T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/324 Esas - 2024/298
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/324 Esas
KARAR NO: 2024/298
HAKİM:....
KATİP: ....
DAVACI: ....
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ....
DAVALI: 1- ....
....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 2- ...
....
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 3- ...
....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/04/2023
KARAR TARİHİ: 27/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili uhdesinde bulunan ... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları içerisinde bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat işi kapsamında, davalı taşeron firmalarda çalışan ve ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucunda müvekkilince ödenen kıdem, fazla mesai, ubgt, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 6.661,95 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile taşeron şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini beyan ederek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.661,95-TL'nin davalılardan rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ....A.ş vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın asıl işveren davacının, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçinin işçilik alacakları istemli arabuluculuk başvurusu sonrasında ... tarafından ödenen ve sözleşme gereği hak edişlerinden kesilen miktarların rücuen tahsili istemine ilişkin olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığını, iş mahkemesi olduğunu bu nedenle görevsizlik nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, alacağın bambaşka bir dava konusu olduğunu ve davacının Asliye Hukuk Mahkemesinde ... karşı sözleşmeden kaynaklı alacak olarak açması gerektiğini bu nedenle husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müteselsil sorumlulukta alacaklıya karşı öncelik-sonralık ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle, alt işveren işçisinin alacak talebini öncelikle işvereni olan alt işverenine yöneltmesi gerektiği, alacak talebinin karşılıksız kalması halinde ise asıl işverene başvurabileceği gibi bir defi ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, işçinin; ücret, fazla çalışma alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram ve genel tatil alacağı ve yıllık ücretli izin alacağı gibi ücret alacaklarının yanı sıra kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, ayrımcılık tazminatı, boşta geçen süre alacağı ya da işe başlatmama tazminatı gibi alacaklarını da asıl işverenden talep edebilmekte olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber öncelikle yukarıda ayrıntılı olarak izah edilen ve davalı müvekkilimin bahsi geçen işçilik alacağı ödemesinden hiç bir şekilde sorumlu tutulamayacağına dair talebimizin kabul görmemesi yani mahkemenizce aksi kanaat oluşması halinde dahi müvekkilim 6.661,95 TL'nin yarısından diğer davalılarla birlikte işçinin davalı firmada çalıştığı süre ile sınırlı olmak üzere sorumlu olabileceğini beyan ederek, öncelikle davanın görevsizlik nedeniyle reddine, aksi kanaat halinde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının davacıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, sözleşmeye ilişkin belgeler, ... hizmet dökümü ile sicil dosyaları dosya arasına alınmıştır.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almakta olup, söz konusu sorumluluk müteselsil sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup,
Söz konusu davalarda, sorumluluk ve işçi alacaklarından kıdem tazminatı, ihbar, tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti... gibi alacaklar ile bu alacakların ferilerine ve rücu edilmesine ilişkin olarak; ... 15/09/20120 tarihli ve .... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü ile ... sayılı ilamı yine aynı dairenin .... sayılı ilamları yer almaktadır.
Mahkememizin 18/09/2023 tarihli celsesinde davacı vekili beyanında, davalılardan ... ile sulh ve ibra protokolü imzaladıklarını, davanın bu davalı yönünden konusuz kaldığını, yargılama giderlerinden ise sadece arabuluculuk ücretinin her şirketten payları oranında tahsilini talep ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiş, davalı vekili ise yine aynı celse beyanında, davacı ile sulh olunduğunu ve protokolü sunduklarını, arabuluculuk ücretini ise kabul etmediklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce, ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Rücuen işçi alacağı konusunda uzman Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 04/01/2024 tarihli raporda, davalı .....Ltd. Şti'nin 37815-TL kıdem tazminatı, 750,00-TL yıllık ücretli izin alacağı, 113,44-TL ubgt,378,15-TL fazla mesai alacağı, 40,36-TL feri alacak olmak üzere toplam 1.660,10-TL'den, davalı .....Ltd. Şti'nin 518,21-TL kıdem tazminatı, 155,47-TL ubgt, 518,21-TL fazla mesai alacağı, 29,70-TL feri alacak olmak üzere toplam 1.221,59-TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan rapor mahkememizce hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilmiştir.
Davacı vekilince sunulan 08/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, taleplerini 1.221,59-TL ....Ltd. Şti'nden, 1.660,10-TL ....Ltd. Şti'nden olmak üzere toplam 2.881,69-TL'nin avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcınnı yatırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce, Yerleşik ... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ...'nin kıdem, ugbt, fazla mesai ve yıllık izin alacağı, feri alacak azminatı ücretine ilişkin davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, ... yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen ihbar, fazla çalışma ücreti ve kıdem tazminatının, fazla mesai ve ugbt ücretinin her bir alt işveren olan davalıların çalıştırdıkları dönemler itibari ile sorumlu oldukları, yılık izin ücret alacağının ise son işveren olan davalı ... firmasının sorumlu olduğu ve feri ödemeler yönünden her bir davalının kendilerine rücu edilebilecek miktar üzerinden oranlanmasıyla çıkan bedelden sorumlu oldukları ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, Davalı ... ...A.ş. Yönünden davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı .....LTd. Şti 'nden 1.221,59-TL, .....Ltd. Şti'nden 1.660,10-TL olmak üzere toplam 2.881,69-TL 'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davalı ... ...A.ş. Yönünden davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
-Davalı .....LTd. Şti 'nden 1.221,59-TL
-.....Ltd. Şti'nden 1.660,10-TL olmak üzere toplam 2.881,69-TL 'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 427,60 TL den peşin alınan 212,05 TL (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 215,55-TL 'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre
-Davalı .....LTd. Şti 'nden 91,37-TL
-.....Ltd. Şti'nden 124,18-TL'nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-584,32-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti'nden
- 793,60-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti'nden
-1.822,08... A.ş 'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.881,69-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-1.221,59-TL'sinin .....LTd. Şti 'nden
- 1.660,10-TL .....Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...A.ş. Kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan kabul ret oranına göre 3.810,26-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Aş. 'ye verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 391,95-TL harç toplamı ile 3.165,25-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.557,20-TL'nin 1.531,73-TL'sinin,
-649,54-TL'sinin ....Ltd. Şti'nden
-882,19-TL 'sinin ....Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2024
Katip ... Hakim ....
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır