T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/325 Esas - 2024/158
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/325 Esas
KARAR NO: 2024/158
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI:...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ....
DAVALILAR: 1- ....
2- ...
3- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/04/2023
KARAR TARİHİ: 18/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşi. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan “... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde bulunan yeşil alanlar parklar, refüjller, yan bantlar, mezarlıklar, piknik alanları, barajları, gölleri, tekreasyon alanları ve tesislerin bakım-onarım ve tadilat ilişi kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ... karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu taraflarınca ödendiğini, dava dışı işçinin çalıştığı yukarıda yazılı davalı taşeron şirketlerle şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkil idare tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 35.340,33 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerde müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ..., işçilik alacakları için ... karşı arabuluculuk yoluna başvurduklarını, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde 10.04.2019 tarihinde tarafların anlaştığını, başvurucunun işçilik alacaklarının ... tarafından ödendiğini, ayrıca arabuluculuk ücret ve masraflarının ödendiğini, 35.340,33 TL ödeme tutarının müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, müvekkili tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, arabuluculuk görüşmeleri sonunda taşeron şirketlerle anlaşma yoluna gidilemediğinden anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, müvekkili şirketin taşeron davalıların işçisine ... tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödeme zorunda kaldıklarını, sayın mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan hizmet alım sözleşmesinin ilgili maddeleri ile teknik şartnamenin ilgili maddeleri uyarınca davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilince ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını talep ettiklerini beyan etmiş ve 35.340,33 TL'nin ... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği tarih olan 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılarca davaya cevap sunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, Rücuen Tazminat istemine ilişkindir.
Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının davacıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, sözleşme ve belgeler ile dava dışı işçi ... kaydı dosya arasına alınmıştır.
57 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen Alacak davası olup, buna ilişkin olarak; .... Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve .... sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " hükmü yer almaktadır.
Taraflarca bildirilen deliller toplanıldıktan sonra, mahkememizce ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Nitelikli Hesap Uzmanınca rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 04/01/2024 tarihli raporda, davalı ....... Ltd. Şti'nin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı, yıllık ücretli izin alacağı, feri alacak (arabuluculuk ücreti) olmak üzere toplam 9.264,26-TL, davalı ......Ltd. Şti'nin kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı, feri alacak (arabuluculuk ücreti) olmak üzere toplam 2.062,33-TL, davalı .......Ltd. Şti'nin kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı, feri alacak (arabuluculuk ücreti) olmak üzere 477,17-TL sorumluluğunun bulunduğu, davacının davalılardan toplam 11.808,76-TL talep edebileceği, davacınıntoplam alacak talebinin 35.340,33-Tl olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce, ... ilamları doğrultusunda yapılan tespit neticesinde; dava dışı işçi ...'nin kıdem , ihbar, fazla mesai, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı, yıllık izin alacağı tazminatı ücretine ilişkin davacı tarafından ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili talebinde, .... Dairesinin yerleşik içtihadı gereğince davalı şirketin dava dışı işçinin iş akdinin feshedildiği tarihte giydirilmiş ücret üzerinden ödenen tazminatının çalıştığı dönem dönem itibari ile davalı ......Ltd. Şti'nin 477,17-TL, davalı ......Ltd. Şti'nin 2.062,33-TL, davalı ......Ltd. Şti'nin 9.264,26-TL sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile 477,17-TL'nin .......Ltd. Şti'nden, 2.062,33-TL'nin ......Ltd. Şti'nden, 9.264,26-TL'nin .......Ltd. Şti'den olmak üzere toplam 11.808,76-TL'nin ödeme tarih olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile,
-477,17-TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-2.062,33-TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-9.264,26-TL'nin .......Ltd. Şti'den olmak üzere toplam 11.808,76-TL'nin ödeme tarih olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 806,65-TL olduğundan, peşin alınan 603,52-TL'nin mahsubu ile bakiye 203,13-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-8,25-TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-35,50-TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-159,38-TL'nin .......Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.280,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
- 44,28 -TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-191,55 -TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-860,01 -TL'nin .......Ltd. Şti'den alınarak, geri kalan 2.184,15-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 11.808,76-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre,
-477,17-TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-2.062,33-TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-9.264,26-TL'nin .......Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 783,42-TL harç toplamı ile 2.736,75-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.520,17-TL'nin kabul ret oranına göre,
-47,55-TL'nin .......Ltd. Şti'nden
-205,57-TL'nin ......Ltd. Şti'nden
-922,98-TL'nin .......Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2024
Katip .... Hakim ....
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır