T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2023/251 Esas
KARAR NO: 2023/410
DAVA: Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/03/2015
KARAR TARİHİ: 18/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Panama'da mukim ... ... Inc şirketine ait, ... Ltd Şti tarafından işletilmekte olan ... IMO nolu ... isimli geminin 12.805,401 mt dökme hurda yükü ile İsveç'in Portland Limanından Tekirdağ ... Limanına seyir halinde iken 27/03/2012 tarihinde İspanya Vigo açıklarında ana makina arızası yaşandığını, bu nedenle makinanın atıl kaldığını, gemi ve yükün selameti açısından geminin römorkör yardımı ile en yakın barınma limanı olan İspanya Vigo Limanına çekildiğini, ... gemisinin ... Sigorta AŞ tarafından ... sayılı 26/08/2011 - 26/08/2012 dönemine ilişkin olarak tekne sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigorta poliçesinin ... hükümlerine göre akdedildiğini, gemide meydana gelen arızayı müteakip hasarlarla ilgili sigortacı davalı şirkete bilgi verilerek hasarın giderilmesi için Vigo Limanında çalışmalara başlandığını, daha sonra müşterek avarya ilan edilerek bu durumun da davalı şirkete iletildiğini, sigorta poliçesi uyarınca gemide meydana gelen arızanın giderilmesi için yapılacak her türlü masrafın sigorta teminatı altına alındığını, davalı sigorta şirketinin hasar ve masrafların belirlenmesi konusunda ... Eksperlik ... 'ı eksper olarak tayin ettiğini, hasara ilişkin bilgi ve belgelerin eksper tarafından değerlendirildikten sonra hazırlanan ekspertiz raporunda toplam 718.038,59 ABD Doları sigorta tazminatının sigortalıya ödenmesinin rapor edildiğini, davalı sigorta şirketinin 125.000,00 ABD Doları muafiyet tenzili yaptıktan sonra 589.038,59 ABD Dolarını müvekkili şirkete ödediğini, ancak ekspertiz raporunda hasarın giderimi ile ilgili bazı masraf kalemlerinin dikkate alınmadığını, liman masrafları ile acentelik ücretinin müşterek avarya kapsamında olması gerektiği gerekçesi ile rapor dışı bırakıldığını, 11/06/2014 tarihli müşterek avarya dispeç raporunda geminin barınma limanında oluşan liman masraflarının müşterek avarya masrafı olarak kabul edileceği, ancak liman masrafları yalnızca geminin tamiri için ise müşterek avaryaya dahil edilmeyeceği gerekçesi ile barınma limanına giriş masraflarının müşterek avarya masrafı olarak kabul edildiğini, diğer liman masraflarının ise hususi avarya kapsamında olduğu belirtilerek hesaba dahil edilmediğini, yine acentelik ücretine ilişkin olarak da geminin tamirlerinin tamamlanması için barınma limanında beklediği, bu sebeple de acentelik ücretinin % 80'inin hususi avarya kapsamında olduğu belirtilerek % 20'sinin müşterek avarya hesabına dahil edildiğini, bu doğrultuda tamir sırasında oluşan liman masraflarından 56.190,84 Euro shifting ücretleri ile bir kısım acentelik ücretinin hususi avarya kapsamında tekne makina sigortası teminatı altında olduğunun anlaşıldığını, ancak bu konudaki ödeme taleplerinin davalı sigorta şirketi tarafından yerine getirilmediğini, ayrıca ekspertiz raporunda ... AŞ'nin 28/05/2012 tarihli 9.683,19 Euro'luk nakliye faturasının ... AŞ'nin 01/06/2012 tarihli faturasında gösterilmiş ve talep edilmiş olduğu gerekçesi ile değerlendirilmediğini, faturada belirtilen ve eksper tarafından değerlendirmeye alınan nakliye ücretinin Türkiye'den İspanya Vigo'ya yapılan nakliyeye ilişkin olduğunu, ... AŞ'nin 28/05/2012 tarihli 9.683,19 Euro'luk nakliyat faturası ile malzemelerin İspanya'dan Türkiye'ye nakli hususunda düzenlendiğini ve müvekkili şirket tarafından ödendiğini, ayrıca tamir