T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/316 Esas - 2024/299
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/316 Esas
KARAR NO: 2024/299
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACI: ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
DAVALI: 1- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 2- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 3- ....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/04/2023
KARAR TARİHİ: 27/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili uhdesinde bulunan ... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları içerisinde bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat işi kapsamında, davalı taşeron firmalarda çalışan ve ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucunda müvekkilince ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için 9.224,24-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile taşeron şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini beyan ederek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.224,24-TL'nin davalılardan rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ......A.ş vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya görev, yetki, zamanaşımı, hukuki menfaat yokluğu, hak düşürücü süre ve husumet yönünden itiraz ettiklerini, kendilerine herhangi bir ihbarın yapılmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili firmanın davacı firmadan 3.756,863,37-TL alacakları bulunduğunu ve bu doğrultuda takas mahsup taleplerinin bulunduğunu, müvekkil nezdindeki çalışmaları istifa ile sona erdiğinden müvekkil açısından işçi lehine kıdem ve ihbar tazminatı alacağı doğmadığını ve müvekkil nezdinde yapılan çalışmalarda fazla mesai olmadığı gibi, tüm personel haftalık tatillerini kullanmakta, ulusal ve dini bayramlarda çalışma yapılmadığını, beyan ederek, davanın müvekkili yönünden usulden reddine, aksi kanaatte esastan reddine, müvekkilinin sorumlu bulunması durumunda ise davacı taraftan alacaklı oldukları nazara alınarak takas mahsup defilerinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının davacıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, sözleşmeye ilişkin belgeler, ... hizmet dökümü ile sicil dosyaları dosya arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almakta olup, söz konusu sorumluluk müteselsil sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup,
Söz konusu davalarda, sorumluluk ve işçi alacaklarından kıdem tazminatı, ihbar, tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti... gibi alacaklar ile bu alacakların ferilerine ve rücu edilmesine ilişkin olarak; .... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve .... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü ile .... sayılı ilamı yine aynı dairenin .... sayılı ilamları yer almaktadır.
Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Rücuen işçi alacağı konusunda uzman Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 02/01/2024 tarihli raporda, davalı .......Ltd. Şti'nin 213,72-TL kıdem tazminatı, 82,56-TL ubgt, 282,49-TL fazla mesai alacağı, 235,90-TL hafta tatili alacağı, 20,29-TL feri alacak olmak üzere toplam 834,96-TL'den, davalı .......Ltd. Şti'nin 1.561,11-TL kıdem tazminatı, 603,08-TL ubgt, 2.063,38-TL fazla mesai alacağı, 1.723,08-TL hafta tatili alacağı, 148,27-TL feri alacak olmak üzere toplam 6.098,92-TL'den, davalı .......Ltd. Şti'nin 37,17-TL kıdem tazminatı, 1.593,00-TL ihbar tazminatı, 500,00-TL yıllık ücretli izin alacağı, 14,36 ubgt, 49,13-TL fazla mesai alacağı, 41,02-TL hafta tatili alacağı, 55,68-TL feri alacak olmak üzere toplam 2.290,36-TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce, davalı itirazlarını değerlendirmek ve itirazları karşılayacak mahiyette bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 29/03/2024 tarihli ek raporda, itirazlar değerlendirilerek, kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağına hak kazanamadığının ve bu miktarların davalılara rücu edilemeyeceğinin kabulü halinde, davalı .......Ltd. Şti'nin 82,56-TL ubgt, 282,49-TL fazla mesai alacağı, 235,90-TL hafta tatili alacağı, 20,29-TL feri alacak olmak üzere toplam 621,09-TL'den, davalı .......Ltd. Şti'nin 603,08-TL ubgt, 2.063,38-TL fazla mesai alacağı, 1.723,08-TL hafta tatili alacağı, 148,17-TL feri alacak olmak üzere toplam 4.536,71-TL'den, davalı .......Ltd. Şti'nin 1.593,00-TL ihbar tazminatı, 14,36 ubgt, 49,13-TL fazla mesai alacağı, 41,02-TL hafta tatili alacağı, 56,91-TL feri alacak olmak üzere toplam 1.754,42-TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan ek rapor mahkememizce hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilmiştir.
Davacı vekilince sunulan 19/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, taleplerini 5.912,22-TL artırdıklarını ve toplam 6.912,22-TL'nin 621,09 TL'nin ... ... Ltd. Şti.'den, 4.536,71 TL'nin ... ... Ltd. Şti.'den, 1.754,42 TL'nin ... ... A.Ş.'den avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcının yatırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce, .... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ...'ın kıdem, ihbar, yıllık izin, ubgf, hafta tatili alacağı, fazla mesai alacağı ile feri alacak ücretine ilişkin davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, ..... Dairesinin yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen ihbar, fazla çalışma ücreti ve kıdem tazminatlarının kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti her bir alt işveren olan davalıların çalıştırdıkları dönemler itibari ile sorumlu oldukları miktar itibariyle yıllık izin alacağı ve ihbar tazminatı yönünden ise feshe bağlı alacak olduğundan son yüklenici olan ........A.ş'nin sorumlu olduğu çalıştığı süreler dikkate alınarak dava dışı işçinin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücret alacağına hak kazandığından davalılara rücu edilemeyeceği, ihbar tazminatının ubgt, fazla mesai ve hafta tatili alacağı yönünden çalıştırdıkları dönem itibariyle sorumluluklarının bulunduğu, yine faiz, vekalet ücreti, harç ve diğer giderlerinden oluşan alacağın ferilerine ilişkin ise her bir davalının kendilerine rücu edilebilecek miktar üzerinden oranlanmasıyla çıkan bedelden sorumlu oldukları ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği üzere, dava dışı işçinin iş sözleşmesine bağlı olarak en az bir yıl süreyle çalışmış olması halinde kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izne hak kazanacağından, davalı ... ...Ltd. Şti'nin 621,09-TL, davalı ......Ltd. Şti'nin 4.536,71-TL, davalı ......A.ş'nin 1.754,42-TL olmak üzere toplam 6.912,22-TL'den sorumlu olduğu anlaşılmakla, Davanın Kabulü ile ... ...Ltd. Şti'nden 621,09-TL, ......Ltd. Şti'nden 4.536,71-TL, ......A.ş'den 1.754,42-TL'nin olmak üzere toplam 6.912,22-TL'nin ödeme tarih olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile;
-... ...Ltd. Şti'nden 621,09-TL
-......Ltd. Şti'nden 4.536,71-TL
-......A.ş'den 1.754,42-TL'nin olmak üzere toplam 6.912,22-TL'nin ödeme tarih olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 472,17-TL olduğundan, peşin alınan 280,90-TL (ıslah harcı+peşin harç) mahsubu ile bakiye 191,27-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-17,18 TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-125,55 TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-48,54 TL'nin ......A.ş.'nden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
- 287,36 TL'nin .......Ltd. Şti'nden
- 2.100,48 TL'nin ......Ltd. Şti'nden
- 812,16 TL'nin ......A.ş.'nden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.912,22-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-621,09 TL'nin .......Ltd. Şti'nden
- 4.536,71 TL'nin ......Ltd. Şti'nden
- 1.754,42 TL'nin ......A.ş.'nden alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı vekilince yatırılan 460,80-TL harç toplamı ile 4.290,50-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.751,30-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-426,67 TL'nin .......Ltd. Şti'nden
- 3.118,75 TL'nin ......Ltd. Şti'nden
- 1.205,88 TL'nin ......A.ş.'nden alınarak davacıya verilmesine
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2024
Katip .... Hakim ....
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır