... Ltd. Şti. olan çekin ve 150.000 TL bedelli 23.12.2016 keşide tarihli alacaklısı ... isimli kişi olan çeklerin ödenmemesi nedeniyle bu çeklerin davalı tarafından ödendiğini, borçların müvekkili tarafından ödenmesi sebebiyle çeklerin karşılığında alınmış olan senetlerde .... esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmek zorunda kaldığını, davacının senet üzerinde oynama olduğunu iddia etmişse de gerçek dışı uydurma beyanlara başvurmak zorunda kaldığını, senetlerde hiç bir oynama olmadığını, senetlere dikkatlice bakıldığında tek elden ve tek kalemden çıktığının ortada olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME:Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
.... Esas sayılı dosyasının sureti, .... Esas sayılı dosyasının sureti, ... yazı cevabı ilgili yerlerden getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Mahkememizce taraflar arasındaki ihtilafın,dava İ.İ.K nın 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.Davacı dava konusu çeklerin hatır çeki olduğunu, bu hususun taraflar arasında düzenlenen 11/10/2016 tarihli tutanakla da belirlendiği ileri sürerek bu çeklerden dolayı verilen senetlerden ötürü borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiş olup, dava konusu edilen çeklerin hatır çeki olup olmadığı, bunun karşılığında verilen senetlerden dolayı davacı tarafın davalı tarafa borcu bulunup bulunmadığı noktasında ihtilafın toplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde .... 22/01/2020 tarihli kararı ile; davalının takipte haklı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine .... 22/02/2023 tarihli kararı ile, "... Bu durumda, harç eksikliği tamamlandıktan sonra davacı yanın yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir......" ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.
Davacı dava konusu çeklerin hatır çeki olduğunu, bu hususun taraflar arasında düzenlenen 11/10/2016 tarihli tutanakla da belirlendiğini ileri sürerek bu çeklerden dolayı verilen senetlerden ötürü borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiş olup, davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi ile söz konusu çek ve bono alışverişinin protokole bağlandığını, çeklerin ödenmemesi sebebiyle bonoların takibe konulduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.
... kaldırma ilamından önce; tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra, taraflar arasında yer alan protokolde geçen ve davanın konusunu oluşturan 3 adet çekin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise söz konusu çekler nedeniyle davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kime yapıldığı hususunda dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 04/09/2018 tarihli rapora göre; taraflar arasındaki bir protokole dayalı olarak verilen 3 adet çek ve buna karşılık alınan senetler ve bu çeklere dair yapılan ödemeler davalının defter kayıtlarında yer almadığı, davalının defterinde karşılıklı her hangi bir alacak-verecek bulunmadığının rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; davacının iddiası, cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre davacının talepleri ve davalının savunmasına göre, tüm delillerin incelenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu 30/10/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin ticari defterinin açılış ve kapanış tasdikinin zamanında yapılmış olduğu, incelenen ticari defterin 6102 sayılı TTK.'nun 64.ve müteakip maddelerinde belirli kanuni şartları tam olarak taşıdığı, davacının ticari defterleri nezdinde davalının davacıdan alacağı ile borcunun mahsubu sonucunda 5.643,82-TL tutarında davalının davacıdan alacaklı olduğu, davacının ticari defterlerinde davalıdan aldığı 3 adet hatır çekinin kayıtlı olmadığı, zaten söz konusu çeklerin üçüncü şahıslar adına düzenlendiği, söz konusu üçüncü kişiler adına da davacının ticari defter kayıtlarında her hangi bir tespitte bulunulmadığı, davacının hatır çeklerine karşılık verdiği senetleri ticari defterine kaydetmediği, ... gelen yazıdan anlaşıldığı üzere 3 adet hatır çeklerinden biri olan 30/11/2016 tarihli 150.000,00-TL'lik çekin bankaya "iptal" edilerek iade edildiği, çek üzerinde çekin önce ... ismine düzenlendiği, sonra bu ismin üzeri okunaklı şekilde çizilerek hemen devamına ... Ltd. Şti. yazılmak suretiyle düzenlendiği, bankanın yazısına göre davalının elinde halen kullanılmayan 3 adet çek bulunduğu fakat bunların bankaya ibraz edilmediğinin belirtildiği, buna göre söz konusu çeklere ilişkin banka nezdinde her hangi bir ödeme gerçekleşmediğinin anlaşıldığı, söz konusu çek bedellerinin banka haricinde ödenmiş ise iptal edilen çeklerin henüz bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığının rapor edildiği görülmüştür.