için Türkiye'den Vigo'ya giden ... AŞ'ye ait olan 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro'luk tamir faturasının 35.000,00 Euro'luk kısmı kabul edilip, bakiye tutar donatan tarafından alacaklısına ödenmiş olmasına rağmen sigorta tarafından tazmin edilmediğini, davalı şirket tarafından ödenmeyen bu tazminat kalemleri için ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenle alacağın tahsili davası açılması zaruretinin hasıl olduğunu ileri sürerek 27/03/2012 tarihli ana makina arızasına ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla eksik ödenen sigorta tazminatından şimdilik 60.000,00 Euro'nun temerurrüd tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta poliçesinden doğan taleplerin iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde talep edilmesi gerektiğinden dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı ... Denizcilik'in gemi maliki ile birlikte dava açmasının yasal dayanağının açıklanması gerektiğini, dava dilekçesinde atıf yapılan dispeç raporunda talep ve kabul konusu yapılan hususi avarya masraflarına haksız, yersiz ve fahiş olması nedeniyle itiraz ettiklerini, bu nedenle dispeç raporunun kesin delil niteliği taşımadığını, gerek dava dilekçesinde gerekse dayanılan dispeç raporunda bahsi geçen sarf belgelerinin, faturaların imzalı asıllarının sunulması gerektiğini, zira talep edilen tutarların davacı tarafça fiilen ödenip ödenmediği, hangi sebeple ödendiği ve müşterek avarya ile ilgili olup olmadığının anlaşılamadığını, ayrıca gemi makinasındaki hasarın sebebinin de belli olmadığını, dispeç raporunda hasar sebebi olarak personel kusurunun varlığından bahsedilmekte ise de, yapılan incelemede donatanın şahsi kusur ve sorumluluğunun zarara sebebiyet verdiğinin anlaşıldığını, davacı tarafın kasta varan ağır kusuru ile seferin başında denize ve yola elverişsiz olan gemisini sefere çıkardığından sözkonusu arıza nedeniyle ortaya çıkan masrafları talep hakkı bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından hasar tazminatı ödendiğini, davacı sigortalının başkaca bir alacağının kalmadığını, talep edilen harcamalardan acente masraflarının fahiş ve yersiz olduğunu, zira hasarın bir aylık makul sürede tamir edilmesinin mümkün olduğunu, bekleme süresi içerisindeki iaşe bedelleri ile personel maaşlarına da gerek süre yönünden gerekse tutarların yüksek olması nedeniyle itiraz ettiklerini, yakıt bedelinin de fahiş olduğunu, iddia edilen alacakla ilgili olarak ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, aynı konuda alacak davası ikame edilemeyeceğinden derdestlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunarak davanın husumet, zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava;Tekne sigorta poliçesine dayalı alacak davası olup, dava dilekçesinde davalı ... Sigorta tarafından tekne makina sigorta poliçesi ile sigortalanan Panama bayraklı ... C isimli geminin İsveç-Tekirdağ ... Limanı seferini yaptığı sırada 27/03/2012 tarihinde gemide meydana gelen ana makina arızası nedeniyle geminin römorkör eşliğinde Vigo Limanına çekildiği, burada müşterek avarya ilan edildiği belirtilerek gemideki arızanın giderilmesi için yapılan masraflardan müşterek avaryaya dahil edilmeyen ve sigorta şirketi tarafından ödenmeyen tutarın tahsili talep edilmektedir.
Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucunda verilen 13.11.2019 tarihli karar ile; davanın kısmen kabulü ile; 105.010,84 Euronun 22.07.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek bu davacılara ödenmesine dair hüküm tesis edilmiştir.
