T.C. ...
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Mirasta İstihkak Nedeniyle Alacak ve Zilyetlik Devri
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememiz ... esas sayılı dosyasında verilen 09/05/2023 tarihli ara karar gereğince, TMK'nun 637.maddesi uyarınca mirasçılık sıfatına dayalı olarak talep edilen, istihkak ve zilyetliğin devri konulu davaların (talep sonucunun 2. ve 3. bendi) tefrik edilerek mahkememiz yukarıda yazılı esasına kaydedilmiş olup dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda,
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili mahkememiz ... esas sayılı dosyasına vermiş olduğu 07/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisi İbrahim Karadağ'ın ölümünden sonra müvekkili ile birlikte beş kardeşi ve annesinin mirasçı olarak kaldığını, murisin ölümünden sonra kalan mirasının paylaşılmasında murisin sağlığında vekalet alan mirasçı ...'ın kendisini ve diğer mirasçılardan ... , ... ve ... lehine aşırı yararlandırıcı şekilde paylaşım yapmak istediğini, yaşanan uyuşmazlık nedeniyle mirasın yeniden paylaşılması için Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan davanın halen devam ettiğini, murisin terekesinde, araçlar, taşınmazlar, davalı şirketin olduğunu, şirketin mali işlerinin vekalet ile mirasçı ... tarafından yapıldığını ve hiçbir denetime tabi olmadığını, mirasçı ...'ın vekalet yetkisini kötüye kullanarak hem şirketle ilgili hem diğer taşınmaz ve araçlarla ilgili kendisine fayda sağlayacak işlemler yaptığını, davalı şirketin isim değişikliği yapılarak içinin boşaltıldığını, şirket bünyesindeki araçların kaçırıldığını, murisin miras şirketinden her türlü hak ve alacağı, ekili dikili arazi üzerindeki murisin ölümünden sonra elde edilmiş kar payları ile taşınır malların tescillerinin ve taşınmaz malların tapu kayıtlarının zilyetliği için iş bu davanın açıldığını beyanla öncelikle davalı şirketin taşınır ve taşınmazlarının devrinin önlenmesi, banka hesaplarındaki her türlü para ve kıymetli senetleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının devrinin önlenmesi için tüm banka hesapları ve tapu kayıtları üzerine tedbir konulmasına, davalı şirkete yönetim kayyımı atanmasına, murisin ölümünden sonra elde edilmiş olan kar payı ile taşınır malların tesciline ilişkin ve taşınmaz malların tapu kayıtlarının zilyetliğinin devrine, şirket değerinin tespiti ile müvekkilinin payı oranında zilyetliğin devrine, davalı şirketin kar oranının tespiti ile müvekkilinin payı oranında kendisine verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili mahkememiz ... esas sayılı dosyasına vermiş olduğu 27/04/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ileri sürülen iddiaların maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin ... , ... , ... ve ... tarafından kurulmuş olan bir şirket olduğunu, şirketin ortakları tarafından sermaye konulmak suretiyle kurulmuş bir şirket olduğunu, miras şirketi olmadığını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu dava da gerçek dışı iddialar olduğunu, bu davada lehe verilecek bir karar olsa bile karar gereği mirastan gelen araç ve taşınmazlara yönelik bir karar verilebileceğini, iş bu davaya konu edilen şirketin hiçbir şekilde mirasa konu olmadığını, bu durumun ticaret sicil kayıtları, maliye ve banka kayıtlarıyla da sabit olduğunu, davacının iddialarının hiçbir hukuki değerinin olmadığını, banka, maliye ve ticaret sicil kayıtlarının celbi ile bu durumun ortaya çıkacağını, kayyım tayini ve tedbir taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Konya Ticaret Sici Müdürlüğünden davalı şirketin kayıtları celp edilip incelenmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE :
Mahkememiz ... esas sayılı dosyasından verilen 09/05/2023 tarihli ara karar ile, dava dilekçesindeki mirasçılık sıfatına dayalı olarak talep edilen, istihkak ve zilyetliğin devri konulu davaların (talep sonucunun 2. ve 3. bendi) iş bu davadan tefrik edilerek mahkememiz yeni esas sırasına kaydedilmesine karar verildiği anlaşılmış olup, tefrik üzerine bu dava mahkememizin iş bu esasına kaydedilmiştir.