... kaldırma ilamından önce; davalının itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu 01/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; kök raporda değiştirilmesi gereken her hangi bir husus bulunmadığının rapor edildiği görülmüştür.
Taraflar arasında yapılan 11/10/2016 tarihli protokol ile taraflarının ....Şti. ve ... ..., ... Şti.ve ..., ... Şti.ve ... olduğu, protokol uyarınca ...'e 3 adet çeki hatır çeki olarak diğer taraflara kullandırdığı, bu doğrultuda 150.000,00-TL meblağlı 23/12/2016 keşide tarihli çeki ...'ya, 150.000,00-TL meblağlı, 30/11/2016 keşide tarihli çeki ... ...Şti.'ye, 80.000,00-TL meblağlı 06/11/2016 keşide tarihli çeki ....Şti.'ye teslim edildiği, çek yapraklarından doğan bütün ödeme ve sorumlulukların ... ve ....Şti.'ye ait olduğu, bu 3 hatır çekine karşılık olarak keşide tarihlerine uygun alacaklısı ... Ltd. Şti.olan borçluları ... Ltd. Şti. Olan 11/10/2016 keşide, 23/12/2016 vade ve 150.000,00-TL meblağlı, 11/10/2016 keşide, 30/11/2016 vade tarihli ve 150.000,00-TL meblağlı, 11/10/2016 keşide, 06/11/2016 vade tarihli ve 80.000,00-TL meblağlı 3 adet teminat senedi tanzim edilerek ... vekili ... ...'e teslim edildiği, ... Ltd. Şti.'nin verdiği 3 adet hatır çeki ödenmediği takdirde 3 adet teminat senedi de geçerlilik kazanacağı, bu hatır çekleri ... Ltd.'ye verildiğinde bu üç teminat senedi de ... Ltd. Şti.'ye ve ... Ltd. Şti.'ye teslim edileceği, gerek ... gerekse ... bu üç hatır çeki ile ilgili olarak ... Ltd. Şti.'nin görebileceği zararlar ile ilgili şahsen de sorumlu olduklarını kabul ve taahhüt ettikleri imza altına alınmıştır.
Davaya konu .... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklısının davalı ..., borçluların davacılar ... Şti.ve ... ile dava dışı protokol tarafı olan ... Şti.ve ... olduğu, takibin dayanağının 06/11/2016 tarihli 80.000,00 TL bedelli bono ile 30/11/2016 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli bono olduğu, takip çıkış miktarının 233.220,00 TL olduğu görülmüştür.
... kaldırma ilamından sonra; davacılar vekilinin eksik yatırılan nisbi karar ve ilam harcını ikmal ettiği, davacılar vekili tarafından davalı ... Ltd. Şti. Vekili ... ... ile dava dışı ... ve ... ... hakkında yapılan suç duyurusu ile ilgili kararların sunulduğu, davacılar vekiline dava dilekçesinde dayanmış olduğu yemin delili doğrultusunda hangi hususlarda yemin ettirileceğinin belirtilmesi ve yemin metnini hazırlaması yönünde 2 haftalık kesin süre verildiği ancak yemin metni sunulmadığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliler ve ... kaldırma ilamı ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde; takibe dayanak senet fotokopilerinin incelenmesinden unsurlarının tam ve eksiksiz olduğu “nakden” kaydını ihtiva ettiği, davacı yanca teminat iddiası ile senet metni talil edilmiş olup, davalı tarafında da teminat iddiası kabul edilmekle birlikte senet bedelinin ödendiği ve senedin icra takibine konu edildiğinin savunulduğu, bu durumda çift taraflı talil söz konusu olduğu ve ispat yükünün yine davacı yanda olduğu, davacının hatır çeklerinin kendisi tarafından ödenerek davalıya iade edildiği ispat edilerek senetlerin bedelsiz olduğu kanıtlaması gerektiği ancak davacı tarafça usulüne uygun yazılı delillerle senet bedellerinin ödendiği ispat edilemediği anlaşılmış, davacının yemin deliline de dayandığı görüldüğünden ... kaldırma kararı doğrultusunda davacılar vekiline dava dilekçesinde dayanmış olduğu yemin delili doğrultusunda hangi hususlarda yemin ettirileceğinin belirtilmesi ve yemin metnini hazırlaması yönünde 2 haftalık kesin süre verilmiş ancak yemin metni sunulmamıştır. Bu haliyle davacının davasını ispat edemediği kabul edilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 427,60 -TL olduğundan, peşin alınan 3.968,19 -TL harcın mahsubu ile bakiye 3.540,59-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 36.983,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2024
Katip ... Hakim ...
✍ e-imzalı
✍ e-imzalı