İş bu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup, istinaf talebinin incelendiği ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2020/... E. ve 2023/... K. sayılı kararı ile;"... ilk derece mahkemesince öncelikle sigorta sözleşmesinin lehtarının yani menfaat sahibinin hangi davacı olduğunun belirlenmesi ve aktif dava ehliyetinin de buna göre karara bağlanması gerektiği, mahkemenin husumet konusunda hükme esas aldığı bilirkişi raporunda, öğretideki görüşe de atıf yapılarak, gemi yönetim sözleşmesinin temsil ilişkisi olduğu belirtildiği hâlde, varılan bu görüşle hiç bir bağlantı kurulmaksızın davacı ... Denizcilik'in kendi adına da talepte bulunabileceği sonucuna varılmasının çelişkili olduğu, dosya arasında bulunan .... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. sayılı dosyasında, sigorta sözleşmesine dayalı olarak gemi donatanı ... INC. tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine takip yapıldığı, bu takipte ... ... Ltd. Şti.'nin alacaklı sıfatıyla yer almadığının anlaşıldığı, eldeki dava alacak davası olup itirazın iptali davası olmamakla birlikte, alacaklı sıfatının belirlenmesi açısından değerlendirilmesi gerektiği, eldeki davada ise hem takip başlatan donatan şirket hem de donatanın yöneticisi konumundaki yönetici şirketin davacı sıfatıyla yer aldığı, eldeki dava sigorta tazminatı talebine ilişkin olduğuna göre öncelikle sigorta sözleşmesinin lehtarının belirlenmesi ve aktif dava ehliyetinin de buna göre karara bağlanması gerektiği nedeniyle öncelikle davacı Türk şirketi ile yabancı şirket arasındaki gemi yönetim sözleşmesinin dosyaya sunulmasının sağlanması, bu sözleşme içeriğine göre davacının tekne sigortasından doğan sigorta tazminatının kendisine ödenmesini talep hakkının bulunup bulunmadığı, yönetici şirketin donatana izafeten dava açma hakkının bulunup bulunmadığı, tekne sigortasının özellikleri de dikkate alınarak bu sigortanın gerçek lehtarının yani menfaat sahibinin hangi davacı olduğu belirlenerek aktif dava ehliyetinin bu tespitler ışığında karara bağlanması gerekirken" bahisle, istinafa konu kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
"... C" gemisinin 2011-2016 tarihleri arasındaki gemi yönetim sözleşmesi dosyaya sunulmuş olup davacı vekili bu konuya ilişkin olarak 29.08 2023 tarihli dilekçesinde yaptığı açıklamalarda; Gemi Yönetim Sözleşmesi uyarınca ... C gemisinin yönetimi ... Denizcilik tarafından yapılacak ve sözleşmenin 8 no.lu kutucukta 'evet' olarak işaretlenen bölüm ve 6. maddesine atıfla ... Denizcilik şirketine ... C gemisinin tekne makine sigorta poliçesi yaptırma yetkisinin verildiğini, ayrıca Sözleşmenin 13.2. Maddesinde, işletmecilerin işletmecilere bırakılan konular ile bağlantılı davaları ve yasal takibatları başlatabilecekleri ve savunma görevi üstlenebilecekleri ifade edildiğini, böylelikle tekne makine poliçesinden kaynaklanan dava konusu uyuşmazlıkta sigortacıya karşı hak sahibinin gemi donatanı ... ... Inc olduğunun kabulü halinde, donatana izafeten gemi yöneticisi ... Denizcilik şirketinin sigortaya karşı dava açma hakkının mevcut olduğunu beyan etmiştir. Böylelikle davacı vekili 29.08.2023 tarihli dilekçesinde ... C gemisinin donatanının ... ... Line olduğunu, diğer davacı ... Denizciliğin ise gemi yöneticisi konumunda olduğunu bildirmiştir.
Dosyaya ibraz edilen, ... C GEMİSİ ile ilgili gemi yönetim sözleşmesinde, gemi yöneticisi olarak ... Denizciliğin gösterildiği, yöneticisinin yetkileri arasında "Sigorta Ayarlamalarının" yer aldığı (m.8), burada atıf yapılan "Sigorta Sözleşmeleri" başlıklı kısım 3.4 madde de yöneticiye sigorta yaptırmak yetkisinin verildiği görülmektedir.
Sigorta poliçesinde ... Denizcilik sigortalı olarak gösterilip, prim ödemelerinin de ... Denizcilik tarafından yapılmış olduğu anlaşılmakla birlikte, dava dosyasında ... Denizcilik'in aktif husumet ehliyetini haiz olup olmadığı gemi yönetim sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmelidir. ... Denizcilik Gemi yönetim sözleşmesindeki yetkisine dayanarak ... gemisi ile ilgili sigorta poliçesi düzenlemiş olduğundan, poliçe menfaati gemi donatanı ...'e ait olacaktır. Dolayısıyla sigortacıya karşı açılan iş bu davada davacı gemi donatanı ... aktif husumet ehliyetine haizdir.... Denizcilik ise, Gemi yönetim sözleşmesinin 13/2.maddesi ile TBK'nın 40.maddesine dayanan temsil yetkisine göre donatanı izafeten/ temsilen dava açma yetkisi bulunmaktadır. Bu değerledirmelere göre, dava da aktif husumet ehliyeti donatana ait olmakla birlikte, açıklanan temsil yetkisine göre ... Denizcilik'in donatana izafeten Davalı sigorta şirketine karşı açtığı dava dinlenmelidir. Buna karşın ... Denizciliğin gemi yöneticisi olarak asaleten kendi adına dava açma hak ve yetkisi bulunmamaktadır.