Gelinen aşamada dava, mirasta istihkak nedeniyle alacak ve zilyetlik devri istemine ilişkindir.
İş bu davada öncelikle Mahkememizin görevli olup olmadığının üzerinde durmak gerekmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde: Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir” hükmüne yer verilmiştir. Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.
TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.
TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK'nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.
Somut olayda davacı taraf, davalı şirket üzerindeki tescilli veya tescilsiz tüm mal varlığı üzerinde istihkak iddiasında bulunarak miras payı oranında alacak ve zilyetlik devri talebinde bulunmuştur.
TMK'nın 637. maddesi: "Yasal veya atanmış mirasçı terekeyi veya bazı tereke mallarını elinde bulunduran kimseye karşı mirasçılıktaki üstün hakkını ileri sürerek miras sebebiyle istihkak davası açabilir." hükmünü amirdir.
Terekeye veya bazı tereke mallarını elinde bulunduran kimseye karşı dava açan yasal veya atanmış mirasçının mirasçılıkta üstün hak iddiası bulunmuyorsa açılan dava adi istihkak davası olarak adlandırılmaktadır. Adi istihkak davasında miras sebebiyle istihkak davasından farklı olarak mirasçılıkta üstün hak iddiası bulunmadığı gibi mirasçılık sıfatıyla ilgili uyuşmazlık da mevcut değildir. Bu sebeple mirasta adi istihkak isteğine ilişkin davalarda Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Konya BAM . Hukuk Dairesinin 22/12/2021 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamı: "...Davacılar, murise ait olduğu iddia olunan ve davalının uhdesinde bulunan 22.000,00 TL paranın miras payları oranında davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Yasal veya atanmış mirasçı, terekeyi veya bazı tereke mallarını elinde bulunduran kimseye karşı mirasçılıktaki üstün hakkını ileri sürerek miras sebebiyle istihkak davası açabilir.(TMK. md.637)
Miras sebebiyle istihkak davasının kabulü halinde, tereke veya terekeye dahil mal, davacıya zilyetliğe ilişkin hükümler uyarınca verilir.(TMK. md.638)
Görevsizlik kararı vererek olumsuz görev uyuşmazlığı çıkaran Konya .Asliye Hukuk Mahkemesinin ve Konya .Sulh Hukuk Mahkemesinin dayandıkları gerekçelerden ve davcıların nitelendirmelerinden anlaşılacağı üzere davalı tarafından davacıların miras haklarına itiraz edilmiştir. Yani terekeye girmesi gerektiği iddia edilen 22.000,00 TL paranın murise ait olmadığı savunulmuştur. Bu durumda davalının uhdesindeki paraya yönelik davacıların istihkak iddiasının araştırılması ve değerlendirilmesi, paranın murise ait olduğunun anlaşılması halinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacıların miras payları oranında tahsil edilmesi gerekeceğinden davanın 6100 sayılı HMK.nın 2.maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlanması zorunludur..." şeklindedir.
Dava konusu uyuşmazlık tacirler arasında doğmamıştır ve uyuşmazlığın konusu TTK'nun da düzenlenen hususlara ilişkin değildir. Bu itibarla davanın, genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın mahkememizin görevli olmaması nedeniyle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2-HMK nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, verildiği anda kesin olan kararlarda kararın tebliği tarihinden, süresinde kanun yoluna başvurulmadığından kesinleşen kararlarda kararın kesinleştiği tarihten ve kanun yoluna başvurulan kararlarda da kanun yolu başvurusunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren yasal iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-Belirtilen iki haftalık süre içinde talepte bulunulmaması veya süresinden sonra talepte bulunulması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar (ek karar) verileceğinin taraflarca bilinmesine, HMK 331/2. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılması hakkında karar verilmesi halinde talep halinde yargılama giderleri konusunda karar tayin olunmasına,
4-Harç, yargılama giderleri ve sair hususların görevli mahkemece karara bağlanmasına,
5-İş bu karar duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda verildiğinden ve talep olmadan gerekçeli karar tebliğe çıkarılamayacağından varsa gider avansından harca yapılarak davanın 10/05/2023 tarihinde karara bağlandığı ve talep halinde gerekçeli kararın tebliğe çıkarılabileceği hususlarının tüm taraflara tebliğine,
Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.10/05/2023
Başkan ...Üye ...Üye ...Katip ...