Sigorta poliçesinin 26/08/2011 tarihinde düzenlenmiş olması, gemi arızasının da 27/03/2012 tarihinde meydana gelmesi nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şeklindeki Kanunun 39.maddesi gereğince uyuşmazlığa 6762 sayılı TTK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
6762 sayılı TTK'nun 1268.maddesinde sigorta mukavelesinden doğan bütün taleplerin 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmü düzenlendiğinden, davalının zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı buna göre belirlenmelidir. eTTK'nun 1268.maddesinde zamanaşımı süresinin ne zaman işlemeye başlayacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığından genel hükümlere göre zamanaşımı başlangıç tarihi tespit edilmelidir. BK'nun 158.maddesine göre zamanaşımı süresinin başlangıcı alacağın muaccel olduğu tarihtir. Sigorta tazminatı riziko ile ilgili belgelerin sigortacıya verilmesiyle muaccel hale gelmektedir. Somut uyuşmazlıkta, davacının sigorta şirketine gönderdiği sigorta tazminatının ödenmesine dair yazı 16/07/2013 tarihli olduğundan 2 yıllık zamanaşımı süresi bu tarihten itibaren başlayacaktır. Bu durumda dava zaman aşımı süresi içerisinde açılmıştır.
Diğer yandan aynı alacak nedeniyle .... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyasında 26/03/2014 tarihinde icra takibi yapılmış olduğundan, BK'nun 133/2.maddesi gereğince takip ile zamanaşımı süresi kesilmiştir. Zamanaşımı süresinin kesilmesi halinde alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlayacaktır. Davanın takip tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili esasa ilişkin savunmalarında, müvekkili tarafından hasar tazminatı ödendiğinden sigortalının herhangi bir alacağının bulunmadığını, geminin seferin başlangıcında denize ve yola elverişli olmadığından donatanın zarara sebebiyet verdiğini, talep edilen harcamaların ispatlanması gerektiğini, tutarlarının fahiş olduğunu, gemideki makina arızasının bir aylık sürede tamiri mümkün olduğu halde geminin Vigo Limanında yaklaşık 6 aydan fazla bekletildiğini, dolayısıyla fazladan beklenen süre içerisinde yapılan masrafların istenemeyeceğini ileri sürülmüş olduğundan, davacı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, kadri marufunda olup olmadığı, müşterek avaryaya dahil edilip edilmediğine ilişkin uyuşmazlık konularının çözümlenmesi gerekmektedir.
22/05/2018 tarihli 1.bilirkişi kurulu raporunda; Vigo Liman harçlarının sigorta ekspertiz raporunda değerlendirmeye alınmadığı ancak liman harçları ödenmeden geminin limandan hareket etmesinin mümkün olmadığı, harçlarla ilgili olarak liman otoritesi tarafından düzenlenen 10 adet faturanın sunulduğu, toplam fatura tutarının 68.641,10 Euro olup, bu tutarın 12.450,17 Euro'sunun dispeç raporunda müşterek avaryaya dahil edildiği, bu kapsamda hususi avaryaya bırakılan kısmın 56.190,84 Euro olduğu, ... tarafından tanzim edilen, tamir için İstanbul'dan gönderilen malzemelerin kargo bedelinin faturada 9.683,19 Euro gösterilmesine rağmen faturanın 4.184,79 Euro karşılığı 9.683,19 TL olduğu, faturanın ... firması adına düzenlendiği, fatura konusunun Madrid-İstanbul navlun taşıma ücreti ve ordino ücreti olduğu, ücretin 29/05/2012 tarihinde kredi kartıyla ödemesinin yapıldığının anlaşıldığı, fatura bedelinin ekspertiz raporunda sigortalının bir ödemesinin mevcut olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ancak ödemenin ... firması tarafından yapıldığının görüldüğü, ... firması tarafından donatan adına düzenlenen 01/06/2012 tarihli faturada yolculuk masrafları, aletler için hava navlunu, bagaj fazlası...% 15 fazlasıyla yansıtılacaktır notu ile 5.1760,00 Euro bedelin yansıtıldığının görüldüğü, 4.184,79 Euro'ya karşılık gelen 9.683,19 TL bedelin % 15 fazlasıyla birlikte 4.812,51 Euro olarak 5.176,00 Euro bedel içerisinde yansıtılıp yansıtılmadığının ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla navlun faturası ... firmasına kesilip, ödemenin ... firması tarafından yapılmış olması nedeniyle bu bedeli donatana düzenlenen 54.220,00 Euro bedel içerisinde yansıtılıp yansıtılmadığının belirlenemediği, yansıtılmamış olması durumunda hususi avaryaya dahil edilebileceği, öte yandan ... tarafında düzenlenen 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro tutarlı faturanın sigorta ekspertiz raporunda ... firmasının makina arızası nedeniyle Vigo Limanına gitmiş olduğu, ilk incelemelere katılarak şaft, yataklar vb.üzerinde çalışmalar yaptığı belirtilerek fatura bedelinin 35.000,00 Euro'luk kısmının onaylanmış olduğu, 35.000,00 Euro'nun kabul edilme sebebinin keplerin yenilenmesi dolayısıyla bu masrafların düşülmesi olarak gösterildiği, ekspertiz raporunda ayrıca "onarımı ve baralama işlemi önceden yaptırılan ancak klas tarafından görülmeyerek söküldüğü" açıklamasına yer verildiği, raporda ayrıca "kepler için ... firmasının yaptığı tüm ölçüm, şişleme, baralama işlerinin boşa gittiği ancak bu işlerin RINA klas sörveyörü kontrolünde /onayı ile yapıldığı tarafından bilinmektedir." şeklinde ifadenin mevcut olduğu, burada keplerin ölçüm, şişleme, baralama işlerinin ... firması tarafından yapıldığı ancak keplerin klas tarafından onaylanmaması nedeniyle bunlara ait masrafların düşüldüğünün anlaşıldığı, sigorta tarafından tayin edilen ... ekspertiz ve klas kontrolünde yapılmış olan işlerin daha sonra klas tarafından kabul edilmediği gerekçesiyle düşülmüş olmasının uygun olmadığının değerlendirildiği, keza aynı raporda "....kepler ve montajı için ... firmasının yapmış olduğu atolye..." işlerinden de söz edildiği, buna göre keplerin montaj işini ... firması tarafından, ölçüm, şişleme ve baralama işlemlerinin de ... firması tarafından yapıldığı, keplerin yenilenmesi nedeniyle ... firması tarafından yapılan işlemlerin ... faturasından düşülmüş olmasına rağmen keplerin montaj işlerini yapan ... firmasının düzenlemiş olduğu 122.804,17 Euro bedelli fatura hiçbir kesintiye uğramadan ekspertiz raporu hasar bedeli hesaplamasında aynen kabul edildiği, bu kapsamda 54.220,00 Euro bedelin donatan tarafından ödendiğinden bu tutardan geriye kalan 19.220,00 Euro bedelinde hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği, müşterek avarya dispeç raporunda 40.000,00 Euro acente ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının müşterek avaryaya, 19.220,00 Euro 'nun da hususi avarya olarak kabul edildiği, dispeç raporunda 4.000,00 Euro bedelli iki acentelik ücretinin % 50 oranında, kalan 4.000,00 Euro bedelli sekiz acentelik ücretinin % 20 oranında müşterek avaryaya dahil edildiğinin görüldüğü, bu acentelik ücretlerinin, acentenin 228.125,05 Euro toplam bedelli faturasında 10 adet 4.000,00 Euro olmak üzere toplam 40.000,00 Euro olarak yer aldığı, ... ekspertiz raporunda 40.000,00 Euro acentelik bedelinin hususi avarya hesaplamasına dahil edilmediğinin anlaşıldığı, müşterek avaryaya dahil edilmeyen 29.600,00 Euro bedelin hususi avaryaya dahil edilmesi ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Tarafların itirazlarının değerlendirildiği 02/11/2018 tarihli ek raporda da; sonuç olarak gemi kati bir şekilde tamir edilmemiş olsaydı hiç yapılmayacak olan ödemelerin müşterek avaryaya dahil olmayacağı, hususi avarya teşkil edeceği, hususi avarya teminatının poliçe teminatı dışında bırakılmamış olduğu, davacı taleplerinden Vigo Liman harçlarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 56.190,84 Euro, ... firması tamir faturasından tenzil edilen 19.220,00 Euro ve acentelik masraflarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 29.600,00 Euro olmak üzere toplam 105.010,84 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği, davacı tarafından talep edilen 9.683,19 Euro navlun bedelinin esasen 9.683,19 TL olduğu, bu bedelin ... firması tarafından donatana düzenlenen 54.220,00 Euro bedel içinde yansıtılıp yansıtılmadığının ispata muhtaç olduğu, yansıtılmadığının ispatı halinde faturada gösterilen 4.184,79 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilebileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.
17/07/2019 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda; dava konusu alacak taleplerinin sigorta eksperi tarafından tespit edilen hususi avarya hasar bedeline ve dispeççi tarafından hazırlanan müşterek avarya harcamalarına dahil olup olmadığı yönünde yapılan incelemeler sonucunda dava konusu alacak taleplerinden Vigo Liman harçlarının hususi avaryaya dahil edilmediği, dolayısıyla sigortalıya ödenen hasar tazminatının içerisinde olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından toplam 68.641,10 Euro liman harcı ödendiği, müşterek avarya dispeç raporunda 12.450,17 Euro liman harcı bedelinin kabul gördüğü, diğer liman harçlarının tamirlere ilişkin olduğu belirtilerek müşterek avarya dışı harcamalar olarak değerlendirildiğinin görüldüğü, geminin tamirlerinin tersane yada bir kuru havuza çekilerek değil rıhtımda gerçekleştiği, tamir sebebiyle oluşan liman harç ve masraflarının hususi avarya kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda sigorta ekspertiz raporunda liman harçlarının hususi avaryaya dahil edilmediği, sigortalıya yapılan hasar tazminatı bedeli ödemesi içerisinde de yer almadığı, 12.450,17 Euro'luk kısım müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiğinden talep edilen 56.190,84 Euro'luk kısmın hususi avarya kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, bir kısım acentelik hizmetlerine ilişkin masrafların eksperin onayı doğrultusunda hasar tazminatına dahil edildiği, ancak acentelik ücretinin hususi avarya hasar tazminatına dahil edilmediği ve sigortalıya yapılan hususi avarya hasar bedeli ödemesi içerisinde de yer almadığı, müşterek avarya dispeç raporunda 40.000,00 Euro acentelik ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, 29.600,00 Euro'luk kısmın ise müşterek avarya dışı harcama kalemi olarak tespit edildiği, dosyadaki belgelerden ... C gemisinde meydana gelen hasarın tamiri ile ilgili ... Acenteliği Şirketinin geminin acenteliğini üstlendiği, geminin tamiri tamamlanıncaya ve limandan ayrılıncaya kadar acentelik hizmeti verdiği, sigorta ekspertiz raporunda acente tarafından verilen bazı hizmetlerin hususi avarya kapsamında hasar bedeline dahil edilmesine rağmen acentelik ücretinin dahil edilmemesinin haklı görülmediği, acente faturasında yer alan 10 adet toplam 40.000,00 Euro acentelik ücretinin 10.400,00 Euro'luk kısmının dispeç raporunda müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, geriye kalan 29.600,00 Euro'luk kısmın acentenin tamir işleri için verdiği hizmete karşılık geldiğinden sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, ekspertiz raporunda ... firmasının 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro faturasına istinaden 35.000,00 Euro'nun onaylandığı ve hususi avarya hasar bedeline dahil edildiği, faturanın 19.220,00 Euro'luk kısmının ise hasar bedeline dahil edilmediğinin görüldüğü, yapılan incelemede keplerin yenilenmeden önce tamir edilmesine yönelik kararın klas tavsiyesi ve sigortacı bilgisi dahilinde verildiği, bu tamiratın zararın büyümesini önlemek amacıyla gerçekleştirildiği, ancak tamir sonucunda yapılan işlerin klas tarafından kabul edilmediği ve yenilenmesine karar verildiği, yapılan tamiratın faydasız olması halinde dahi bu zararların sigorta teminatı kapsamında kaldığı değerlendirildiğinden 19.220,00 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi ve sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiği, ... nakliyat firmasının 9.683,19 TL'lik faturasından doğan alacak talebi yönünden ekspertiz raporunda ... Nakliyatın Madrid-İspanya navlun ücreti faturası ... AŞ adına kesilmiş olup, bu bedel ... AŞ'nin 01/06/2012 tarihli faturasında gösterilip, talep edilmiş olduğundan sigortalının bir ödemesinin sözkonusu olmadığı belirtilerek hususi avaryaya dahil edilmediğinin anlaşıldığı, davacı tarafça bu konuda sözkonusu alacağın ... firmasının bahsi geçen faturasına dahil edilmediği, bu faturada İstanbul Vigo nakliye ücretinin dahil olduğu, Vigo'dan İstanbul'a nalkiye ücretinin ise ... nakliye firmasına doğrudan sigortalı tarafından kredi kartı ile ödendiği, bu nedenle bu bedelin hususi avarya tazminatı olarak ödenmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, sözkonusu uyuşmazlık noktası ile ilgili olarak dosyada yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde ... AŞ'nin kapak proforma dökümünden hangi hizmetler için masraf yapıldığı hususunun açıklanmadığı, ... nakliyatın faturasında üç parçada 1.500 kg'lık bir malın taşındığının görüldüğü, bu malların detaylarına yer verilmediği, dolayısıyla Vigo Limanından İstanbul'a ne taşındığının anlaşılamadığı, dolayısıyla ... nakliyat firmasının faturasından doğan alacağın niceliğinin açıklanamadığı nedeniyle fatura bedelinin hususi avaryaya dahil edilmemesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Toplanan delillerden, davacılardan ... ... Inc'nin donatanı olduğu Panama bayraklı "... C" gemisinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen 26/08/2011 tarihli bir yıl süreli tekne makina sigorta poliçesi ile sigortalandığı, geminin İsveç-Türkiye seferini yaptığı sırada 27/03/2012 tarihinde İspanya Vigo açıklarında ana makina arızasının meydana geldiği, bu nedenle römorkör yedeğinde Vigo Limanına yanaştırıldığı, burada yapılan ilk incelemede ana makinanın no 3-4 yataklarında, krank şaftta ciddi hasar oluştuğunun tespit edildiği, ... Sigortanın hasarla ilgili olarak ... ekspertiz hizmetleri şirketini görevlendirdiği, ... tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda hasar bedelinin 718.038,59 USD olarak tespit edildiği, sigorta şirketinin poliçe muafiyeti olan 125.000,00 USD ile 4.000 USD sovtaj bedeli düştükten sonra ... Denizciliğe 589.038,59 USD sigorta tazminatı ödediği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, gemide ana makina arızası meydana geldikten sonra geminin Vigo Limanına çekilerek donatan tarafından burada müşterek avarya ilan edildiği dosya kapsamına göre belirlidir. Mahkememizin 2015/175 esas sayılı dosyasında 1994 York Anvers Kurallarına göre denetimi yapılan dispeç raporunun tasdikine karar verilmiş olup, iş bu karar istinaf incelemesinin ardından kesinleşmiştir.
Geminin tamiri için Vigo Limanında kaldığı sürede yapılan masraflarla ilgili hususi avarya kapsamında sigorta şirketinden istenilen dava konusu taleplerin, sigorta eksperi tarafından tespit edilen hasar bedeline ve dispeççi tarafından müşterek avarya harcamalarına dahil edilip edilmediği incelenmiş olup, alınan bilirkişi raporları ile davacı taleplerinden Vigo Limanı harçlarına ilişkin 56.190,84 Euro'luk masraf kaleminden 12.450,17 Euro'luk kısım ile 40.000,00 Euro acentelik ücretinden 10.400,00 Euro'nun müşterek avarya harcaması olarak kabul edildiği, ... AŞ'nin 01/06/2012 tarihli 54.220,00 Euro tutarlı faturasından 35.000,00 Euro'nun ... ekspertiz raporunda onaylandığı, geriye kalan kısmın ise hasar bedeline dahil edilmediği, yine ... nakliyat firmasının 9.683,19 TL tutarlı faturası ile ilgili talebin de sigorta tazminatı hesabında gösterilmediği tespit edilmişitir. Bu durumda, eldeki dosyada müşterek avarya dispeç raporunda kabul edilmeyen ve sigorta ekspertiz raporunda sigorta tazminatı hesaplamasında yer verilmeyen masraf kalemlerinin hususi avaryaya dahil edilip edilemeyeceği, bu kapsamda sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenip ödenmeyeceğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
1994 York Anvers Kuralları gereğince barınma limanı giderleri kural olarak müşterek avaryaya dahil olmakla birlikte, müşterek avarya olarak kabul edilmeyen tamirler süresince yapılan liman masrafları hususi avarya olarak değerlendirilmelidir. Bu konuda eğer gemi kati bir şekilde tamir edilmemiş olsa, hiç yapılmayacak olan masrafların müşterek avaryaya dahil olmayacağı kabul edilmektedir. Hususi avarya teminatı sigorta poliçesi kapsamı dışında bırakılmamış olduğundan, davacının bu kapsamdaki harcamalarının sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Davalı tarafça tamir süresinin beklenenden uzun olduğu, bu nedenle talep edilen masrafların fahiş olmasının yanısıra ödeme yapıldığının da belgelendirilemediği savunulmuş ise de, dosyada mevcut klas sörvey raporları, ... ekspertiz raporu, ... tamir raporları ve yazışma belgelerinin incelenmesinden arızanın meydana geldiği ana makinanın söküm işlemlerinin 26 Nisan 2012 tarihinde tamamlandığı, klas tarafından yaptırılan ancak üretici firma tarafından onaylanmayan, yenilenmiş yedek parçaların tekrar teminindeki gecikmeler (ana makina kraft şaftı Çin'den getirtilmiştir) sebebiyle makina tamirinin uzadığı ve 265 güne ulaştığı, yapılması zorunlu işlemlerin teferruat ve kapsamı yenilenen yedek parçaların ikmalindeki gecikmeler hesaba katıldığında tamirin 265 günde tamamlanmasının makul olduğu, bu süre içerisinde davacının yapmak zorunda olduğu masraflarla ilgili dava konusu taleplerden acentelik ücreti, tamir gideri masrafları ve barınma liman harçlarının ödemelerinin yapıldığının sunulan faturalar, ödeme belgeleri ile ortaya konulmuş olduğundan davalı vekilinin itirazlarının yersiz olduğu değerlendirilmiştir.
18.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacının talepleri ile ilgili olarak mahkememizin 2015/ ... esas sayılı dosyasında tasdikine karar verilen dispeç raporu da dikkate alınmak suretiyle dosyadaki mevcut deliller çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde;... Liman harçlarından müşterek avaryaya dahil edilmeyen 56.190,84 Euro, ... firması tamir faturasından sigorta eksperi tarafından tenzil edilen 19.220 Euro ve acentelik masraflarından dispeç raporunda müşterek avarya dışında bırakılan 29.600 Euro'nun hususi avaryaya dahil edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmeler yerinde görüldüğünden, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; barınma limanı harçları ile ilgili 56.190,84 Euro, tamir masraflarıyla ilgili 19.220,00 Euro ile acentelik masraflarıyla ilgili 29.600,00 Euro masraf kalemlerinden oluşan toplam 105.010,84 Euro alacak üzerinden davacı ... ... 'nin davanın kısmen kabulüne, davacı tarafça talep edilen 9.683,19 Euro navlun bedelinin esasen 9.683,19 TL olduğu, bu bedelin ... firması tarafından donatana düzenlenen 54.220 Euro tutarındaki faturaya yansıtılıp yansıtılmadığı davacı tarafça ispatlanamadığından davacının bu yöndeki talebi ile birlikte fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, Davacı ... Denizciliğin kendi adına asaleten açtığı davanın ise aktif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacı ... Denizciliğin asaleten açtığı davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Davacı ... ... 'ye izafeten ... Denizcilik tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 105.010,84 Euronun 22.07.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek bu davacıya ÖDENMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 20.148,33 TL'den peşin alınan 5.768,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 14.379,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 5.768,78 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 46.243,16 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 27,70 TL başvurma harcı, 336,25 TL posta gideri, 6.900 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.263,95 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 6.651,89 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 41,60 TL posta gideri, 4.500 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.541,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 4.158,25 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ...Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır